«A Buyer's Guide»: The Gathering
Οδηγός δισκογραφίας για μια μοναδική μπάντα που σημάδεψε μια εποχή και που το όνομά της έγινε συνώνυμο του πειραματισμού και αντίθετο του εφησυχασμού
Προερχόμενοι από το μικρό Oss, μεταξύ Nijmegen και Den Bosch, οι Gathering σχηματίστηκαν στα τέλη της δεκαετίας του ’80 με την αρχική τους σύνθεση να περιλαμβάνει τα αδέρφια Hans και René Rutten σε τύμπανα και κιθάρα, τον τραγουδιστή Bart Smits, τον Frank Boeijen στα πλήκτρα, τον Hugo Prinsen Geerligs στο μπάσο και τον Jelmer Wiersma στην κιθάρα. Ξεκινώντας ως μια death/doom μπάντα, αυτή η εξάδα το 1992 μας έδωσε το "Always…" (με γυναικεία φωνητικά από τη Marike Groot), έναν δίσκο που θεωρείται σημαντικότατος για το συγκεκριμένο είδος. Η διαρκής αναζήτηση του πυρήνα των Gathering για κάτι διαφορετικό οδήγησε στη στρατολόγηση των Niels Duffhues και Martine van Loon στα φωνητικά για τον επόμενο δίσκο "Almost A Dance", με το αποτέλεσμα όμως να μην ικανοποιεί ούτε τους ίδιους, ούτε τους οπαδούς.
Η πραγματική επανάσταση ήρθε όταν έδωσαν τον ρόλο της τραγουδίστριας στην Anneke van Giersbergen, με τον δίσκο "Mandylion" του 1995 να «γεννά» ουσιαστικά τον όρο "female-fronted gothic metal" και να κάνει τους Gathering ηγέτες και πρωταγωνιστές στη διαμόρφωση και την εξέλιξη του ευρωπαϊκού ατμοσφαιρικού metal ήχου. Ο συνδυασμός της metal μουσικής με αιθέρια, συναισθηματικά φωνητικά δημιούργησε κυριολεκτικά σχολή που επηρέασε πλήθος συγκροτημάτων όπως Epica, Lacuna Coil, Nightwish, Within Temptation, ακόμα και Evanescence.
Το χαρακτηριστικό των Gathering ήταν ότι ποτέ δεν μπήκανε σε μουσικά καλούπια, αλλά με κάθε τους δίσκο εξελίσσονταν και εξερευνούσαν διαφορετικές μουσικές περιοχές. Το "Nighttime Birds" προχώρησε τον ήχο λίγο παραπέρα. Στο "How To Measure A Planet?" οι shoegaze επιρροές γίνονται εμφανείς. Το "if_then_else" έβαλε περισσότερα ambient στοιχεία στον ήχο τους. Στο "Souvenirs", το trip hop είναι σε πρώτο πλάνο. Ακούγοντας έναν μεταγενέστερο δίσκο, πάρα πολύ δύσκολα μπορείς να καταλάβεις ότι μιλάμε για το ίδιο συγκρότημα που έπαιζε death metal κι αυτό είναι ένα εξελικτικό παράσημο που ελάχιστα συγκροτήματα μπορούν να διεκδικήσουν.
Η εποχή της Anneke έφτασε στο τέλος της το 2007 (λίγα χρόνια πιο πριν, είχε αποχωρήσει ο Hugo που αντικαταστάθηκε από τη Marjolein Kooijman, μέχρι να ξαναγυρίσει). Οι Gathering συνέχισαν με τη Νορβηγίδα Silje Wergeland, μας έδωσαν τίμιους δίσκους, αλλά η αλήθεια είναι ότι η «μαγεία» δεν υπήρχε πια. Στην πιο μεστή τους περίοδο όμως, κατάφεραν να φτιάξουν μουσική που υπερέβη τις κατηγοριοποιήσεις και που έφερε κοντά ανθρώπους από πολύ διαφορετικά υπόβαθρα που συνάντησαν σε αυτούς μια μπάντα που μίλησε στην ψυχή τους.
Με αφορμή τα 30 χρόνια από την κυκλοφορία του οριακού "Mandylion" και ύστερα από πέντε sold out συναυλίες στο Nijmegen, οι σημερινοί Gathering είναι και πάλι οι Gathering του 1995 και έρχονται με την τότε σύνθεση για δύο συναυλίες και στην Ελλάδα. Αυτό μας ώθησε στον να φτιάξουμε και να σας παρουσιάσουμε τον παρακάτω οδηγό δισκογραφίας μιας μοναδικής μπάντας που σημάδεψε μια εποχή και που το όνομά της έγινε συνώνυμο του πειραματισμού και αντίθετο του εφησυχασμού.
"Mandylion"
(Century Media Records, 1995)
Κάποιοι λίγοι, ως τότε, γνώριζαν τους The Gathering ως ένα ανερχόμενο doom σχήμα, με εμφανείς συνδέσεις με τους συγχρόνους του. Εκείνη τη στιγμή όμως, κάτι έμελλε να αλλάξει ριζικά στο ρου της metal ιστορίας. Μια αγγελική φωνή συστήνεται κάτω από νέες, γοτθικά επηρεασμένες ατμόσφαιρες, και όλοι άμεσα βρίσκονται να αναζητούν ποια είναι αυτή η νεαρή μάγισσα και τι «έχει στο πίσω μέρος του μυαλού της», όπως μας συστήνεται με το εισαγωγικό "Strange Machines". Το "Mandylion", είναι ο πρώτος δίσκος των The Gathering με την Anneke Van Giersbergen στα φωνητικά και ο πρώτος που γλυκαίνουν τον ήχο τους, εξερευνώντας νέες πτυχές που θα τους άφηναν μια για πάντα στην ιστορία. Τα ταξίδια του "Eleanor", η ερμηνεία της Anneke στο "Leaves" (και λίγο περισσότερο, στην Pinkpop εκδοχή του), μερικές φορές χωρίς λόγια όπως στο ομώνυμο, άλλες φορές σε δύο μέρη όπως στα "In Motion" part 1 και part 2, μόνο κάποια από τα συστατικά που συνιστούν την ανυπέρβλητη μαγεία του "Mandylion". Μια κοινωνία που μοιραζόμαστε όλοι όσοι το γνωρίζουμε εγκάρδια, απέξω. (Ε.Τ.)
"How To Measure A Planet?"
(Century Media Records, 1998)
Οι δύο πρώτοι δίσκοι με την Anneke είχαν δείξει τις διαθέσεις των Gathering για πειραματισμό και αλλαγές. Στον τρίτο κατάφεραν να «ντύσουν» την εκπληκτική φωνή που είχαν στη διάθεσή τους με μια ελαφριά, φθινοπωρινή μουσική θλίψη, με μια μελαγχολία που είναι αντιπροσωπευτική τους. Η μινιμαλιστική παραγωγή του Attie Bauw ταίριαξε γάντι σ τις συνθέσεις και ανέδειξε τον ποιοτικό τους χαρακτήρα χωρίς να τις υπερφορτώνει. Τα κομμάτια ακούγονται κορυφαία και ξεχωριστά κι αυτό βγαίνει αβίαστα, χωρίς να φαίνεται ότι οι μουσικοί καταβάλλουν υπερπροσπάθεια. Το "Probably Built Ιn Τhe Fifties" και το "Travel" θυμίζουν περισσότερο την προηγούμενη ζωή των Gathering έχοντας μεταλλικά περάσματα. Το τελευταίο μάλιστα ξεχωρίζει και για το επικό, μεγαλειώδες του τελείωμα, με τις διαρκείς αλλαγές στη φωνή της Anneke να μην μπορείς να τις ξεχάσεις ποτέ. Το "Liberty Bell" είναι ενεργητικό και ανεβαστικό, στα "The Big Sleep" και "Marooned" φαίνονται οι trip hop και στο "Great Ocean Road" οι shoegaze επιρροές τους, στο "South American Ghost Ride" ο πειραματισμός τους, στο "Frail" η αγάπη τους για την ατμόσφαιρα και στο "Rescue Me" για τις κιθάρες. Το magnum opus της μπάντας για οπαδούς που έλκονται περισσότερο από rock ακούσματα, ένα ομοιογενές σύνολο διαφορετικών τραγουδιών που το καθένα έχει ουσία. (Π.Κ.)
"Always…"
(Foundation 2000 / Pavement Music, 1992)
Η πλειοψηφία των οπαδών των Gathering (ειδικά στην Ελλάδα) ασχολήθηκε και ασχολείται με την μπάντα όσο στα φωνητικά βρισκόταν η Anneke van Giersbergen. Όσο και αν η συγκεκριμένη «μεταγραφή» θεωρείται δικαίως μια από τις καλύτερες που έχουν υπάρξει στον ευρύτερο metal χώρο, το "Always.." θεωρείται επίσης δικαίως και αναμφισβήτητα ως ένα από τα σημαντικότερα άλμπουμ της σκηνής αλλά και της δισκογραφίας των Ολλανδών. Μια παρέα «σχολιαρόπαιδων» από το Oss που δεν διέθεταν ακόμα την τεχνική κατάρτιση που θα αποκτούσαν αργότερα. Μοιράζονταν όμως τόνους έμπνευσης, μουσικής ανησυχίας και ένα όραμα να πρωτοτυπήσουν. Με ένα ευρύ φάσμα επιρροών από τον Phillip Glass και των Jean-Michel Jarre μέχρι τους Celtic Frost και τους Nocturnus οι Ολλανδοί έδωσαν πρωταγωνιστικό ρόλο στα πλήκτρα του Frank Boeijen, πρόσθεσαν γυναικεία φωνητικά και έβαλαν το δικό τους λιθαράκι σε αυτό που ονομάστηκε ατμοσφαιρικό doom/death. To χρονοδιάγραμμα της Peaceville (που είχε στο ρόστερ της τους My Dying Bride και Paradise Lost) δεν βόλεψε και έτσι το ντεμπούτο των Gathering κυκλοφόρησε από την Foundation 2000, κάτι που οι Ολλανδοί έτσι και αλλιώς προτιμούσαν. (Γ.Β.)
"Souvenirs"
(Psychonaut Records, 2003)
Αν το φθινόπωρο ήταν ήχος, θα μπορούσε να ακούγεται κάπως έτσι. Βαθιά νοσταλγικό. Απόλυτα προσωπικό. Στη λεπτή γραμμή που χωρίζει το σκοτάδι από το φως. Βαρύ αλλά όχι με τον προφανή τρόπο. Γνώριμο αλλά όχι πραγματικά. Με τη μυρωδιά της βροχής να κυριαρχεί. Η πρόταση που είχε τελειοποιήσει το κουιντέτο στα προηγούμενα βήματά του, φρεσκάρεται τόσο-όσο και παραμένει αλάνθαστη. Με έναν διαβολικό τρόπο, χωρίς να υπάρχει ψήγμα εμπορικότητας με την κυριολεκτική έννοια, τα τραγούδια ακούγονται προσιτά. Το ότι η αισθητική και οι δομές δεν νερώνονται για να επιτευχθεί αυτό, έχει πολλά να πει. Το ότι η υπογραφή των δημιουργών του ξεχωρίζει με γυμνό μάτι, όπως πάντα, προσθέτει τόσα ακόμα στην κουβέντα. Κατά κανόνα, στον μικρόκοσμο της σκληρής μουσικής, η λέξη «ώριμο» και τα παράγωγα αυτής κουβαλάνε κάτι το αρνητικό. Το "Souvenirs" είναι από τις εξαιρέσεις που λάμπει, φορώντας το χαρακτηρισμό στο πέτο. (Α.Μ.)
"Nighttime Birds"
(Century Media Records, 1997)
Ανάμεσα στις σπάνιες περιπτώσεις που αν κρίνεις το βιβλίο από το εξώφυλλο, δεν θα πέσεις έξω. Μετά τη συγκλονιστική μαυρίλα που έβγαζε ο προκάτοχος του, εδώ τα πάντα, ή περίπου τουλάχιστον, αποκτούν μία συγκριτικά πιο ανοιχτόχρωμη χροιά. Έμφαση στο «συγκριτικά» και πάντα μιλώντας για τα δεδομένα του σχήματος. Το βλέμμα συνεχίζει να στρέφεται προς τον ουρανό μόνο στιγμιαία. Οι ερμηνείες αποπνέουν σιγουριά. Η ζεστασιά της παραγωγής στέκεται σαν το τέλειο αντίβαρο στον παγωμένο αέρα που ζει στην καρδιά των συνθέσεων. Οι απροκάλυπτα εναλλακτικές πινελιές λειτουργούν σαν ματιές στο μέλλον. Ο τρόπος που ξεδιπλώνονται οι μελωδίες είναι σεμιναριακός. Αν δεν έχεις χαθεί μέχρι εκείνο το σημείο, η κορύφωση του ομώνυμου λίγο πριν το τέλος της διαδρομής θα σε διαλύσει. Στο "Shrink" δεν θα μπορείς παρά να χαμογελάσεις ενώ τα φώτα γύρω να σβήνουν. Ο κόσμος ήταν δικός τους. (Α.Μ.)
"if_then_else"
(Century Media, 2000)
To "if_then_else" έρχεται να συναντήσει τους The Gathering σε μία περίοδο που αποφάσισαν να «χωρίσουν» με τη Century Media και να ακολουθήσουν τον δικό τους δημιουργικό δρόμο. Πράγμα που είχε κι αυτό τη λογική του, μιας που ο ήχος τους όλο και απομακρυνόταν από τα metal ηχοχρώματα και άγγιζε την παρακαταθήκη του trip-hop. Το "if_then_else" όμως δεν στερείται ποιότητας και δεν υπολείπεται συναισθηματικής σφοδρότητας ούτε σε μισό κομμάτι. Τα σπασμένα συναισθήματα της Anneke αντικατοπτρίζονται στα ευλόγως μεγάλα hits "Saturnine" και "Amity". Υποβόσκει όμως η οργή της στα "Shot To Pieces" και "Analog Park". Κυριαρχεί η γλύκα της στα "Bad Movie Scene" και "Morphias Waltz". Οι Gathering ντύνουν την παλέτα συναισθημάτων της φωνής της σαν τους καλύτερους μόδιστρους. Το βιμπράφωνο και το Hammond προικίζουν τον δίσκο με απόκοσμες στιγμές σε κομβικά σημεία. Προοικονομεί την αστικά παρηκμασμένη ομορφιά του, το υποτιμημένο "Rollercoaster". To "if_then_else" στέκει για πολλούς ως η απάτητη κορυφή της εναλλακτικής τους περιόδου. (Ε.Τ.)
"Home"
(Noise Records / The End Records, 2006)
Μετά την ακουστική περιοδεία που είχε ως αποτέλεσμα το "Sleepy Buildings", μετά το εντός έδρας "A Sound Relief", μετά τη σπουδαία και χορταστική συλλογή "Accessories", οι Gathering μάζεψαν για μια ακόμη φορά τις δυνάμεις τους και μας έδωσαν τον τελευταίο τους δίσκο με την Anneke. Εδώ έχουμε μια επιστροφή σε λίγο (όχι πολύ, και πάλι δεν παίζουν metal) παλιότερες ηχητικές φόρμες, την οποία ίσως και να χρειάστηκαν μετά τους αλλεπάλληλους πειραματισμούς τους επί χρόνια, ίσως και να τους «βγήκε» ασυναίσθητα, μιας και ο κύκλος αυτής της σύνθεσης του συγκροτήματος πλησίαζε στο να κλείσει. Το αποτέλεσμα πάντως είναι ένας δίσκος ελαφρώς άνισος σε σχέση με αυτά που μας είχαν συνηθίσει, αλλά στον οποίο υπάρχουν ορισμένες στιγμές μεγαλείου. Το υπνωτιστικό "Shortest Day", το ρυθμικό "Waking Hour" και το βγαλμένο από τα παλιά "Alone" σέρνουν τον χορό, όμως με τις ακροάσεις αποκαλύπτονται κι άλλα υπέροχα τραγούδια. Ο διάδοχος του μοναδικού "Souvenirs" έκλεισε το κεφάλαιο "Anneke" για τους Gathering με το στυλ που του έπρεπε. (Π.Κ.)
"The West Pole"
(Psychonaut Records, 2009)
Το 2009 οι Gathering είχαν να απαντήσουν στο δυσκολότερο ερώτημα της καριέρας τους: πώς συνεχίζεις όταν έχει φύγει η φωνή που σε έκανε γνωστό; Η απάντηση ήρθε από τη Νορβηγία, με τη Silje Wergeland των Octavia Sperati, και δεν έμοιαζε καθόλου με απόπειρα αντικατάστασης. Ένατος δίσκος, άλλος ένας στη δική τους δισκογραφική Psychonaut, με τον René Rutten στην παραγωγή και τον Frank Boeijen να υπογράφει τη μουσική στα μισά σχεδόν κομμάτια. Το αποτέλεσμα είναι πιο ζεστό και πιο εξωστρεφές από ό,τι θα περίμενε κανείς μετά το "Home", με το ομώνυμο κομμάτι και το "Pale Traces" μαζί με τη Marcela Bovio να απλώνονται σε shoegaze εκτάσεις που εξερεύνησαν μια διαφορετική πτυχή της μπάντας. Νούμερο 98 στο ολλανδικό chart, εκτός ραντάρ για τους περισσότερους και γι' αυτό ακριβώς βρίσκεται εδώ. (Ν.Κ.)
"Almost A Dance"
(Foundation 2000, 1993)
To "Almost A Dance" θεωρείται ένας από τους πιο αδύναμους δίσκους των Gathering. Αν ψάξουμε λίγο βαθύτερα, τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά. Ο δίσκος ήρθε να διαδεχτεί την επιτυχία του "Always..." και η metal κοινότητα ουσιαστικά επιθυμούσε την συνέχεια του. H μπάντα όμως δεν είχε σκοπό να κόψει τους πειραματισμούς που ξεκίνησε στο ντεμπούτο και ουσιαστικά δεν σταμάτησε ποτέ. Μουσικά ο δίσκος δεν είναι αυτό που θα χαρακτήριζε κανείς «κακός» και μπορεί να γίνει αρκετά ξεκάθαρο ότι απλώς κυκλοφόρησε μετά το "Always..." και πριν το "Mandylion". Αν ο Bart Smits, που είχε κάνει εξαιρετική δουλειά με τα ευδιάκριτα growls του, είχε παραμείνει στην μπάντα ή αν η Anneke είχε έρθει νωρίτερα, τότε σίγουρα θα μιλούσαμε τελείως διαφορετικά για τον δίσκο. Ο Niels Duffhues δέχτηκε το μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης για την αποτυχία του "Almost A Dance", το οποίο κυκλοφόρησε βεβιασμένα πριν η μπάντα προλάβει να τελειοποιήσει τους πειραματισμούς της. Αν δεν είχε συμβεί αυτό όμως, δεν θα είχε έρθει και η συνέχεια που γνωρίζουμε. (Γ.Β.)
"TG25: Live at Doornroosje"
(Psychonaut Records, 2015)
Υπάρχουν επετειακά live που απλά τσεκάρουν τα κουτάκια και τις προσδοκίες των οπαδών, και υπάρχει το "Live at Doornroosje". Στις 9 Νοεμβρίου 2014 οι Gathering κάλεσαν πίσω στη σκηνή σχεδόν όλους όσοι πέρασαν από τις τάξεις τους μέσα σε εικοσιπέντε χρόνια, γέμισαν δύο φορές την αίθουσα του Ναϊμέχεν και έπαιξαν ένα σετ δυόμισι ωρών που ξεκινά από το "Always..." του 1992 και φτάνει μέχρι και το "Afterwords". Δεκαοκτώ κομμάτια στην κυκλοφορία, με τη μίξη του Guido Aalbers, του ανθρώπου πίσω από το "Disclosure", να κρατά την αίθουσα ζωντανή και να μας μεταφέρει νοητικά στον χώρο. Το μεγάλο στοίχημα ήταν οι φωνές, και το κερδίζουν: η Anneke van Giersbergen επιστρέφει σαν να μην έφυγε ποτέ, η Silje Wergeland στέκεται δίπλα της στα δεύτερα φωνητικά χωρίς ίχνος αμηχανίας, και τα "Leaves", "In Motion I" και "Travel" θυμίζουν πόσο βαθιά κόβουν αυτά τα τραγούδια το μέσα μας. Στο "Nighttime Birds" η ανατριχίλα είναι αναπόφευκτη. Ο πιο ειλικρινής απολογισμός καριέρας που θα ακούσεις. (Ν.Κ.)
Spotify Playlist
