An Arsonist's Player #3: Hope Against Hope

Αντί εισαγωγής

Μου αρέσει που τον Ιούλιο είχα υποσχεθεί και σύντομη επιστροφή. Εν τέλει, πέρασαν ξανά τέσσερις μήνες ενώ προσπαθώ να μειώσω τις χρονικές αποστάσεις.. Δεν άλλαξαν πολλά στον κόσμο έκτοτε, ή μπορεί και να μπήκε η σπίθα για την ανατροπή των πάντων. Σίγουρα πάντως, είδα πολλές ταινίες του Godzilla ξανά. Σε πιο σοβαρά μονοπάτια, η θεματική της τρίτης εκδοχής της στήλης τριγυρνούσε το κεφάλι μου για καιρό. Η ελπίδα είναι μια έννοια πιο σύνθετη από όσο φαντάζει εκ πρώτης όψεως, ειδικά όταν αποκτά πολιτική χροιά, πόσο μάλλον δε όταν πλέον είναι συνδεδεμένη και με ένα από τα αγαπημένα μου άλμπουμ των τελευταίων ετών. Περισσότερα για αυτό όμως, στον επίλογο.

Οι δίσκοι που επιλεγμένα περιλαμβάνονται εδώ εξακολουθούν να κινούνται στα θεματικά και αισθητικά μονοπάτια που αναζητούν τις εντάσεις και το πάθος στον ακραίο ήχο, με τον καθένα τους. Στόχος θα παραμένει ο διάλογος, η κατανόηση, η αποδοχή, η ανάδειξη των ανατρεπτικών προοπτικών της underground μουσικής. Όσον αφορά την αναδρομή στο παρελθόν, επέλεξα ένα άλμπουμ που έχει μεγαλύτερο αποτύπωμα από όσο του αναγνωρίζεται, ένα δίσκο που εκπληρώνει στο έπακρο τις προσδοκίες που φέρει το τίτλος του, όντας και τεκμήριο μιας εποχής που φοβόταν το μέλλον που η ίδια δημιουργούσε.

Το τρίτο "An Arsonist's Player" δημοσιεύεται σε μια εποχή που ο πλανήτης σαρώνεται από εξεγέρσεις, διαδηλώσεις, εκλογικά αποτελέσματα που μοιάζουν με ελπιδοφόρα αναχώματα ενάντια στην παγίωση του εκφασισμού των κοινωνιών. Ο άλλος δρόμος δεν ήταν ποτέ δοσμένος, κάθε σπιθαμή του θα είναι προϊόν σύγκρουσης, συλλογικής διεκδίκησης, σχέσεων αμοιβαιότητας, φροντίδας και αλληλεγγύης που επανακτούν την ανθρωπιά που χάνεται μέσα στο βούρκο της απάθειας. Οι γενοκτονίες όμως συνεχίζονται, και οι σταγόνες αυτές δεν μας ξεδιψάνε. Μπορούμε όμως να προχωρήσουμε λίγο πιο αποφασιστικά, ενώ παράλληλα συνεχίζουμε να αναζητούμε το ρόλο της τέχνης στο σήμερα.

Έτσι, ας καταβυθιστούμε ακόμη μια φορά στα ηχοχρώματα της αστικής θλίψης συζητώντας για μουσικές, ταινίες, βιβλία και οτιδήποτε ενώνει το μωσαϊκό των προβληματισμών μας, μπας και βγούμε στην επιφάνεια, μπας και ανασάνουμε σε αυτό τον ασφυκτικό κόσμο.

Τα μεταγενέστερα, στο εγγύς μέλλον.

Φωτογραφία εξωφύλλου: Κώστας Λιλιόπουλος (Instagram)

Side A:

«Ήρθα σαν κατακτητής στο ίδιο σας το σπίτι. Σαν σταγόνα από το δηλητήριο που εσείς στάξατε στις φλέβες της Ιστορίας. Δεν είμαι ο Οθέλλος. Ο Οθέλλος ήταν ένα ψέμα».

- H Εποχή Της Μετανάστευσης Στον Βορρά (Original Title: Mawsim al-Hijrah ilâ al-Shamâl / Μτφρ.: Βίκη Μπούτρη / 2015 / Εκδ. Σάλτο)

Kinetic Orbital Strike - The Terrifying Power Of Bombardment (16.06.26)

Μένουμε στη Φιλαδέλφεια καθώς το ντεμπούτο full-length των αδυσώπητων K.O.S. είναι ένας πυρηνικός όλεθρος. Ο συνδυασμός ιαπωνικού noise/d-beat αλά Disclose που αγγίζει ισοπεδωτικό χάος επιπέδου Godzilla, με την προσέγγιση σύγχρονων σχημάτων όπως οι λατρεμένοι Destruct, είναι το λιγότερο καταιγιστικός. Το ζήτημα με το "The Terrifying Power Of Bombardment" όμως είναι πως τα 13 κομμάτια κρύβουν μια τρομερή τεχνική προσήλωση. Το drumming είναι από τα καλύτερα που μπορείς να ακούσεις φέτος σε hardcore δίσκο, ενώ ο τρόπος που τα έγχορδα μπλέκουν εντάσεις και συχνότητες δίχως να σταματά ο καταιγισμός είναι απολαυστικός. Δίσκος – σεμινάριο.

Plague Thirteen - Eroded (17.07.26)

To τρίτο άλμπουμ των Βέλγων είναι ένας ακόμη neo-crust θρίαμβος. Οι διδαχές σχημάτων όπως οι Tragedy ή οι From Ashes Rise συναντώνται με το post-metal των ‘00s, και με μια τρομερή παραγωγή συγκινούν βαθιά. Οι Plague Thirteen, με τις κιθαριστικές τσίτες και τον τρομερό ήχο του μπάσου αντιμετωπίζουν το εν λόγω υπο-ιδίωμα με τους αποκαλυπτικούς όρους που του αξίζει. Κάθε κομμάτι εκλύει τόνους ενέργειας ενώ ταυτόχρονα οικοδομεί μια δραματική ατμόσφαιρα. Στο φινάλε, το "Storm Within" ηχεί λες και οι Neurosis ξεσπούν πάνω σε d-beat. To "Eroded", όπως και ο εντυπωσιακός του προ τετραετίας προκάτοχος "Healing Ground", είναι ένα ασήκωτο έπος που δεν γίνεται να μην εκτιμήσεις αν νιώθεις ελάχιστα από αυτή τη μουσική.

DÉGRADATION - Imprimé Dans Les Chairs (15.08.26)

Αυτή η κασέτα μπορεί να είναι και ό,τι καλύτερο θα ακούσετε φέτος στο stenchcore. Το σχήμα από την crust-ο-μάνα πόλη του Μπορντώ βουτάνε στην ‘80s παράδοση του ιδιώματος, με ένα άκρως ενδιαφέρον take πάνω στην αλητεία σχημάτων όπως οι Antisect, Deviated Instinct, κλπ. Παράλληλα, όπως μπορεί να γίνει αντιληπτό από τις ακροάσεις, οι Γάλλοι επηρεάζονται έντονα από την ελληνική ‘90s hardcore σκηνή, με αποχρώσεις Χαοτικού Τέλους και Ξεχασμένης Προφητείας να αχνοφαίνονται λαμπρές πάνω στον κορμό των επτά συνθέσεων. Οι Degradacion κυκλοφόρησαν ένα δυναμίτη με τρομερά δουλεμένα riffs και μια γενικότερη μετα-αποκαλυπτική αύρα που γονατίζει και με τις αντι-αποικιοκρατικές της θεματικές, δίχως να εμπίπτουν στιγμή στα ταραγμένα νερά του death metal.

Knivad - Lilla Vackra Människa (10.09.26)

Οι Σουηδοί κυκλοφόρησαν ένα από τα πιο πολυαναμενόμενα άλμπουμ στο χώρο για μένα και δεν απογοήτευσαν. Η επιστροφή τους επαναφέρει τον τρομερό συνδυασμό μοντέρνου metallic hardcore, melodic crust και post-punk με ένα τρόπο πιο διακριτό, πιο οργισμένο, πιο ισοπεδωτικό σε σχέση με το, επίσης εξαιρετικό, "Insidans Ärrvävnad" του 2021. Ο θάνατος κυριαρχεί σε κάθε πτυχή και το πάθος που αναβλύζουν τα 11 κομμάτια του δίσκου είναι απαράμιλλο. Το πιο εντυπωσιακό βέβαια, είναι ο τρόπος που οι κιθαριστικές μελωδίες ακροβατούν ανάμεσα στην κληρονομιά της τοπικής σκηνής και ελαφρώς πιο melodeath σημεία διατηρώντας την επική τους αίγλη. Ο τυφώνας των Knivad δεν έχει αντίπαλο, σε μια μεγάλη κυκλοφορία.

Lasso - Covarde (29.10.26)

Δύο χρόνια μετά το "Parte" οι Βραζιλιάνοι hardcore ήρωες Lasso επιστρέφουν με άλλο ένα απολαυστικό καταιγισμό. Τα βρυχώδη φωνητικά συγκρούονται μετωπικά με τρομερά παιχνιδιάρικα ‘80s riffs και ρυθμούς που αδυνατούν να αφήσουν το σώμα ακίνητο. Μπασοτύμπανα μπετόν συγκρούονται με καίρια leads-σφηνάκια σε μια ηχητική ακροβασία της δυστυχίας με την συλλογική αντίσταση. Το "Covarde" υπενθυμίζει τη θέση των φοβερών και τρομερών Lasso στη σύγχρονη DIY hardcore σκηνή, ως ένα σχήμα που με κάθε του κυκλοφορία παραδίδει τα μέγιστα με απαράμιλλη ποιότητα. Τα συμπυκνωμένα 15 λεπτά αποτελούν μια κατάθεση αγνής πανκ μαγείας που αφοπλίζει με την ορμή, τις συνθέσεις και την αισθητική τους.

Side B:

"All the things that used to be inside of me... now they are all outside".

- Cure (Original Title: Kyua / 1997 / σκην. Kiyoshi Kurosawa)

Deathspiral Of Inherited Suffering / Elysian Blaze / Panegyrist / Maerund - Sunthema (26.06.26)

Ο λόγος που ασχολήθηκα με το εν λόγω τετραπλό split δεν είναι άλλος από την επιστροφή των Panegyrist με νέα μουσική. Το avant-garde black metal σχήμα με την απαράμιλλη τεχνική ξεχωρίζει με τις δύο συνθέσεις θεολογικού χαρακτήρα, σε μια κυκλοφορία που συνδυάζει εξίσου black και death metal στοιχεία στα κοντα 85 λεπτά που διαρκεί. Ένα απαιτητικό έργο όπου κάθε καλλιτέχνης αντιμετωπίζει τη συνεισφορά του ως ένα μέρος ενός ενιαίου άλμπουμ, με τρόπο που ο βορβορώδης ήχος των Deathspiral of Inherited Suffering δίνει εντυπωσιακά τη θέση του στο κοσμικό black metal των σπουδαίων Elysian Blaze (οι οποίοι ετοιμάζουν και τον πρώτο τους δίσκο εδώ και 15 χρόνια). Το "Sunthema" είναι ένα απαιτητικό και περιπετειώδες έργο ακραίας τέχνης για όσα αναζητούν βάθος και χωροχρονική παύση στο black metal.

Zorn - Return To Castle Death (01.07.26)

Το δεύτερο full-length του metal/punk σχήματος από τη Φιλαδέλφεια είναι ένας blackened οργασμός. Από ιαπωνικό burning spirits hardcore μέχρι καθαρά ‘80s πρωτοκυματικά black metal γούστα, το "Return To Castle Death", που έχει μέχρι και σόλο από organ, καταφέρνει σε περίπου 20 λεπτά να περάσει από όλα τα στάδια της αγνής καφρίλας. Πιο πανκ σε σχέση με τους διάσημους ομοϊδεάτες τους αλλά με τίγκα old school speed metal προσέγγιση, τρομερά καταρτισμένοι τεχνικά ώστε και να γκρουβάρουν, και να ξεσαλώνουν και να αναβλύζουν βαμπιρική γκοθίλα, οι Zorn εδώ παραδίδουν ένα ηχητικό σεμινάριο, για όσα λατρεύουν αυτή την αισθητική.

Novae Militiae - Apocryphon Of The Unborn Light (18.09.26)

Οι Γάλλοι Novae Militiae επιστρέφουν έξι χρόνια μετά από το "Topheth" με ένα από τα καλύτερα black metal άλμπουμ της χρονιάς. Το "Apocryphon Of The Unborn Light" είναι άλλο ένα ορθόδοξο black metal έργο ανίερης τέχνης με γενναία death metal μέρη που κρατάνε από τις δυσαρμονίες των Ulcerate. Το σχήμα όμως, για ακόμη μια φορά τιμάει το άγιο δισκοπότηρο των Antaeus / Aosoth / VI / Order Of Apollyon με τρόπο ασκητικά πιστό. Από τα χαοτικά τύμπανα μέχρι τις πυκνές ρυθμικές κιθάρες και από τα νεκρικά φωνητικά μέχρι τα δυσαρμονικά riff με μελωδίες κυκλικού τρόμου, αυτό το άλμπουμ είναι μια μαύρη τρύπα που δεν θέλει τόσο να σε καταπιεί, όσο το να γεννήσει κάποια απόκοσμη θεότητα – δυνάστη.

Spirit Possession - Cathedral Speech (02.10.26)

Πέρασαν κιόλας τρία χρόνια από το φρικαλέο μπουντρούμι στο οποίο μας είχε κλείσει το "Of The Sign…" και οι Spirit Possession αποφάσισαν να επιστρέψουν με ένα ακόμη σπουδαίο δίσκο. Το "Cathedral Speech" είναι η κορυφαία στιγμή του σχήματος και ένα από τα αριστουργήματα της φετινής χρονιάς. Οι Αμερικανοί αυξάνουν τις death επιρροές παραμένοντας στα ‘80s και χωρίς να αποποιούνται των πιο speed/heavy σημείων, με τρόπο που οι Cultes Des Ghoules, Malokarpatan, Funereal Presence και Negative Plane συναντούν τους πρώιμους Autopsy και Morbid Angel. Οι Spirit Possession δεν χαρίζονται και ακόμη και στα ιντερλούδια σκηνοθετούν εφιάλτες αλλά το μεγάλο τους υπερόπλο είναι τα πυρηνικά τους riffs. Σε συνδυασμό με τα απόκοσμα φωνητικά, οι συνθέσεις του Cathedral Speech είναι ένας folk horror εφιάλτης που σοκάρει και κυρίως σε παραλύει, αδυνατώντας να ξεφύγεις από τα ηχοτοπία του.

The Blood Mountain Black Metal Choir - Songs From A Dying Empire (23.10.26)

Το ντεμπούτο του μονομελούς σχήματος από τα Απαλάχια Όρη είναι αναμενόμενο να θυμίζει έντονα Panopticon. Πράγματι, το "Songs From A Dying Empire", βαθιά βουτηγμένο στην ατμοσφαιρική black metal παράδοση, με γενναίες δόσεις DSBM αλλά και της απαραίτητης americana όπως και samples, και με μια σχετικά lo-fi παραγωγή, δεν διεκδικεί δάφνες πρωτοτυπίας είναι όμως αρκούντως πειστικό. Ο θάνατος και η παρακμή αντιμετωπίζονται με ταξικό πρόσημο και το αντιφασιστικό σχήμα των The Blood Mountain Black Metal Choir είναι πειστικό και δεν φοβάται να αφεθεί στις ιδέες και τους κόσμους που σκιαγραφεί. Και αυτό εκτιμάται.

Αναδρομή στο παρελθόν

Το 2000, στη χαραυγή της χιλιετίας, ο Αμερικανός Mike Ladd κυκλοφόρησε ένα cyberpunk μανιφέστο με το δεύτερο άλμπουμ του "Welcome To The Afterfuture". Το avant-garde hip-hop άλμπουμ έφερε μια φουτουριστική και δυστοπική πνοή στον ήχο, παραμένοντας βαθιά underground μα βρίσκοντας την κριτική αναγνώριση και επιρροή από μετέπειτα πειραματιστές του ευρύτερου ήχου. Τα 13 κομμάτια του δίσκου χαρτογραφούν έναν μετακαπιταλιστικό εφιάλτη, επιτήρησης, συστημικής βίας και φυλετικής βίας, άκρατου καταναλωτισμού και παράδοσης στην χαοτική, απρόσωπη πληροφορία του διαδικτύου. Επιρροές από Blade Runner, συμμετοχές από Company Flow, ενσωμάτωση dub, ηλεκτρονικής μουσικής, funk, ambient, jazz, και ένας μια πολιτική ακροβασία ανάμεσα στο ταξίδι στο μέλλον και το σκονισμένο, γειωμένο lo-fi της conscious hip-hop παράδοσης, χάρη στην εξαίσια παραγωγή. Το μετα-μέλλον του Mike Ladd μοιάζει σαν το φριχτό τέρας που γέννησαν οι πληγές παρόντος και παρελθόντος, μια ακύρωση που θα έκανε τον Mark Fischer να θέλει να λιώσει το άλμπουμ. Σήμερα, ο δίσκος στέκει ως ένα προφητικό όραμα εφάμιλλο έργων του Neal Stephenson. Ανακαλύψτε το.

Αντί Επιλόγου

Place de la République, Paris, 17.10.26 Photograph: Jack Taylor/Reuters

Know Hope Against Hope

Αρκετοί πολιτικοί φιλόσοφοι και κοινωνιολόγοι θα χαρακτήριζαν τον 21^ο αιώνα ως την εποχή της παγίωσης της κατάρρευσης όχι μόνο του μέλλοντος, αλλά και των μεγάλων, ενιαίων, αφηγημάτων. Στην εποχή που είναι «πιο εύκολο να φανταστούμε το τέλος της κοινωνίας απ' ό,τι το τέλος του καπιταλισμού», στα λόγια του Mark Fisher, οι όποιες διεκδικήσεις και πολιτικές νίκες έρχονται ως λαμπρές διαταραχές εν μέσω μιας παρατεταμένης αίσθησης διαρκούς ήττας, που συχνά αδυνατούν να συνδεθούν μεταξύ τους προς μια ολιστική, ανατρεπτική κατεύθυνση. Προσωπικά μιλώντας, υφίσταται στον πυρήνα αυτής της εν γένει παραίτησης, μια ισχυρή μεταφυσική. Η διαίσθηση, ότι, σε έναν κόσμο που έχει σκοτώσει τις ουτοπίες του, η ίδια η ελπίδα μετατρέπεται σε ένα δίκοπο μαχαίρι.

Η ελπίδα δεν υπήρξε ποτέ μια αυτονόητα θετική έννοια στη φιλοσοφία. Μπορεί να λειτουργήσει ως αντίσταση στην απόγνωση, αλλά και ως μηχανισμός αυταπάτης· ως κινητήρια δύναμη της δράσης, αλλά και ως άλλοθι για την αναβολή της. Στον Kierkegaard, η ελπίδα ξεκινά από το μεμονωμένο ανθρώπινο υποκείμενο. Στον πυρήνα της υπαρξιακής του σκέψης βρίσκεται η αγωνία του ανθρώπου να γίνει ο εαυτός του, να αναλάβει την ύπαρξή του αντί να παραδοθεί στην απόγνωση. Η ελπίδα λειτουργεί ως αντίβαρο στην απόγνωση, διατηρώντας ανοιχτή τη δυνατότητα της μεταμόρφωσης. Στα «Έργα Αγάπης», ο φιλόσοφος συνδέει την ελπίδα για το εγώ, με την ελπίδα για το άλλο.

Με τον Ernst Bloch, η υπαρξιακή ελπίδα μεταφέρεται από το ατομικό στο κοινωνικό και ιστορικό επίπεδο. Στην «Αρχή της Ελπίδας», το παρόν δεν είναι μια ολοκληρωμένη πραγματικότητα, αλλά ένας κόσμος γεμάτος λανθάνουσες δυνατότητες. Το περίφημο Not-Yet περιγράφει ακριβώς αυτή την εκκρεμότητα: το μέλλον δεν έχει πραγματοποιηθεί, αλλά οι προϋποθέσεις του μπορούν ήδη να ανιχνευθούν στο παρόν. Η αλληλεγγύη, η συλλογική δημιουργία και οι μορφές αλληλοβοήθειας αποτελούν μικρές, υπαρκτές ενδείξεις ότι η κοινωνική πραγματικότητα δεν εξαντλείται στις κυρίαρχες σχέσεις εξουσίας.

Άξιο αναφοράς όμως, είναι και το δοκίμιο του Paul Tillich, «Το Δικαίωμα στην Ελπίδα», που περιλαμβάνεται στο βιβλίο «Η Ελπίδα Ενάντια Στην Ελπίδα» (εκδ. Firebrand, 2023, μτφρ. Δημήτρης Μ. Μόσχος). Εκεί, ο υπαρξιστής, ριζοσπάστης θεολόγος και εξόριστος του ναζιστικού καθεστώτος, αναδεικνύει έναν κίνδυνο. Η τυφλή ελπίδα μπορεί να οδηγήσει στη μεταφυσική πλάνη πως η Ιστορία έχει de facto τροπή προς τη λύτρωση, την απελευθέρωση. Το ερώτημα που θέτει είναι αν έχουμε δικαίωμα να ελπίζουμε ακόμη και όταν όλα μοιάζουν να συνηγορούν εναντίον μας. Αντιτάσσει στην απαισιοδοξία της εποχής και στην παθητική αναμονή μιας μεσσιανικής λύτρωσης μια ελπίδα που ενεργοποιείται μέσα στην ιστορία. Η διαλεκτική και η πάλη γεννούν τις προϋποθέσεις για να καταστεί εφικτό το μελλοντικό στο εδώ και τώρα, μέσα από μια πολιτική, αν και εσχατολογική, έννοια της αγάπης. Η συμμετοχή στην αιωνιότητα δεν προϋποθέτει την απομάκρυνση από την ιστορία, αλλά την ενεργοποίηση μέσα σε αυτήν και τη συνειδητή διαμόρφωσή της.

Υπό μια πιο αναρχική και έντονα αθεϊστική σκοπιά, την ίδια σύγκρουση ανάμεσα στην βιωμένη αποτυχία και την πίστη στην ανατροπή, πρεσβεύουν οι Catharsis στην μεγάλη τους δισκογραφική επιστροφή, που φέρει επίσης τον τίτλο "Hope Against Hope". Για αυτούς, το μήνυμα είναι μια ιαχή αλληλεγγύης προς κάθε αντίσταση προς την εξουσία, προς κάθε ανατροπή της συστημικής καταπίεσης, όπως ανέφεραν και στη συνέντευξη που συνόδευσε την κυκλοφορία του δίσκου. Ο εχθρός είναι η απόγνωση που παραλύει και απομονώνει το άτομο από το χτυποκάρδι της συλλογικότητας. Το παρελθόν είναι ουλές στο σώμα των εξεγερμένων αλλά δεν τους καθορίζουν. Η φωτιά, πριν γίνει η λαίλαπα που θα κάψει τον παλαιό κόσμο, οφείλει να βρει τις σπίθες της, κάτω από την πάχνη της ήττας του παρόντος.

"Don't hope for redemption
Don't wait for the moment, it's already gone
Don't pray for salvation
It's here -or else never at all-
Within us"

Ο Paul Tilich, ίσως να χαμογελούσε αν το έβλεπε.

Το ενδιαφέρον της υπόθεσης όμως, και αφορμή για αυτό το κείμενο, δεν είναι παρά η κοινή περιοδεία των Catharsis με τους Panopticon, υπό το όνομα "Know Hope Against Hope". Στον τίτλο, η σύνδεση ολοκληρώνεται με την αναφορά στο κομμάτι "Know Hope" από το εκπληκτικό "…And Again Into The Light" των δεύτερων. Εκεί, όπου, εμπνευσμένος από τατουάζ της συζύγου και συντρόφου του, Bekah, ο Austin Lunn ουρλιάζει "never give in, never give up". Η ελπίδα πως θα γυρίσουμε στο φως, από αναρχική σκοπιά, είναι η ελπίδα πως θα δοθεί κάθε αγώνας ώστε η ήττα να μην μετατραπεί σε αιωνιότητα, πως η επιστροφή στο φως θα γίνει από την υποστήριξη κάθε σπίθας που τολμάει να συγκρουστεί, εδώ, αλλού, στον κόσμο, σήμερα, αύριο, χθες.

Να μην φοβηθούμε να προχωρήσουμε μέσα στην άγρια νύχτα με το κεφάλι σκυφτό, αλλά να δημιουργήσουμε το φως που στερούμαστε.