Einstürzende Neubauten @ Ηρώδειο, 18/06/26

Πως περιγράφεις κάτι με λέξεις όταν ακόμη δεν έχεις καταφέρει να βρεις λόγια για να το εξηγήσεις στον εαυτό σου; Πως να περιγράψεις σε κάποιον μια εμπειρία, όταν ακόμη εσύ δεν έχεις καταφέρει να την επεξεργαστείς επαρκώς και να την κατανοήσεις; Πως να πάρεις ένα συναίσθημα και να το μετατρέψεις σε λόγο, όταν, στην πραγματικότητα, έχεις μείνει άφωνος;  Πως να εξηγήσεις τους Einstürzende Neubauten, όταν για να τους κατανοήσει κανείς πρέπει να τους βιώσει στο πετσί του;

Εννέα χρόνια μετά την τελευταία τους εμφάνιση στην Αθήνα και δεκαετίες μετά τη δημιουργία τους, οι Einstürzende Neubauten ανέβηκαν στη σκηνή του Ηρωδείου σε μια βραδιά που, πριν καν ξεκινήσει, έμοιαζε προορισμένη να αποτυπωθεί για πάντα στη μνήμη όσων παραβρέθηκαν εκεί. Πρόκειται εξάλλου για έναν χώρο που δεν μπορούν όλοι να σηκώσουν. Κι όσο παράδοξη κι αν έμοιαζε στα χαρτιά αυτή η συνάντηση μεταξύ του συγκροτήματος και του Ηρωδείου, με έναν τρόπο νομίζω έμοιαζε κι απολύτως αυτονόητη.

Σε κάθε περίπτωση, με την τεχνοκρατική, γερμανικής προέλευσης ακρίβεια, που τους χαρακτηρίζει, στις 21:00 - άντε και κάτι ψηλά - το συγκρότημα βρέθηκε στη σκηνή. Και από τις πρώτες νότες του "Ten Grand Goldie", αν κάτι έγινε σαφές, ήταν πως οι Neubauten δεν είχαν σκοπό να αντιμετωπίσουν το Ηρώδειο ως έναν χώρο στον οποίο θα αναγκάζονταν να προσαρμοστούν. Αντιθέτως, βγήκαν αποφασισμένοι να τον εντάξουν οργανικά στο δικό τους σύμπαν, όπου ο θόρυβος συνυπάρχει με τη μελωδία, οι παύσεις αποκτούν την ίδια σημασία με τις εντάσεις, και οι ενορχηστρώσεις προκύπτουν μέσα από υλικά που, υπό άλλες συνθήκες, δεν θα πλησίαζαν ποτέ μουσική σκηνή.

Φυσικά, όποιος νόμιζε πως θα ακούσει μανιασμένα ξεσπάσματα και εξάρσεις της industrial σχολής, μάλλον κάτι δεν είχε καταλάβει καλά. Δηλαδή θα πρέπει κάποιος να έχει μείνει 3 δεκαετίες πίσω (και κάτι παραπάνω βασικά) για να περίμενε από το συγκρότημα να βγει στη σκηνή και να μας τινάξει στα μυαλά στον αέρα με τον τρόπο που έκανε τη δεκαετία του ΄80. Για όσους ήθελαν (και) κάτι τέτοιο, ευτυχώς η προβολή του "Elektrokohle (Von wegen)" από το Lung στο Τριανόν, την Τρίτη το βράδυ, μας θύμισε πόσα πράγματα έχουν υπάρξει και πόσες σπουδαίες δουλειές κουβαλάει το συγκρότημα. Και, εντάξει, όποιος όντως πιστεύει πως το πέρασμα των Neubauten στο σημερινό τους ήχο αποτελεί μία στροφή προς το mainstream, είτε δεν καταλαβαίνει το συγκρότημα, είτε δεν καταλαβαίνει τι σημαίνει mainstream.

Όπως και να έχει, χωρίς εκπλήξεις, το setlist κινήθηκε σε μεγάλο βαθμό γύρω από τις δύο τελευταίες εξαιρετικές δουλειές τους, "Alles In Allem" και "Rampen". Και αυτό ήταν κάτι ιδιαιτέρως ευπρόσδεκτο καθώς οι Neubauten, στην τρέχουσα δεκαετία, βρίσκονται σε μία από τις πιο ενδιαφέρουσες περιόδους της μακρόχρονης πορείας τους. Και με κομμάτια όπως τα "Möbliertes Lied", "Wedding" (εμπνευσμένο από την πιο φτωχή γειτονιά του Βερολίνου), "Grazer Damm" (που είναι ο δρόμος στον οποίο μεγάλωσε ο Blixa), "Seven Screws", και "Trilobiten" αυτό είναι κάτι που έγινε απολύτως ξεκάθαρο, και ας λένε κάποιοι κακεντρεχείς πως «ακούσαμε μπαλάντες», καθώς τα κομμάτια δεν έμοιαζαν ποτέ σαν απαραίτητες στάσεις για την προώθηση νεότερου υλικού αλλά κατέστησαν σαφές πως ο πυρήνας της βραδιάς διαμορφώθηκε γύρω από το παρόν ενός συγκροτήματος που, στα σαράντα έξι χρόνια ύπαρξής του, εξακολουθεί να κοιτά μπροστά αντί να αναπαύεται στον μύθο του.

Κι αυτό γιατί, παρόλο που κάποτε οι Einstürzende Neubauten προκαλούσαν σοκ μέσα από τη ακατέργαστο θόρυβο, σήμερα εντυπωσιάζουν, κάνοντας επίδειξη του τρομερού ελέγχου που έχουν πάνω στο χάος τους. Το συγκρότημα ακούστηκε συγκλονιστικά δεμένο, με την Josefine Lukschy, που αντικατέστησε τον τιτάνα Alexander Hacke, να κερδίζει τις εντυπώσεις, χτίζοντας διαρκώς τη βάση πάνω στην οποία κινούνταν οι υπόλοιποι, τον N.U. Unruh να συνεχίζει να ανακαλύπτει νέους τρόπους παραγωγής ήχων, και, συνολικά, να λειτουργούν ασταμάτητα ως ένας ενιαίος ζωντανός οργανισμός. Από εκεί και πέρα, ό,τι και να γράψουμε πάλι για τον Blixa Bargeld είναι λίγο. Κεφάτος αλλά πάντοτε επιβλητικός, ο άνθρωπος που κάποτε έμοιαζε λες και είχε ξεπηδήσει από ένα δυστοπικό μέλλον (ή, πιο σωστά, παρόν), εμφανίστηκε, κουβαλώντας ένα τεράστιο καλλιτεχνικό βάρος, και, για δύο ώρες, άλλοτε ψιθυρίζοντας, άλλοτε τραγουδώντας, άλλοτε απαγγέλλοντας, και άλλοτε ελευθερώνοντας την χαρακτηριστική κραυγή του, έκανε τους πάντες να αδυνατούν να πάρουν τα μάτια τους από πάνω του.

Όπως ήταν αναμενόμενο, τα "Die Befindlichkeit des Landes", "Sonnenbarke", και το hit (ναι, έχουνε και τέτοια) "Sabrina", που έγινε δεκτό με χειροκροτήματα, από το αριστούργημα που ονομάζεται "Silence Is Sexy" σκόρπισαν τον ενθουσιασμό, ενώ το εκπληκτικό "How Did I Die?" με το συγκλονιστικό του φινάλε. αποτέλεσε μία από τις κορυφαίες στιγμές της βραδιάς, κι έκλεισε τέλεια το set τους, μέσα σε χειροκροτήματα και επευφημίες.

Λίγο αργότερα, το συγκρότημα θα επέστρεφε στη σκηνή και ο Blixa θα μας ενημέρωνε πως εκείνη τη μέρα ήταν η κηδεία ενός από τους πιο στενούς και παλιότερους φίλους του Jochen Arbeit, κιθαρίστα του γκρουπ, που, λόγω της περιοδείας δεν μπορούσε να είναι εκεί και, στη μνήμη του οποίου έπαιξαν το "Dead Friends (Around The Corner)". Το encore έκλεισε με την, ίσως κορυφαία στιγμή της βραδιάς, καθώς το απολαυστικό "Let's Do It A Dada" μας θύμισε όλους τους λόγους που τους καθιστούν πραγματικά ξεχωριστούς ενώ, το πραγματικό φινάλε ήρθε λίγο αργότερα με το "Stella Maris", μόνο κομμάτι τους που ακούσαμε που είχε κυκλοφορήσει πριν το 2000, με τους Bargeld και Lukschy να μας χαρίζουν ένα συγκινητικό κλείσιμο.

Καθώς οι τελευταίες νότες χάνονταν κάτω από την Ακρόπολη, ήταν αδύνατον να μην σκεφτείς πως οι Einstürzende Neubauten έχουν πετύχει να παραμένουν απολύτως αναγνωρίσιμοι χωρίς να επαναλαμβάνουν τον εαυτό τους. Ακόμη περισσότερο όμως, αυτό που εντυπωσιάζει είναι πως δεν προσπαθούν καθόλου να αναβιώσουν το παρελθόν τους (και τι παρελθόν ε;). Αντιθέτως, η εμφάνισή τους αποτέλεσε μία δίωρη δυναμική επιβεβαίωση καλλιτεχνικής ύπαρξης.

Η παρουσία τους σε έναν χώρο σαν το Ηρώδειο, στα ερείπια ενός άλλου πολιτισμού που κι αυτός μάλλον πίστευε πως θα υπάρχει για πάντα, αποτέλεσε σημείο συνάντησης του αστικού με το αρχαίο αλλά, παράλληλα, και του καταρρέων δυτικού πολιτισμού, καλλιτεχνικό απόσταγμα του οποίου αποτελούν οι Neubauten, με έναν κόσμο που, χωρίς πια να υπάρχει, κάτι από αυτόν έχει μείνει πίσω και συνεχίζει να δημιουργεί ένα κάποιο δέος, μια σκέψη κάπως παρήγορη θα πω εγώ. Σε κάθε περίπτωση, μιλάμε για μια συναυλία - εμπειρία που, μπορεί να μην γέμισε το Ηρώδειο, αλλά, σίγουρα, γέμισε ευγνωμοσύνη όσους την παρακολούθησαν. 

υ.γ. Στην έξοδο της συναυλίας, ένας άνθρωπος έπεσε με αποτέλεσμα να τραυματιστεί και να χάσει τις αισθήσεις του. Οι πρώτες βοήθειες αντέδρασαν άμεσα ενώ το ασθενοφόρο βρέθηκε στο χώρο πολύ γρήγορα. Ευχόμαστε ταχεία ανάρρωση.

Φωτογραφίες: Μιχάλης Κουρής