Ανασκόπηση 2025: Progressive Rock & Metal
Βόλτες στο διάστημα και διαταραχές ύπνου
Πριν συλλέξουμε το υλικό για να συντάξουμε την παρακάτω ανασκόπηση, η πρώτη εκτίμηση ήταν πως το 2025 δεν υπήρξε και τόσο ιδιαίτερο για τον progressive rock και metal χώρο.
Όπως, όμως αποδεικνύεται στις παρακάτω κατηγορίες στις οποίες ταξινομήσαμε τις prog κυκλοφορίες, η σοδειά ήταν για μια ακόμα φορά πλούσια και πολυποίκιλη, σε μια χρονιά που (τουλάχιστον σε εμπορικό επίπεδο και επίπεδο ευρείας απήχησης) ηγήθηκαν τα πραγματικά μεγάλα ονόματα του χώρου σήμερα: οι Dream Theater στο metal και ο Steven Wilson στο rock. Μια διαπίστωση που μπορεί να έχει και θετική και αρνητική ανάγνωση, ανάλογα την οπτική γωνία που θα το προσεγγίσει κάποιος.
Σε αυτή την ανασκόπηση θα βρείτε παλιοσειρές και φρέσκα ονόματα, καλλιτέχνες που περιπλέκουν το progressive με το alternative, μπάντες από τον extreme metal χώρο που μπολιάζουν με prog στοιχεία τις μουσικές τους, ρετρό προσεγγίσεις και πειραματισμούς, ζωντανά άλμπουμ με λόγο ύπαρξης και καταγραφή της εγχώριας prog παραγωγικότητας, καλύπτοντας ένα εύρος που δύσκολα δεν θα βρει κάποιος κάτι για να τον κερδίσει.

Jethro Tull - Curious Ruminant
Με το "Curious Ruminant", οι Jethro Tull επέστρεψαν σε έναν ήχο που συνοψίζει ιδανικά τη μεταγενέστερη, πιο ώριμη φάση της πορείας τους. Το άλμπουμ κινείται σε γνώριμα folk-prog μονοπάτια, με τον Ian Anderson να παραμένει αναμενόμενα το κεντρικό πρόσωπο, με τη γνωστή στιχουργική αφηγηματικότητα του σε πρώτο πλάνο. Συνθέσεις με έμφαση στη μελωδία, τη ροή και τη διάθεση, φανερώνουν ένα δημιουργό συνειδητοποιημένο με τη μουσική φάση που βρίσκεται αυτή τη στιγμή, μακριά από την οποιαδήποτε διάθεση να αναμετρηθεί με το σπουδαίο παρελθόν του. Μια δουλειά που ακούγεται ειλικρινής, ανθρώπινη και απολαυστικά συνεπής με το σύμπαν των Jethro Tull, δείχνοντας πως ακόμη και μετά από έξι δεκαετίες, η ύπαρξη τους είναι απαραίτητη.
Δέκατος όγδοος δίσκος από τους Styx, 53 ολόκληρα χρόνια μετά τον πρώτο. Πόσα μπορεί να περιμένει κάποιο να προκαλέσουν έκπληξη μετά από μια τέτοια πορεία άραγε; Με προσγειωμένη μάτια όμως, το "Circling From Above" καταφέρνει να ακούγεται τόσο ενδιαφέρον που σχεδόν προκαλεί όντως μια, εντός πλαισίου, έκπληξη. Αν και το «προσγειωμένη» δεν ξέρω πόσο πραγματικά ταιριάζει στο concept και την αισθητική του δίσκου. Η έκπληξη εδώ δεν έρχεται από τα καινούργια στοιχεία, τη ρηξικέλευθη προσέγγιση και τις ριζοσπαστικές αλλαγές, αλλά από την καλή μουσική. Μελωδίες που κερδίζουν το αυτί, γλυκά παιξίματα που συνδυάζονται όμως με φουτουριστικά θέματα, αρχαίο prog και θεατρικότητα των 70s, με τους Queen πολύ παρόντες, folk ακουστικές κιθάρες, ταξιδιάρικα solo και διαχρονικές μπαλάντες. Οι διαφορετικές ερμηνείες, όλες πολύ ωραίες, δίνουν περισσότερη ποικιλία απ' ότι περιμένει κάποιο ανυποψίαστο αυτί. Γενικά το "Circling From Above" είναι ένας πολύ καλός δίσκος, είτε το κοιτάξεις στο σήμερα, είτε στη δισκογραφία των Styx.
Ως μια φυσική προέκταση της αισθητικής των Camel, το προσωπικό άλμπουμ του mainman τους δίνει έμφαση στη μελωδία και την αισθαντικότητα, κρατώντας αποστάσεις από τα έργα των θρυλικών prog rockers. Το γνωστό κιθαριστικό παίξιμο και τόσο αναγνωρίσιμο ηχόχρωμα του Latimer είναι κι εδώ παρόν, σε συνθέσεις που κινούνται σε ήπια prog και ambient μονοπάτια, με κινηματογραφική διάθεση και σαφείς αναφορές στη θεματολογία του πολέμου και του θυμικού. Ένα έργο εσωστρεφές, πηγαίο και βαθιά προσωπικό, που απευθύνεται κυρίως σε όσους εκτιμούν τη διακριτική δύναμη της μελωδίας και του από καρδιάς κιθαριστικού παιξίματος του σπουδαίου βετεράνου μουσικού.
Συνδυάζοντας symphonic prog αναφορές με τις χαρακτηριστικές κιθάρες του Roine Stolt, το "Love" είναι ακόμη ένα βραδύκαυστο Flower Kings άλμπουμ, ζεστό και άμεσο στις διαθέσεις του. Το άλμπουμ, άλλωστε, δεν κρύβει τη φιλοσοφία του Stolt· θετικά μηνύματα, ανθρώπινη προσέγγιση και μια διάθεση επικοινωνίας με τον ακροατή διακατέχουν το υλικό, το οποίο κυλάει αρκετά ευχάριστα όσο διαρκεί. Παρότι δεν λείπουν οι γνώριμες μανιέρες και η αίσθηση déjà vu για τους ακροατές της μπάντας, το "Love" λειτουργεί ως μια συνεπής και ευχάριστη προσθήκη στη δισκογραφία τους, που κερδίζει περισσότερο με την ατμόσφαιρα παρά με τις επιμέρους κορυφώσεις που - ομολογουμένως - απουσιάζουν.
Ακόμα κι ο φανατικότερος οπαδός των Cardiacs δεν θα περίμενε πως ένα άλμπουμ χωρίς την ιδιοφυΐα του εκλιπόντος Tim Smith θα ήταν τόσο θριαμβευτικό. Κι όμως! Με την βοήθεια ενός εκτεταμένου δικτύου μελών και φίλων της μπάντας και με αυθεντικό σεβασμό και μεράκι πάνω στο υλικό και την αισθητική του Smith, το "LSD" παρουσιάζεται σαν ένα απολύτως ισότιμο άλμπουμ στην δισκογραφία τους, κι όχι σαν κάποιο μετά θάνατον, νοσταλγικό συμπλήρωμα. Φυσικά, στο επίκεντρο παραμένει η θεατρική, σχεδόν καρναβαλίστικη μουσική των Cardiacs - η ίδια που τους έκανε κάποτε να μοιάζουν σαν το εκκεντρικότερο (και πιο υποτιμημένο) progressive rock γκρουπ. Αυτή αποδεικνύεται πως καθόλου δεν έχει αλλάξει, συνεπώς οι παραπάνω χαρακτηρισμοί παραμένουν.

Ίσως για κάποια μερίδα του κοινού του, η επιστροφή του Steven Wilson στο καθαρό prog rock θα ήταν από μόνη της ευκαιρία για γιορτή, όμως τουλάχιστον εδώ στο rocking.gr δεν αγαπήσαμε το "The Overview" για το στυλ αλλά για το πόσο εμπνευσμένο ακούγεται. Ο Steven κάνει κλασικές prog επιλογές (μια μεγάλη σύνθεση σε κάθε πλευρά, αστρικό concept), η μουσική η ίδια όμως έχει και μπόλικα σύγχρονα στοιχεία και η παραγωγή είναι φυσικά εκπληκτική. Το καλύτερο όμως είναι πως αυτή η βόλτα στα άστρα μοιάζει να φέρνει ξανά πίσω την όρεξη και την μουσική φυσικότητα του Wilson. Οι συνθέσεις ρέουν τρομερά, οι στίχοι κρύβουν μια ώριμη, συνολική ματιά, οι μελωδίες είναι γεμάτες πείσμα και συναίσθημα. Ο Steven Wilson δεν έφυγε ποτέ.
Στο "Pachinko", οι Moron Police μοιάζουν με επιστήμονες που έριξαν στο ίδιο καζάνι τους Zappa, System of a Down και την αισθητική των video games των 90s, καταφέρνοντας να ακούγονται απόλυτα φρέσκοι. Παντρεμένη μελωδία με τρελές ενορχηστρώσεις, συνθέτουν ένα πολυεπίπεδο και απαιτητικό σύνολο. Κάπου όμως μέσα στην παράνοια, δεν χάνεται ποτέ αυτή η πιο pop αισθητική και η απόλυτη προσήλωση στο όραμά τους. Το "Pachinko" είναι η απόδειξη πως το progressive metal μπορεί ακόμα να εκπλήσσει, να διασκεδάζει και να συγκινεί ταυτόχρονα, αποφεύγοντας τις χιλιοειπωμένες μανιέρες. Ένα απολαυστικό, πολυεπίπεδο roller coaster που σε αφήνει με ένα τεράστιο χαμόγελο και την ανάγκη για άμεση επανακρόαση.
Lunatic Soul - The World Under Unsun
Δεν ξέρω ποιο δημιουργικό άστρο ακολουθεί τον Mariusz Duda, μα καλά να είναι ο άνθρωπος, του εύχομαι να τον ακολουθεί για πολλά χρόνια ακόμη. Μετά από μία υπερεπιτυχημένη δισκογραφική επιστροφή με τους Riverside και ορισμένους διόλου αδιάφορους πειραματισμούς με την ηλεκτρονική μουσική, έρχεται να βάλει ένα ακόμη κεφάλαιο στην δισκογραφία των Lunatic Soul, και αυτή τη φορά είναι ίσως ένα απ’ τα πιο ιδιαίτερα. Μιάμιση ώρα πολυποίκιλης μουσικής δημιουργίας μπορεί σαφώς να είναι απαιτητική, όμως το "The World Under Unsun" ξεδιπλώνει σταδιακά τις χάρες του σαν επιβλητική έπαυλη, που θέλει χρόνο να ανακαλύψεις και να ξετρυπώσεις όλα τα μυστικά της.
Spock's Beard - The Archaeoptimist
Το "The Archaeoptimist" ήρθε με μια μεγάλη έκπληξη, καθώς το 14ο άλμπουμ των Spock's Beard αποτελεί περισσότερο μια προσωπική δουλειά του πληκτρά Ryo Okumoto, παρά κάποιου είδους συλλογική προσπάθεια των μελών της μπάντας. Παρόλα αυτά, οι Spock's Beard καταφέρνουν να διατηρήσουν αναλλοίωτο το αναγνωρίσιμο ύφος και τα ποιοτικά στάνταρ που χαρακτηρίζουν όλη την ως τώρα πορεία τους, ενώ ταυτόχρονα επανατοποθετούνται μουσικά, δίνοντας τα ηνία στον ταλαντούχο πληκτρά. Μια δουλειά απαραίτητη για κάθε οπαδό της μπάντας, αλλά και του progressive rock ιδιώματος γενικότερα.
Το ότι ο Neal Morse είναι μια αστείρευτη πηγή δημιουργικότητας δεν περιμέναμε να φτάσει το 2025 για να το μάθουμε. Κι αν το 2024 δημιούργησε τους Neal Morse & The Resonance παρέα με νεαρούς κι άσημους μουσικούς για να διατηρηθεί φρέσκος, το 2025 έφτιαξε τους Cosmic Cathedral παρέα με καταξιωμένους μουσικούς όπως ο Chester Thomspon (Zappa, Santana, Genesis), ο Phil Keaggy κι ο Byron House. Στο "Deep Water" το κλασσικό prog του Neal δένει με τις classic rock και jazz επιρροές των συμπαικτών του, έχοντας έναν καλοδεχούμενο Steely Dan αέρα σε σημεία και αποτελεί αδιαμφισβήτητα μια από τις καλύτερες κυκλοφορίες του χώρου της χρονιάς. Είναι πραγματικά αδιανόητο πως τα καταφέρνει κάθε φορά αυτός ο άνθρωπος… (ΧΚ)
Check Also: The Mars Volta - Lucro Sucio; Los Ojos Del Vacio
Όλα δείχνουν πως η επαναδραστηριοποίηση των The Mars Volta είναι ποιοτική και ουσιώδης, όσο κι αν μέρος του κοινού τους δεν αντιλαμβάνεται τις αλλαγές τους. Το πιο πρόσφατο έργο τους είναι ένα πανέμορφο παζλ από ήχους και στυλ. Ταξιδεύοντας ανάμεσα στην latin, την jazz, την soul, το prog κι ένα σκασμό ακόμα από ιδέες, το "Lucro Sucio" συνιστά ένα αριστοτεχνικό μωσαϊκό από μουσικάρες, δομημένο με τρόπο που μοιάζει σαν να ακούς μια τεράστια σύνθεση. Κατά συνέπεια, αν και πιο μακριά από το rock από ποτέ, οι The Mars Volta ηχούν προοδευτικοί και περιπετειώδεις όσο ποτέ άλλοτε, προεκτείνοντας ακόμα τον μύθο που έχτισαν πίσω στα 00s. Κοινώς, το ντουέτο είναι ακόμα σε top φόρμα, ζητούν απλώς να τους ακούς με ανοιχτό μυαλό.

Arjen Anthony Lucassen - Songs No One Will Hear
Ο αγαθός γίγαντας της prog μουσικής επιστρέφει με έναν προσωπικό δίσκο, γεμάτο από όλα τα στοιχεία που έχουμε αγαπήσει στις μουσικές του εδώ και τρεις δεκαετίες, σε όλα του τα project. Πιο λιτό σε δομή και ενορχηστρώσεις από ότι με τους Ayreon, με σαφώς λιγότερο metal προσανατολισμό, μπορεί να έχει μόνο λίγους, εκλεκτούς καλεσμένους στα φωνητικά, αλλά έχει έναν απίθανο Mike Mills ως narrator να δίνει μια υπέροχη νότα «σοβαρού» χιούμορ, εξυπηρετώντας το πολύ έξυπνα στημένου concept γύρω από το οποίο έχτισε τον δίσκο ο Arjen. Κι, όπως πάντα, έχει πολύ ωραία τραγούδια που είναι ταυτόχρονα και prog και πιασάρικα. (ΧΚ)
Οι melodic progsters από την Νορβηγία δείχνουν να έχουν βρει για την συνταγή μέσα στην οποία αισθάνονται άνετα, κι αυτό δεν είναι κακό. Χωρίς να ξεμακραίνουν απ’ την πεπατημένη, παραμένουν μάστορες της κινηματογραφικής σύνθεσης και αφήγησης, και με το "Magic 8-Ball" το αποδεινύουν περίτρανα. Στον δωδέκατο δίσκο τους, κι έχοντας κλείσει πάνω από δύο δεκαετίες μουσικής σταδιοδρομίας, οι ηχητικές διαφορές και οι πειραματισμοί έχουν υπάρξει πλείστοι, γι’ αυτό κι εμείς τους συγχωρούμε αν μέσα στο ’25 κυκλοφόρησαν έναν απλώς όμορφο δίσκο, με κομμάτια όπως το "Gingerbread Man" να εκφράζουν εύγλωττα την ικανότητα του συγκροτήματος.
Ασταμάτητη η μουσική παραγωγή απ’ την πλευρά αυτών των θεοπάλαβων Νορβηγών, που εγκαταλείπουν την ακουστική και folky τραγουδοποιία για να επιστρέψουν σ’ ένα μεγαλεπίβολο διπλό δίσκο. Σαν να θέλουν να κάνουν μία σούμα της καριέρας τους, οι Motorpsycho με τον ομώνυμο δίσκο τους πάνε στα ύψη των prog επών, και στα βάθη του folk, περνώντας από υψίπεδα hard rock, blues, και ψυχεδέλειας. Χωρίς να κοιτάζει στα μάτια προηγούμενους δίσκους - γαργαντούες, το "Motorpsycho" μπορεί να λειτουργήσει θαυμάσια ως index για να καταλάβεις το εύρος του συγκροτήματος, κι έπειτα να κοιτάξεις προς τα πίσω για να δεις ποια πλευρά τους θα ήθελες να ανακαλύψεις περισσότερο (hint: όλες).
Όσο κι αν οι Βρετανοί IQ ίσως να είναι ελαφρώς υπερτιμημένοι εντός του Νησιού, δεν παύουν να είναι ένα εξαιρετικά ποιοτικό γκρουπ. Είναι δε άξιο θαυμασμού που καταφέρνουν σχεδόν 45 χρόνια από την ίδρυση τους να παραδίδουν ακόμα όμορφα άλμπουμ όπως το "Dominion". Η συνταγή είναι η ίδια κι είναι ακόμα πετυχημένη: neo-prog που ακούγεται σοβαρό και γραμμικό, σε στιγμές επικό και συχνά σκοτεινό, οι IQ έχουν κατακτήσει το δικό τους προσωπικό στυλ και συνεχίζουν, χωρίς εκπλήξεις, να γράφουν μουσική που μας αφορά, παρά το παλιακό της ντύσιμο. Ας σημειωθεί εδώ πως το "No Dominion" αποτελεί και μια κορυφαία στιγμή για το φετινό prog rock.
Lars Fredrik Frøislie - Gamle Mester / Quattro Racconti
Ψηλαφίζοντας το θυμικό του ιδιώματος, αποδίδοντας ειλικρινή φόρο τιμής σε σπουδαίους δημιουργούς του παρελθόντος και διαθέτοντας συνάμα τη δική του, καλλιτεχνική αυθυπαρξία, το "Gamle Mester" φαντάζει ένα πόνημα βγαλμένο από τη χρυσή μήτρα του ευρωπαϊκού symphonic prog - στεκόμενο ως ένα άλμπουμ απόλυτα προτεινόμενο στους ρέκτες της απαιτητικής, βιωματικής προοδευτικής μουσικής. Την ίδια χρονιά, όμως, ο πολυπράγμων Νορβηγός μουσικός επανακυκλοφόρησε και το πρώτο προσωπικό του άλμπουμ, με ερμηνευτή του εγχειρήματος τον Stefano "Lupo" Galifi των θρυλικών Museo Rosenbach. Ο ίδιος το παρουσίασε σαν όνειρο ζωής, το γεγονός πως ένας από τους πλέον αγαπημένους του ερμηνευτές τραγουδάει τη μουσική του, κι εμείς με τη σειρά μας δεν θα διαφωνήσουμε με την οπτική πως ο Galifi και η ιταλική γλώσσα προσφέρουν μια άλλη προοπτική, πιο λυρική και εξεζητημένη, σε ένα ήδη πανέμορφο άλμπουμ.

Karmakanic - Transmutation
Αν κάποιος έχει όρεξη να ανατρέξει στο παρελθόν και στις σελίδες του site μας, θα ανακαλύψει ότι τους Karmakanic τους έχουμε σε πολύ υψηλή εκτίμηση από το 2008 και το "Who’s The Boss In The Factory". Οπότε, δεν μας εκπλήσσει που η παρέα του μπασίστα Jonas Reingold (The Flower Kings κλπ) έβγαλε ένα ακόμα πολύ όμορφο και ποιοτικό άλμπουμ, αντιθέτως μας χαροποιεί που - για κάποιο λόγο - απολαμβάνουν μιας διεθνούς αναγνώρισης. Η βασική διαφορά του "Transmutation" σε σχέση με τους προκατόχους είναι ότι ο κύριος ερμηνευτής είναι ο John Mitchell (Frost*, Kino, Arena κλπ) που προσωπικά δεν με τρέλανε σαν επιλογή. Πέραν αυτού, όμως έχει ολόκληρη all star ομάδα καλεσωμένων, από Steve Hackett και Simon Phillips ως Andy Tillison και Randy McStine, μεταξύ άλλων, καθώς και πολλές δυνατές μουσικές στιγμές που σίγουρα αξίζουν της αναγνώρισης της οποίας χαίρει το άλμπουμ.
Pattern-Seeking Animal - Friend Of All Creatures
Σε συνέχεια των παραμυθένιων εξωφύλλων για τους Pattern-Seeking Animals, το "Friend Of All Creatures" αποτελεί την επιστροφή και πέμπτη δουλειά για το πολυγραφότατο σχήμα που αποτελεί παράλληλο project των Spock’s Beard. Η μελωδική ηλεκτρική κιθάρα αποτελεί κυρίαρχο χαρακτηριστικό του σχήματος για άλλη μια κυκλοφορία, ενώ τα βουιστά πλήκτρα έχουν κι αυτά την εμπρόσθια θέση τους. Οι διάρκειες των κομματιών, διπολικές, εκτείνονται είτε αυστηρά στο τετράλεπτο, είτε πλησιάζουν/υπερβαίνουν τα δέκα λεπτά, μεταπηδώντας μεταξύ των θεματικών τους ιστοριών με ιδιαίτερο τσαχπίνισμα. Ίσως όλες τους τις πτυχές, να μπορεί κανείς να τις ανακαλύψει στο δωδεκάλεπτο έπος "Another Holy Grail". Άλλος ένας πανέμορφος δίσκος στο ενεργητικό τους.
Ένα άλμπουμ που αποτελεί μια ποιοτική επιλογή στα χωράφια που αφορούν το σύγχρονο crossover progressive rock, με έντονες επιρροές από pop και art rock, καθορισμένο από χαρισματικά φωνητικά και ευφυείς ενορχηστρώσεις, το "Monumentata" συνεχίζει το δισκογραφικό σερί του Σουηδού μουσικού. Αναμενόμενα, το ερμηνευτικό σκέλος είναι σε πρώτο πλάνο, με τον τραγουδιστή που έχει συνεργαστεί με τον Steve Hackett να έχει μαζί του μια εκλεκτή ομάδα συμμετεχόντων μουσικών, μεταξύ των οποίων οι Tony Levin, Randy McStine, Nick Beggs, Jonas Reingold, Lalle Larsson και Marco Minnemann.
Jonas Lindberg & The Other Side - Time Frames
Όταν η Inside Out κυκλοφορούσε το 2022 το "Miles From Nowhere" των Jonas Lindberg & The Other Side, εξήρα την διορατικότητά της να βρίσκει και να αναδεικνύει νέες ποιοτικές προτάσεις σαν αυτή. Μάλλον δεν συγκινήθηκαν από τα καλά μου λόγια γιατί προφανώς το άλμπουμ δεν πήγε αρκετά καλά ώστε να τον διατηρήσει στο ρόστερ της Inside Out, με αποτέλεσμα σχεδόν να ξεφύγει από τα ραντάρ η κυκλοφορία του "Time Frames". Και θα ήταν κρίμα, γιατί μπορεί το progressive rock του Σουηδού και της παρέας του να μην είναι ρηξικέλευθο ή μονομιάς εντυπωσιακό, αλλά είναι εμπνευσμένο, όμορφο και ιδανικά παιγμένο για να ευχαριστήσει ακροατές που αγαλλιάζουν με Spock’s Beard, The Flower Kings, Arjen Lucassen και αντίστοιχα ονόματα.
A.C.T - Eternal Winter
Ως ένα τρόπον τινά άλμπουμ - καθώς έλαχιστα μεγαλύτερο από μισή ώρα σε διάρκεια - το άλμπουμ επιστροφής των A.C.T. έρχεται να μας υπενθυμίσει τις δημιουργικές ιδιαιτερότητες αυτής της μοναδικής prog rock/metal μπάντας από τη Σουηδία. Τα ασυνήθιστα φωνητικά ξεχωρίζουν στο Queen - meets - Abba υλικό του σχήματος, το οποίο δεν φοβάται να πειραματιστεί με ήχους και δομές, έχοντας μιαν αστείρευτη δημιουργικότητα που δύσκολα μπαίνει σε καλούπια, οδεύοντας από τους Haken στους Beatles και από τους Saga στους Styx με την ίδια άνεση.

Το θέλαμε, το ευχόμασταν, δεν το περιμέναμε, κι όμως το πήραμε. Σε μία ευχάριστη σύμπτωση, ο δέκατος έκτος δίσκος των θρυλικών Dream Theater κλείνει έναν δεκαεξαετή κύκλο απουσίας του Mike Portnoy απ’ την δισκογραφία τους, κι αυτό από μόνο του μοιάζει με σενάριο βγαλμένο από ονείρωξη. Το "Parasomnia" μπορεί να μην σηματοδοτεί κάποια ουσιαστική διαφοροποίηση στον ήχο των Theater, κι αν μιλάμε για κάποια ποιοτική αναβάθμιση μάλλον δεν ακούσαμε το "AVFTTOTW" όταν βγήκε, όμως προσφέρει μία γλυκιά θαλπωρή να ακούς και πάλι το γνώριμο παίξιμο του σωστού ανθρώπου στο σωστό πλαίσιο, με συνθέσεις που περνάνε με άνεση τον πήχη. Οι Dream Theater βρίσκονται σε εκπληκτικό φεγγάρι και χτίζουν την κατακλείδα της καριέρας τους με τον πλέον ιδανικό τρόπο.
Between The Buried And Me - The Blue Nowhere
Η ενδέκατη δισκογραφική δουλειά των Αμερικανών prog giants σηματοδοτεί μια νέα εποχή, όντας το ντεμπούτο τους στην InsideOut αλλά και η πρώτη κυκλοφορία χωρίς τον Dustie Waring. Το "The Blue Nowhere" απομακρύνεται από τα αυστηρά concept storylines του παρελθόντος και αφήνεται στο χάος του. Η μπάντα ακούγεται ακόμη πιο πειραματική, με την τεχνική της αρτιότητα να δίνει υπόσταση σε κάθε λογής τρελή ιδέα. Κομμάτια όπως το "God Terror" και το "Things We Tell Ourselves In The Dark" δείχνουν πως ακόμα και ως τετράδα, οι BTBAM παραμένουν δημιουργικά ανήσυχοι, παντρεύοντας την επιθετικότητα με την μελωδία σε ένα αποτέλεσμα που ίσως ξενίσει τους πιουρίστες, αλλά θα ανταμείψει όσους ψάχνουν την εξέλιξη στον ήχο τους.
Philosophobia - The Constant Void
Στην δεύτερη δισκογραφική τους δουλειά, οι πολυεθνικοί Philosophobia δείχνουν να κάνουν όχι απλά ένα απαραίτητο βήμα μπροστά, αλλά ένα limit up. Τα φωνητικά του «δικού μας» Ντομινίκ Παπαθανασίου (Wastefall) τους κάνει να ξεχωρίζουν από τον μέσο όρο και αυτό το late 90s/early 00s μίγμα που περνάει από τους Nevermore στους Theater και από τους Pain Of Salvation στους Queensryche, πέραν του ότι χτυπάει ευαίσθητες χορδές, δουλεύει εξαιρετικά στις περισσότερες συνθέσεις. Το "Constant Void" αποδεικνύει ότι οι Philosophobia δεν ήταν πυροτέχνημα του ενός καλού άλμπουμ, αντιθέτως ανοίγει την όρεξη για ακόμα σπουδαιότερα πράγματα στο μέλλον, όντας μια από τις καλύτερες δουλειές του progressive metal χώρου για το 2025.
Green Carnation - A Dark Poem, PT 1: The Shores Of Melancholia
Χωρίς μεγάλο θόρυβο και στόμφο αλλά με ουσία, οι Νορβηγοί πάλαι ποτέ μάστορες του ατμοσφαιρικού ήχου επιστρέφουν με ένα εξαιρετικό άλμπουμ. Μπορεί ο ήχος τους πλέον να μοιάζει λίγο πιο ξεπερασμένος από τα προ 20ετίας έργα τους, όμως οι Green Carnation ξέρουν να γράφουν πραγματικά όμορφα τραγούδια και να αγκαλιάζουν τον ακροατή με τα ηχοχρώματα τους. Αυτό εδώ είναι το πρώτο μέρος της τριλογίας "A Dark Poem", η οποία αναμένεται να ολοκληρωθεί μέσα στο 2026. Θα την κρίνουμε συνολικά στο τέλος, με το πρώτο μέρος πάντως να είναι κάτι παραπάνω από υποσχόμενο.
Αν πρέπει να χρησιμοποιήσω μια μόνο λέξη για να περιγράψω τη μουσική των Dissona θα έλεγα ότι πρώτα απ’ όλα είναι σκηνοθετική. Ψάχνοντας για χώρους αναφοράς είναι πολλοί. Συμφωνικό, με συνδυασμό φωνών, καθαρά και κάφρικα από τον David Dubenic αλλά και δεύτερα από την Fabienne Erni, ηλεκτρονικό, μοντέρνο prog, ακραίο σε αισθητική, avant-garde, ανατολίτικο και βόρειο και σίγουρα προοδευτικό, με οπτικές διαφορετικές που όμως αλληλοσυμπληρώνονται. Μα το πιο καθαρό χαρακτηριστικό του "Receptor" είναι ότι κάθε κομμάτι στήνει και ένα καινούργιο σκηνικό, ένα καινούργιο chapter σε μια πορεία κινηματογραφική και συναρπαστική. Αλλού έρχεται ως εξέλιξη του προηγούμενου ενώ σε σημεία δουλεύει με την έκπληξη. Το άλμπουμ στη ροή του δείχνει να βγάζει στιβαρό νόημα παρουσιάζοντας μια αξιοπερίεργη, για τις τόσες διαφορετικές κατευθύνσεις, συμπάγεια. Αν κάπως μπουν στο ίδιο δωμάτιο η αχαλίνωτη δημιουργικότητα του Devin Townsend, η συναισθηματική προσέγγιση του Daniel Gildenlöw, η μεγαλοσύνη του Michael Romeo και η εκφραστικότητα του Einar Solberg ώστε να γράψουν ένα σκοτεινό μιούζικαλ, οι Dissona θα πάρουν το ρόλο της ορχήστρας.

Thought Chamber - Myst Of Lyriad
Οι Thought Chamber κυκλοφόρησαν δυο εξαιρετικά άλμπουμ το 2007 και το 2013, έχοντας την τύχη να διαθέτουν πίσω από το μικρόφωνο τον Ted Leonard (Enchant, Spock’s Beard) κι έκτοτε εξαφανίστηκαν. Ο ιθύνων νους πίσω από τη μπάντα, Michael Harris, επιστρέφει με σταθερή την υπόλοιπη σύνθεση, αλλά χωρίς τον Leonard, αναθέτοντας τα φωνητικά στους Devon Graves (Psychotic Waltz), Travis Wills (Crimson Glory) και John Jaycee Cuijpers (Trans-Siberian Orchestra) και προσφέρει τον πιθανότατα πιο 90s progressive metal δίσκο που βγήκε το 2025. Όσοι έχουν αδυναμία στο prog metal με Κεβινμουρικά πλήκτρα, σόλο από μπάσο, λυρισμό και όλα τα αντίστοιχα δομικά στοιχεία του ιδιώματος μιας άλλης εποχής, εδώ θα τα βρουν όλα. Παρόλα αυτά, απλώς ικανοποιεί τη δίψα για μια ξεχασμένη εκδοχή του prog, παρά εντυπωσιάζει όπως οι προκάτοχοί του.
Teramaze - The Harmony Machine
Οι Teramaze του Dean Wells έχουν εξελιχθεί σε ένα από τα πιο παραγωγικά και συνεπή σχήματα του σύγχρονου progressive metal, και το "The Harmony Machine" αποτελεί την απόλυτη επικύρωση αυτής της πορείας. Εδώ, το συγκρότημα ισορροπεί με χειρουργική ακρίβεια ανάμεσα στην τεχνική κατάρτιση και την αβίαστη μελωδικότητα, αποφεύγοντας τις παγίδες του στείρου εντυπωσιασμού, ενώ o Nathan Peachey στα φωνητικά φέρνει μια καλοδεχούμενη pop αισθητική. Πρόκειται για ένα άλμπουμ που ρέει αβίαστα, γεμάτο έμπνευση και μια αίσθηση «γεμάτου» ήχου που σπάνια συναντάμε πλέον στο είδος. Οι Αυστραλοί χωρίς να πρωτοτυπούν, συνεχίζουν στο δρόμο της ασταμάτητης δημιουργικότητάς τους με ποιοτικές δουλειές.
Τα είχαμε ξαναπεί για τους Avkrvst (προφέρεται «Ωκραστ») όταν είχαν κυκλοφορήσει το ντεμπούτο τους, πως ο λάκκος στη φάβα είναι μεγάλος. Όχι επειδή δεν ξέρουν να παίζουν ή δεν έχουν αίσθηση της μελωδίας, αλλά επειδή μοιάζουν με το πιο καλά πακεταρισμένο αναμάσημα που έχουμε ακούσει. Στο δεύτερο δίσκο τους συνεχίζουν να παίζουν όπως οι ήρωές τους (κυρίως Opeth και Porcupine Tree / Steven Wilson), και ναι, έχουν κάποια πολύ όμορφα σημεία (βλ. "Conflating Memories"), αλλά στο τέλος βασίζονται αρκετά στην καλή πίστη για να διακρίνεις το δικό τους προσωπικό ταλέντο. Συνδυαστικά με ένα λιγότερο εντυπωσιακό δεύτερο δίσκο και κάποιες αμφισβητήσιμες φωνητικές μελωδίες, το "Waving At The Sky" χαμηλώνει ακόμη παραπάνω τα στάνταρ και τις προσδοκίες, κι είναι κρίμα οι Avkrvst να αναλώσουν τις ευκαιρίες τους πριν προλάβουν να αρθρώσουν την πρώτη δική τους πρόταση.
Οι Ιταλοί Benthos φτάνοντας στο δεύτερο δίσκο τους, "From Nothing", υπογράφουν με την Inside Out και το ρίχνουν για τα καλά στον πειραματισμό. Μέσα στη μουσική τους θα βρει κανείς περίτεχνους συνδυασμούς, από το κλασσικό progressive rock μέχρι math, jazz και ψυχεδέλεια. Η ιδιοσυγκρασία τους εστιάζει ιδιαίτερα στην ηχητική πολυπλοκότητα χωρίς όμως αυτή να γίνεται ανιαρή, αλλά με μερικές φορές να απομακρύνεται από την ουσιαστική, συναισθηματική γραφή του progressive για χάρη αυτής της πολυπλοκότητας. Κάθε άλλο από αδυναμία όμως προσφέρει αυτή η αναζήτηση στη δομή, καθώς θέτει πολύ ισχυρές βάσεις για τη συνέχεια. Εισαχθείτε στον τρελό κόσμο τους με το ήπιο "Let Me Plunge" ή το φασαριόζικο "Perpetual Drone Monkeys".
Αναμφίβολα μία απ’ τις καλύτερες εκπλήξεις της χρονιάς που πέρασε, το "Worldmaker" είναι πιθανώς η κορωνίδα της δισκογραφίας των Βέλγων. Χωρίς να παραγκωνίζει τις επιρροές τους, δείχνει ότι έχουν μέσα τους μία τρομερή λάμψη, που εκχύνεται με ξεσπάσματα μελωδικότητας και bluesy ατμόσφαιρας που διόλου δεν ακούγονται παράταιρα δίπλα στις post-metal εντάσεις τους. Οι Psychonaut κατά την εκτίμηση άλλων θέλουν λίγο ακόμη για να κάνουν την υπέρβαση, για άλλους την έχουν ήδη κάνει, όμως ανεξάρτητα σε ποια πλευρά θα βρεθείς, το μόνο σίγουρο είναι ότι θα εκτιμήσεις την έμπνευση και την φροντίδα που έχει χυθεί σ’ αυτό το άλμπουμ.

Katatonia - Nightmares As Extentions Of The Waking State
Η δισκογραφική συνέχεια των Katatonia χωρίς τον Anders Nyström ήταν ένα στοίχημα που έπρεπε να κερδιθεί εκ μέρους τους. Με το "Nightmares As Extentions Of The Waking State" οι Katatonia φαίνονται να διατηρούν την ταυτότητά τους αρκετά ακέραιη, με τα doom χαρακτηριστικά του ήχου τους να παραμένουν απομακρυσμένα, όπως και τα αρκετά τελευταία χρόνια. Η ερώτηση σχετικά με την ύπαρξη κομματιών που ξεχωρίζουν πλέον μοιάζει να έχει διχάσει, ωστόσο η αγγελικά πλασμένη φωνή του Jonas Renkse μοιάζει να σώζει κάθε αμφιβολία, αφού η ερμηνεία της ταξιδεύει στα μελαγχολικά κατατόπια τα οποία πιστά εξερευνά το συγκρότημα με κάθε του έργο.
Οι Ιταλοί πάλαι πότε ντουμάδες Novembre επιστρέφουν μετά από δέκα χρόνια και, ακολουθώντας την μουσική πορεία των Katatonia, στρέφονται σε περισσότερο μελωδικούς, progressive ήχους και η αλήθεια είναι πως τους πάει. Στο "Words Of Indigo", οι Novembre αποθέτουν την πιο γλυκιά πλευρά τους, με τη μελωδία της κιθάρας να θερίζει χωρίς καμία αυτοσυγκράτηση. Ξεχωρίζει η συνεργασία με την Ann-Mari Edvardsen στο "House Of Rain", άλλωστε, η βροχή πρέπει να αποτελεί αναμφίβολα συστατικό στοιχείο του συγκεκριμένου δίσκου. Με την δισκογραφική τους επιστροφή οι Novembre μας υπενθυμίζουν ότι αποτελούν υπολογίσιμη δύναμη στο μελαγχολικό, στενάχωρο progressive metal, κι ελπίζουμε να μας ανταμείψουν ξανά με τη μουσική τους συντομότερα.
Οι πρωτοεμφανιζόμενοι Mawiza, έχουν εμποτισμένη τη μουσική τους με πάρα πολλά metal στοιχεία - το πιο αυστηρό και βίαιο progressive metal είναι στο προσκήνιο, όμως στοιχεία metalcore, nu metal και γκρουβιάς έχουν κι αυτά περίοπτη θέση. Κυρίως όμως η ταυτότητά τους, απαρτίζεται από την αυτόχθονη αμερικάνικη καταγωγή τους από το Mapuche Nation. Όπως είναι φυσικό, το "Ül", που ταιριαστά σημαίνει ψαλμωδία (chant), διακατέχεται από παραδοσιακούς ύμνους και δοξασίες στους δικούς τους προγονικούς, ανιμιστικούς θεούς. Το "Pinhza Ñi Pewma" αποτελεί άψογο δείγμα σύγχρονου προοδευτικού metal, ενώ το κλείσιμο του δίσκου με το "Ti Inan Paw-Pawkan" επιστρατεύει τον Joe Duplantier των Gojira για μια υπενθύμιση πως οι θεοί του δάσους, θα εκδικηθούν.
Από τη μητέρα Αγγλία μας έρχονται οι Asira με το νέο τους δίσκο. To "As Ink In Water" έχει καταφέρει να αποτυπώσει πλήρως την ουσία του στο εξώφυλλό του που παρουσιάζει μια πολύχρωμη ακουαρέλα σε συνάφεια με τον τίτλο του. Παράλληλα όμως, μετουσιώνει αυτή την ονειρική σύσταση της μουσικής των Asira σε εικόνα. Το progressive metal τους που αγκαλιάζει βαθύτατα τη μέση εποχή των Opeth οχυρώνεται με black metal αναφορές σε σημεία που ίσως δεν θα το περίμενε με τίποτα ο ακροατής, δεδομένης της γλυκιάς υπόστασης του δίσκου εν συνόλω. Τολμηρά, οι Asira εκκινούν το δίσκο με το εντεκάλεπτο "Silence Of Mind", αυτό όμως είναι αρκετό για να σε παρασύρει σε ένα ταξίδι χωρίς επιστροφή στον πολύχρωμο, ελπιδοφόρο κόσμο τους.
Στα όρια progressive και metalcore, οι Unprocessed φτάνουν αισίως στον έκτο τους δίσκο όπου άγγελοι και δαίμονες παλεύουν για την επικράτηση καλού και κακού. Μπορεί ο τίτλος "Angel" να προδιαθέτει για την επικράτηση του πρώτου, το μουσικό εσωτερικό του όμως βρίσκεται σε απόλυτη ισορροπία βίαιων, brutal ξεσπασμάτων τόσο σε metalcore breakdown όσο και σφοδρότητας φωνητικών, μα και απαλών φωνητικών γραμμών με εθιστικά ρεφρεν, όπως και κιθαριστικών μελωδιών που απαλύνουν τον πόνο. Τη βιαιότητα εντείνει το ακραίο τους μπάσο αλλά και οι εμφανίσεις/συμμετοχές των Zelli (Paleface Swiss) και Jason Aalon Butler (Letlive). Δώσε μια ευκαιρία στο "Solara" - εντός του οποίου δεν θα βρεις απολύτως καμία σολάρα, μα όλα τα προαναφερθέντα χαρακτηριστικά.

Rivers Of Nihil - Rivers Of Nihil
Πέμπτο άλμπουμ για τους Αμερικανούς prog-deathsters και, απ’ότι φαινεται, το βάρος έχει πια αρχίσει να δίνεται περισσότερο στο πρώτο συνθετικό. Οι συνθέσεις έχουν καθαρίσει, τα clean φωνητικά του νεοφερμένου Andy Thomas συντελούν στο να ακούσουμε μερικά από τα καλύτερα ρεφρέν της χρονιάς, ο ήχος ισορροπεί ανάμεσα στην γκρούβα, την επιθετικότητα και σε μελωδικότερες prog metal εκφάνσεις. Το αποτέλεσμα είναι εντυπωσιακό, πλουραλιστικό και αρκετά πιο εμπορικό από τα πρώτα τους άλμπουμ, αν και κάποια από την πιο extreme μαγεία τους μοιάζει να ξεθωριάζει. Σε κάθε περίπτωση, οι Rivers Of Nihil είναι από τις σύγχρονες metal μπάντες που αξίζει να τσεκάρει ο κάθε metalhead, με τις prog πινελιές να είναι αρκετές για να μπορούμε με ασφάλεια να τους θεωρήσουμε "δικούς μας".
An Abstract Illusion - The Sleeping City
Αυτός ο δίσκος ήρθε να αποτελειώσει όσα δεν γκρέμισε στο πέρασμά του το προ τριετίας "Woe". Μέσα από λαβυρινθώδεις συνθέσεις και ειλικρινή όρεξη για προοδευτικότητα και κατάλυση συνόρων, οι AAB συνεχίζουν να διευρύνουν τον progressive death κόσμο τους με τρόπο που συναρπάζει και μας βγάζει απ’ τον λήθαργο μιμητών και φλυαρολόγων. Πάνω στην γόνιμη τεχνική τους κατάρτιση ανθίζει μία πολυσύνθετη συνθετική προσέγγιση, γεμάτη από μελωδικές διαστρωματώσεις, αναμείξεις ειδών, και ηχητική ποικιλομορφία, με την πιο χαρακτηριστική να αναδεικνύεται στα μοιρασμένα φωνητικά. Αδιαμφισβήτητα ένας απ’ τους ποιοτικότερους prog δίσκους εν γένει που κυκλοφόρησαν φέτος, από ένα συγκρότημα που αναγνωρίζεται λιγότερο απ’ όσο του αξίζει.
Centuries Of Decay - A Monument To Oblivion
Η επιστροφή των Καναδών οκτώ χρόνια μετά το ντεμπούτο τους έφερε ένα από τα καλύτερα extreme progressive άλμπουμ της χρονιάς. Θεματική που επικεντρώνεται στην απώλεια, στήνοντας ένα μνημείο στη λήθη, σκληρή προσέγγιση που γίνεται από καταιγιστική και ογκώδης έως δυσβάσταχτη και συναισθηματική. Η μουσική ξεκινά από τους Gojira της πρώτης εποχής αλλά περνάει από πολλές διαφορετικές επιρροές. Από doom death και Woods Of Ypres μέχρι majestic μέρη που καλούν τους Behemoth και Septic Flesh. Μπορεί η μεγάλη διάρκεια να τρομάζει, μια ώρα είναι ο δίσκος, αλλά έχει αρκετές διακυμάνσεις και στροφές, χωρίς να κάνει πουθενά κοιλιά, ώστε να κρατάει το ενδιαφέρον αμείωτο σε όλη του την πορεία. Το "Tempest" που κλείνει το δίσκο είναι αυτό με το μεγαλύτερο εύρος ήχου, το "Cauterize" που τον ανοίγει το πιο πορωτικό και το "The Great Divide" έχει την πιο πηχτή, μα πανέμορφα μελαγχολική, ατμόσφαιρα.
Fractal Universe - The Great Filters
Αν και δεν ανήκουν στα πιο γνωστά και αναγνωρίσιμα ονόματα στο technical death metal, οι Fractal Universe έχουν ήδη παραδώσει τα διαπιστευτήρια τους με τρία θαυμάσια άλμπουμ. Το νεότερο, τέταρτο full length τους πατάει στην ίδια συνταγή και παραδίδει μια ακόμη δουλειά που πατάει γερά πάνω στο τεχνικό και μπολιασμένο με fusion στυλ τους - ας πούμε πως οι οπαδοί συγκροτημάτων όπως οι Cynic και Obscura θα στήσουν γλέντι. Έξτρα θετικό πως μαζί με την καλή τους μουσική, οι Fractal Universe κουβαλούν και κάτι από την φόρα του underground, κάτι το ανεπιτήδευτο, πεισματάρικο και αυθεντικό.
Ξεκινώντας από το πολύ ωραίο εξώφυλλο η πρώτη επαφή δείχνει ακραία. Κοιτώντας όμως λίγο πιο προσεκτικά θα δει κάποιο ότι υπάρχουν παντού σημεία και λεπτομέρειες που μπλέκουν την εικόνα και την παν αλλού. Αυτό συνεχίζεται και στη μουσική του πρώτου άλμπουμ των Γερμανών. Υπάρχει και αποτελεί τη βάση σίγουρα το τεχνικό death metal, αλλά πλέκεται σε ένα υφαντό που παίρνει ιδέες και στοιχεία από τη jazz, το progressive rock, το heavy metal, το συμφωνική ή νεοκλασική μουσική, τα soundtrack, τη ψυχεδέλεια αλλά και σημεία νορβηγικής black ατμόσφαιρας. Μια ομάδα από εξωπραγματικούς μουσικούς (ψήφιζα Arran για μπασίστα της χρονιάς), με καλά κρυμμένες αλλά πραγματικά εντυπωσιακές περγαμηνές, έχει γεμίσει με άποψη το χώρο ανάμεσα στους Cynic και τους Opeth, τους Death και τον Devin Townsend, τους Obscura και τους Yes. Με μια από τις καλύτερες παραγωγές της χρονιάς ή ηχητική τους παλέττα δείχνει το μελλον για το ακραίο progressive, μέσα από το παρελθόν και το παρόν του.

Αν ένα πράγμα με χαροποιεί στην ακρόαση νέων κυκλοφοριών κάθε χρονιάς, αυτό είναι η ανακάλυψη νέων συγκροτημάτων σαν τους Royal Sorrow. Με φρέσκο αέρα και ικανότητες κυρίως στο να γράφουν δυνατές μελωδίες και ωραία τραγούδια, το "Innerdeeps" δίνει μια αίσθηση σαν ο Matt Heafy να είχε αγαπημένους καλλιτέχνες τον Devin Townsend, τους Vola, τους Leprous και λοιπές σύγχρονες προοδευτικές δυνάμεις και να ήθελε να αναμίξει σε ένα καζάνι όλες τις εν λόγω επιρροές και να βγάλει ένα πολύ εύγεστο μίγμα. Με τραγούδια σαν το "Metrograve", το "Samsara", το "Evergreen" και το "Bloodflower" δεν υπάρχει αμφιβολία ότι αυτή η παρέα από την Φινλανδία τα καταφέρνει ήδη περίφημα και το μέλλον της ανήκει.
Coheed And Cambria - Vaxis III: The Father of Make Believe
Οι ακούραστοι Coheed And Cambria συνεχίζουν και φέτος την ιστορία του φανταστικού κόσμου τους, με το "Vaxis III: The Father of Make Believe" να επιτελεί το τρίτο και τελευταίο επεισόδιο για τη δισκογραφική τριλογία Vaxis. Στον κόσμο του Heaven’s Fence, προερχόμενου από τη γραφιστική νουβέλα του τραγουδιστή και κιθαρίστα Claudio Sanchez, η φαντασία και η προσωπική του ζωή μπλέκονται για πρώτη φορά, κι έτσι δημιουργείται ένας από τους καλύτερους δίσκους του συγκροτήματος εδώ και καιρό. Η σπάνια ιδιοσυγκρασία των Coheed And Cambria, συνδυασμού prog και emo rock στοιχείων, διαπρέπει και σε αυτή την κυκλοφορία, με τεράστια κομμάτια σαν τα "Goodbye Sunshine", "Blind Side Sonny" και "One Last Miracle". Μένει μόνο να μάθουμε τη νέα κατεύθυνση αυτής της κοσμογονίας.
Νέο αίμα στις τάξεις του αγαπημένου μας progressive metal έρχεται εκ Βρετανίας. Οι Ihlo βρίσκονται μόλις στο δεύτερο δίσκο τους, μα όπως καθ’ όλα φανερώνει το "Legacy" μέχρι και από τον τίτλο του, οι Ihlo σκοπεύουν να αφήσουν δική τους κληρονομιά στο ιδίωμα. Με πολύ δυνατό το στοιχείο των δύσκολων μέτρων και των απαλών φωνητικών, αλλά και των ηλεκτρονικών στοιχείων που προέρχονται κυρίως από synthesizers, οι αναφορές στους Tesseract είναι ρητές αλλά η γλύκα τους πηγάζει από μια άλλη υδροφόρο που ταιριάζει καλύτερα στην πρόσφατη ευαισθησία των Leprous. Τα "Replica" και "Empire" κουβαλούν ως singles το δίσκο. Είναι φανερό πως έχουν σκαλίσει τα πρώτα βήματα μιας λαμπρής πορείας.
Οι Νορβηγοί Oak είναι μια ξεχωριστή και πραγματικά υπέροχη μπάντα. Αν δεν έχετε τσεκάρει τα "False Memory Archive" και "The Quiet Rebellion Of Compromise" που προηγήθηκαν του "The Third Sleep" φεύγετε όπως είσαστε και πάτε να τα βρείτε αμέσως. Αλλά και με αυτό εδώ να ξεκινήσετε δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα… είναι εξαιρετικό κι ας μην φτάνει τους προκατόχους του. Έχει λίγο παραπάνω Opeth και Katatonia ίσως, αλλά είναι τόσο χαρακτηριστικά τα προσωπικά στοιχεία στη μουσική των Oak που δεν μπορείς ούτε να τους μπερδέψεις, ούτε να τους κατηγορήσεις ότι αντιγράφουν άλλους. Βαθύ, ατμοσφαιρικό, ποιοτικό, εσωστρεφές, το "The Third Sleep" θα είναι κρίμα να μείνει στη σκιά.
80s synths με μελωδίες και progressive κιθάρες σε ένα sci fi περιβάλλον που χτυπάει σε φόρμες που έρχονται από το παρελθόν. Παρόλα αυτά οι Αμερικανοί δεν ακούγονται παλιοί ή ξεπερασμένοι, δείχνουν μια ικανότητα να στέκονται στο σήμερα, απλώς κρατώντας υλικά του χθες. Η θεωρία μου είναι ότι από τη μία τραβάνε τα πλήκτρα και από την άλλη ο ήχος, με τις κιθάρες κάπου στη μέση να δένουν την ισορροπία. Η αξία του άλμπουμ βρίσκεται πρώτα και κύρια στην ατμόσφαιρα που στήνει, που τη δουλεύει μάλιστα με συνέπεια σε όλη τη διάρκειά του, αλλά και στις μελωδίες που καταφέρνουν να το κάνουν ξεχωριστό. Τα παιξίματα είναι πολύ καλά, χωρίς υπερβολές, και το artwork ταιριάζει με το ύφος. Η όποια αδυναμία του "Stargod" βρίσκεται στις ερμηνείες του Brett Boland. Δεν είναι κακός σε καμία περίπτωση, αλλά είναι κάπως επίπεδος ο τρόπος που τραγουδάει, κάνοντας τελικά το υλικό να ακούγεται λίγο πιο μονοκόμματο από ότι πραγματικά είναι. Κρίμα, γιατί το αδικεί έτσι.

Τρίτο άλμπουμ για το κουαρτέτο από το Malmö της Σουηδίας και το εκλεκτικό τους χαρμάνι από jazz rock, kraut και prog ακούγεται πιο δεμένο από ποτέ. Αυτό που κάνει την περίπτωση τους ιδιαίτερα ξεχωριστή είναι πως το στυλ τους, παρά το ότι επηρεάζεται κυρίως από τα ‘70s, ακούγεται φρέσκο κι επίκαιρο. Οι τέσσερις μακροσκελείς συνθέσεις του άλμπουμ είναι γεμάτες φαντασία και περιπέτεια, οι guest μουσικοί προσφέρουν υπέροχες ενορχηστρωτικές πινελιές και το συνολικό αποτέλεσμα ηχεί συμπαγές και όσο απρόβλεπτο χρειάζεται. Το υλικό ρέει κι αναπνέει με φυσικότητα, αποκαλύπτοντας ξανά μια από τις πιο ταλαντούχες σημερινές fusion rock μπάντες.
Asymmetric Universe - A Memory And What Came After
Το ιταλικό ντουέτο επιστρέφει και επιβεβαιώνει γιατί θεωρείται ένα από τα πιο υποσχόμενα σχήματα στο ευρωπαϊκό prog. Το "A Memory And What Came After" είναι μια επίδειξη τεχνικής που όμως δεν κουράζει. Συνδυάζουν το progressive metal με το jazz fusion με έναν τρόπο που θυμίζει έντονα Animals As Leaders, αλλά με μια πιο "ευρωπαϊκή", μελωδική φινέτσα. Η συμμετοχή του Richard Henshall (Haken) στο "Coquelicot" είναι το κερασάκι στην τούρτα. Οι αδερφοί Vese καταφέρνουν να χωρέσουν virtuoso κιθάρες, σαξόφωνο και ηλεκτρονικά στοιχεία σε συνθέσεις που ρέουν αβίαστα. Ένας δίσκος πυκνός, απαιτητικός, αλλά εξαιρετικά διασκεδαστικός για τους λάτρεις του shredding.
Lux Terminus - Cinder
O Vikram Shankar και η παρέα του συνεχίζουν να αποδεικνύουν πως το prog metal δεν χρειάζεται απαραίτητα κιθάρες για να είναι heavy. Το "Cinder", ο δεύτερος δίσκος τους, είναι ένα keyboard-driven κομψοτέχνημα. Πιο σκοτεινό και "μεγάλο" σε ήχο από το ντεμπούτο τους, φλερτάρει έντονα με το cinematic metal και τα game soundtracks. Οι συμμετοχές των Ross Jennings και Jørgen Munkeby προσθέτουν ποικιλία, αλλά πρωταγωνιστής παραμένει η ικανότητα του Shankar να δημιουργεί συναισθηματικά φορτισμένες μελωδίες και καταιγιστικά synth solos. Είναι μια δουλειά που συνδυάζει την τεχνική του Jordan Rudess με την κινηματογραφική αισθητική του Hans Zimmer, δημιουργώντας ένα μοναδικό niche στον χώρο.
Sometime In February - Where Mountains Hide
Είναι εντυπωσιακό το πόσα μπορεί να καταφέρει μια τριάδα αφοσιωμένων και πορωμένων (προς αποφυγής της άλλης, πραγματικής λέξης) βιρτουόζων μουσικών εάν το πάρει απόφαση. Οι Sometime In February ενώνονται και υπό την αιγίδα της Inside Out κυκλοφορούν τον πρώτο τους, πλήρως ορχηστρικό δίσκο "Where Mountains Hide", και οι συνθέσεις εντός του είναι πραγματικά εντυπωσιακές. Διαθέτουν αυτό το χαρακτήρα του ωραίου «δεν ξέρεις τι να περιμένεις». Μέσα σε όλα, εντυπωσιακές μα και φρέσκες συνεργασίες δυναμώνουν ακόμη περισσότερο το δίσκο - οι παρουσίες των Eric Guenther (The Contortionist),Paul Waggoner και Dan Briggs (Between The Buried & Me), αλλά και Rich Castillo (The Callous Daoboys) είναι ευδιάκριτες και ντοπάρουν το δίσκο με νέα στοιχεία. Σε όλη του τη διάρκεια, το "Where Mountains Hide" ακροβατεί μεταξύ rock και metal, πάντα όμως στο progressive πλαίσιο, σε παρασύρει σε ένα μαγευτικό ταξίδι μουσικών θεμάτων με συνεχείς εναλλαγές που όμως ρέουν με άνεση.
Ανάμεσα στο djent (το thall) και το dubstep, με τους Vildhjarta και τους Meshuggah ως κύριες επιρροές αλλά και τη φιλοδοξία να ακουστούν ακόμα πιο δύσκολοι, δύσπεπτοι, δυσαρμονικοί και αντισυμβατικοί, οι Mirar, από τη Γαλλία και τη Νορβηγία, κυκλοφόρησαν φέτος το πρώτο τους ολοκληρωμένο άλμπουμ. Σα να μη φτάνουν αυτοί ως στριφνοί παράγοντες διαμόρφωσης της μουσικής τους πρότασης, είναι και instrumental με μια παραγωγή που πιέζει το αυτί στα όρια του. Παρόλα αυτά με έναν περίεργο, σχεδόν ακατανόητο τρόπο, υπάρχουν στο σύμπαν τους σημεία σύνδεσης με το ακροατό. Από εκεί και πέρα είναι θέμα αυτού, το αν θα αποφασίσει να πιαστεί και να δουλέψει όσο απαιτείται μαζί του, ώστε τελικά να περπατήσει και να εκτιμήσει την άποψη που καταθέτει. Προσωπικά ακόμα παλεύω με το δίλημμα, είναι ένα πολύ περίεργο και συναρπαστικό μουσικό ταξίδι ή απλά το αποτέλεσμα της σύμπραξης δυο παρανοϊκών μουσικών; Συχνά η απάντηση σε τέτοιες απορίες δίνεται μόνο από το χρόνο και τα επόμενα βήματα της μπάντας. Με λίγα λόγια, θα δείξει.

Ορχηστρικό proggίζον rock, με πνευστά. Μια συνταγή που μοιάζει εξ’αρχής να έχει δύο δυνατές καταλήξεις, είτε μεγάλη επιτυχία, είτε μεγάλη αστοχία. Στην περίπτωση των King Garcia, η συνταγή πέτυχε και με το παραπάνω. Όλα τα δομικά υλικά του, εργαλεία έκφρασης πάνω σε μια πολύχρωμη παλέτα. Η προσήλωση στη μελωδία και τις αξιομνημόνευτες συνθέσεις, κάνουν το "Hamelin" ένα άκουσμα με ενδιαφέρον αλλά και μια διαρκή αίσθηση groove που θεμελιώνει τον ήχο του. Για μια μπάντα που ξεκινά το δισκογραφικό της ταξίδι με μια τόσο χαρακτηριστική και αξιόλογη πρόταση, το μέλλον διαγράφεται λαμπρό. Μια πραγματικά φρέσκια και πρωτότυπη δουλειά που αξίζει την προσοχή όλων.
Calyces - Fleshy Waves Of Probability
Baroness και Mastodon, Gojira και Red Fang, Tool και Everytime I Die, έρημα τοπία κι απίθανες πιθανότητες. Το δεύτερο άλμπουμ των Αθηναίων progressive metalers είναι ένα ακόμα δυνατό χτύπημα της εγχώριας προοδευτικής σκηνής που ολοένα και μεγαλώνει. Σε μέγεθος και ποιότητα. Σαράντα λεπτά πυκνής μουσικής με πολλή πληροφορία, που όμως καταφέρνει να αναπνέει χωρίς να δίνει την αίσθηση της πιεσμένης υπερπροσφοράς αφιλτράριστων ιδεών. Βασικό εργαλείο στη ροή που διαθέτει το άλμπουμ είναι οι κιθάρες, είτε με τα riff είτε με τα lead που φέρνουν, που όμως υποστηρίζονται ιδανικά από ένα στιβαρό και καλοδεμένο rhythm section. Τα φωνητικά δίνουν τον απαραίτητο τσαμπουκά και ο ήχος την αλητεία που κρατάει το "Fleshy Waves Of Probability" άμεσο και to the point. Τα πιο μαύρα, σχεδόν grungy σημεία το ανεβάζουν επίπεδο, εύκολα.
Ερχόμενο σχεδόν με το τέλος του 2025, το "Mythic" των Void Droid αποτελεί μια πραγματικά αξιοπρόσεκτη δουλειά. Κι αν σε πρώτη επαφή υπάρχουν κάποιοι αστερίσκοι που είναι αναπόφευκτο να μην επισημανθούν, είναι τόσο καλή η δουλειά που έχει γίνει όλα τσ επίπεδα και κυρίως στο κομμάτι των μελωδιών, που νομίζω ότι εν τέλει ξεπερνιούνται με ευκολία. Παρά το γεγονός ότι δεν προέρχονται από prog μουσικές καταβολές, η εν λόγω δουλειά δύσκολα θα μπορούσε να καταταχθεί αλλού, ενώ τραγούδια σαν το "Natron Red", το "Mariana Trench" και το "Whisper Of Stars" δεν μπορούν παρά να κερδίσουν την εκτίμησή και την ψήφο εμπιστοσύνης μας. Όπως και το "Mythic" συνολικά.
we.own.the.sky - In Your Absence
Μια μεστή, εσωστρεφής και συνάμα αισιόδοξη δουλειά που δείχνει μια μπάντα προσηλωμένη στην ουσία της τέχνης της αποτέλεσε το πιο πρόσφατο άλμπουμ των we.own.the.sky, έπειτα από έξι χρόνια αναμονής. Η αξιοθαύμαστη προσήλωση της μπάντας και η καλλιτεχνική της ταυτότητα είναι εν τέλει αυτά που κάνουν το "In Your Absence" μια υποδειγματική προσθήκη στη δισκογραφία τους. Xωρίς φανφάρες, αφήνοντας τη μουσική να μιλήσει, απαιτώντας συγκέντρωση και διάθεση από τον ακροατή. Πρόκειται για μια δουλειά ενδοσκοπική και μελαγχολική, που απευθύνεται σε όσους εκτιμούν τη διακριτική δύναμη της instrumental αφήγησης.
Oria - The Future Wants Us Dead
Μια εξαιρετική προσθήκη από την εγχώρια σκηνή, το "The Future Wants Us Dead" των Oria είναι ένα album που μπορεί να χαρακτηριστεί ως ευχάριστη έκπληξη. Κινούμενοι στον χώρο του progressive groove metal, οι Θεσσαλονικείς φτιάχνουν ένα δυστοπικό, ισοπεδωτικό αποτέλεσμα. Μπορεί οι Gojira να είναι το "North star" τους, αλλά οι Oria το εμπλουτίζουν με μια ψυχρή, σχεδόν "ρομποτική" ατμόσφαιρα και περίπλοκες δομές. Με ήχο για σεμινάριο, αλλά και τρομερό πάθος (όπως φάνηκε και live), αποδεικνύουν πως το ελληνικό μοντέρνο metal έχει παρόν αλλά και -παρά τον τίτλο του άλμπουμ- λαμπρό μέλλον.
Check also: To αστείρευτο μηχάνημα progressive post-rock των Halocraft από την ατέρμονη πεδιάδα των Γιαννιτσών επέστρεψε φέτος με διπλό δίσκο - τα κινηματογραφικής προέκτασης "The Sky Will Remember" και "To Leave A Single Wolf Alive" παρουσιάζουν δύο διαφορετικά τέλη στο παραμύθι που έχτισαν με τις μέχρι τώρα κυκλοφορίες τους, ένα ελπιδοφόρο κι ένα μακάβριο - και τα δυο όμως πανέμορφα. Συνεχίζοντας στο Βορρά, οι πρωτοεμφανιζόμενοι Θεσσαλονικείς Zabrahana κυκλοφορούν το "Whales Dream In Purple" EP που με πίστη στο πατροπαράδοτο progressive metal αναβιώνουν τις χρυσές εποχές των Tool και Karnivool παρουσιάζοντας μερικά πολύ ωραία στοιχεία για να τοποθετηθούν στο μουσικό μας χάρτη, ενόψει μιας μελλοντικής ολοκληρωμένης κυκλοφορίας.

Dream Theater - Quarantième: Live à Paris
Η θριαμβευτική επιστροφή του Mike Portnoy στις τάξεις των Dream Theater και η επετειακή περιοδεία για τα 40 χρόνια της μπάντας, ξαναζωντάνεψε το ενδιαφέρον για τους prog γίγαντες. Η αποτύπωση σε ήχο και εικόνα του show τους στο Παρίσι με το "Quarantieme", βάζει αυτη τη live κυκλοφορία στις τάξεις των "Score" και "Live At Budokan". Με την ενέργεια επί σκηνής να θυμίζει τη μπάντα τουλάχιστον είκοσι χρόνια νωρίτερα, την απόδοσή τους όπως πάντα άψογη και ένα εκπληκτικό σετλιστ (με το Octavarium να παίζεται ξανά μετά από 20 περίπου χρόνια), θυμίζει στους παλιούς γιατί αγάπησαν αυτή τη μπάντα, και στους νέους πως είναι να παίζεις σχεδόν τρεις ώρες χωρίς δείγμα κούρασης αλλά προκαλώντας δέος και θαυμασμό. Κι όσοι είχαν(ειχαμε) την τύχη να τους δουν σε αυτή την περιοδεία, έχουν άλλη μια ευκαιρία να αναπολήσουν όσα έζησαν.
Tο 2025 καταφέραμε επιτέλους να δούμε ζωντανά τους Haken, ενώ επίσης πήραμε και το δεύτερο live άλμπουμ τους, μαγνητοσκοπημένο σε μία βραδιά που θυμίζει τις χρυσές εποχές των Dream Theater. Ολόκληρο το εξαιρετικό "Fauna" και επιλογές απ’ το πάνω ράφι της δισκογραφίας τους, ξεδιπλώνονται σ' ένα ηχητικά αρτιότατο και οπτικά αποκαλυπτικό live performance, που δεν νομίζω ότι θα άφηνε ασυγκίνητο κανένα που πίνει νερό στο όνομα της prog. Οι Haken κλείνουν με θεαματικό τρόπο τα πρώτα δεκαπέντε χρόνια της καριέρας τους στο O2 Arena του Λονδίνου, και με την ανακοίνωση της αποχώρησης των Charlie Griffiths (κιθάρα) και Connor Green (μπάσο) μας αφήνουν παρακαταθήκη σημαντικό αρχειακό υλικό απ’ το συγκεκριμένο line-up. Περιμένουμε εναγωνίως τι μέλλει γενέσθαι.
Leprous - An Evening of Atonement
Σχεδόν δέκα χρόνια πέρασαν απ’ την πρώτη live κυκλοφορία των Leprous, που έκαναν τον κόσμο να παραμιλάει απ’ την τεχνική αρτιότητα, την συναυλιακή ενέργεια, και την σκηνική παρουσία. Έχοντας έκτοτε αποκλίνει αρκετά απ’ το συγκρότημα που ήταν, η πιο επιδραστική prog μπάντα του καιρού της απαθανατίζει μία ακόμη performance, στο θρυλικό 013 στο Tilburg της Ολλανδίας, φωτίζοντας αυτή τη φορά τις πιο pop πλευρές της, με έμφαση στον Βενιαμίν τους, "Melodies Of Atonement". Είκοσι ένα κομμάτια συνθέτουν ένα αποστομωτικό setlist και, με το συγκρότημα να καταπιάνεται σχεδόν με κάθε εποχή του, μπορούμε να μιλάμε για μία live ηχογράφηση (και βιντεοσκόπηση) που δύναται να αφήσει εποχή - όπως, εξάλλου, κι ο προκάτοχός του.
Οι Tesseract ένιωσαν πως ήρθε η στιγμή να συνοδεύσουν την πολύκροτη (και συνάμα πολυτάλαντη) πορεία τους σε ένα δικό τους documentary film. Έτσι, γεννήθηκε η ιδέα πίσω από το "Radar" και η εμφάνισή τους στο Radar Festival της Αγγλίας βιντεοσκοπήθηκες και ηχογραφήθηκε. Συνοδευτικά της ταινίας φυσικά, κυκλοφόρησε και σε ηχητική μορφή το "Radar O.S.T." ολοκληρωμένη δηλαδή η εμφάνισή τους σε μορφή live δίσκου. Οι επιλογές setlist στη συγκεκριμένη εμφάνιση ανατριχιάζουν ακόμη και τον περαστικό από την εντυπωσιακή μουσική πορεία των Tesseract - από τους ύμνους "Nocturne" "Concealing Fate…" και "Juno" στο πρόσφατο έπος του "War Of Being", η απόδοση των Tesseract είναι τρομακτική - προς το καλό άκρο αυτής της λέξης, ενώ η παρουσία της χορωδίας Choir Noir μεταφέρει τις ερμηνείες σε άλλο επίπεδο.
Όπως είναι φυσικό, η τεράστια περιοδεία των Riverside για την προώθηση του πρόσφατου δίσκου τους, "ID.entity" έκλεισε στη γενέτειρά τους Πολωνία, με μία βιντεοσκόπηση και ηχογράφηση της συναυλίας στον πλέον live δίσκο "Live ID.". Ο εντυπωσιακός ήχος στις ζωντανές εμφανίσεις των Riverside αποτυπώνεται για άλλη μια φορά σε ζωντανό πλαίσιο, ενώ οι επιλογές του setlist εκπροσωπούν κυρίως τον τελευταίο δίσκο αλλά και μια διόλου ευκαταφρόνητη βουτιά στο ένδοξο παρελθόν τους, που τους έχρισε ως ένα από τα πιο σημαντικά ονόματα του είδους τους. Θα περηφανευτούμε ότι στη δική μας εκδοχή της εμφάνισής τους είχαμε και το "We Got Used To Us", στην τελική όμως το κατεργάρικο μυαλό και ταλέντο του Mariusz Duda διαπρέπει σε κάθε εμφάνιση του τεράστιου αυτού συγκροτήματος.
Check Also: BEAT - Neon Heart Disease: Live In Los Angeles
Στην περσινή μας ανασκόπηση, θεωρήσαμε την δημιουργιά των BEAT ως το prog γεγονός της χρονιάς και φέτος απολαύσαμε τους καρπούς αυτής της σύμπραξης. Andrew Belew, Steve Vai, Tony Levin και Danny Carey να παίζουν ως επί το πλείστον το υλικό της 80s King Crimson τριλογίας; Αλήθεια, τι μπορούμε να σχολιάσουμε τώρα εμείς πάνω σε αυτό; Το "Neon Heart Disease" είναι ακριβώς τόσο τέλειο όσο περιμένεις με αυτά τα ονόματα, ένα live-ονείρωξη, το σχήμα που ποτέ δεν ξέραμε ότι θα ακούσουμε. Μουσική αγέραστη και μουσικοί αγέραστοι! Κάθε οπαδός των King Crimson οφείλει να απολαύσει αυτό το spin-off σαν απαραίτητο κομμάτι της κληρονομιάς του Βασιλιά. Προσεχώς Ευρώπη!
- Ανασκόπηση
- Ανασκόπηση 2025
- Jethro Tull
- Styx
- Andrew Latimer
- The Flower Kings
- Cardiacs
- Steven Wilson
- Moron Police
- Lunatic Soul
- Spock's Beard
- Cosmic Cathedral
- The Mars Volta
- Arjen Anthony Lucassen
- Gazpacho
- Motorpsycho
- Lars Fredrik Frøislie
- Karmakanic
- Pattern-Seeking Animals
- Nad Sylvan
- Jonas Lindberg & The Other Side
- A.C.T
- Dream Theater
- Between The Buried And Me
- Philosophobia
- Green Carnation
- Dissona
- Thought Chamber
- Teramaze
- Avkrvst
- Benthos
- Psychonaut
- Katatonia
- Novembre
- Mawiza
- Asira
- Unprocessed
- Rivers Of Nihil
- An Abstract Illusion
- Centuries Of Decay
- Fractal Universe
- Changeling
- Royal Sorrow
- Coheed And Cambria
- Ihlo
- Oak
- Astronoid
- Hooffoot
- Asymmetric Universe
- Lux Terminus
- Sometime In February
- Mirar
- King Garcia
- Calyces
- Void Droid
- We.own.the.sky
- Oria
- Halocraft
- Zabrahana
- Haken
- Leprous
- Tesseract
- Riverside
