An Arsonist's Player #2: The Ecstatic

 Αντί εισαγωγής

Αυτό το άρθρο θα έπρεπε να το διαβάζατε νωρίτερα, αλλά κάθε αρχή και δύσκολη. Από την εκκίνηση της στήλης μέχρι τη δημοσίευση του παρόντος άρθρου μεσολάβησαν τέσσερις μήνες αντί για δύο, αλλά μερικά πράγματα δεν μπορείς να τα προγραμματίσεις. Οι ιλιγγιώδεις ταχύτητες διάσπασης προσοχής με τις οποίες διακινείται η πληροφορία ως περιεχόμενο, έχουν καταστήσει ήδη τη φρίκη του πολέμου στο Ιράν και το Λίβανο, για να μην επανέλθω στη γενοκτονία των Παλαιστινίων, μια ενοχλητικά εξοικειωμένη ανάμνηση. Ο εξευγενισμός κάθε αστικού κέντρου καλπάζει σε παραπλήσιους ρυθμούς. Κυκλοφορίες που έφερναν μαζί τους ένα φρέσκο αέρα καταμεσής της υπερπροσφοράς πλέον μοιάζουν εκτός εποχής. Για κάποιες από αυτές, τα έχουμε πει και πιο αναλυτικά. Ο Erri de Luca, ο συγγραφέας που «φιλοξένησα» στο πρώτο τεύχος της στήλης, στο ενδιάμεσο απογοήτευσε με την πολιτική του στάση, φαινομενικά κόντρα στην πορεία του. Oh, well.

Ο κοινωνικός χρόνος είναι οριακά σουρεαλιστικός. Διάολε, μέχρι και οι New York Knicks κατέκτησαν το πρωτάθλημα του ΝΒΑ στο μεσοδιάστημα! Εν πολλοίς, η επιλογή και ανάλυση των όσων θα διαβάσετε παρακάτω, είναι άμεσα συνδεδεμένη με το πρώτο "An Arsonists Player" και δομημένες μήνες πριν. Επιπρόσθετα, ο επίλογος επιχειρεί ένα συνειρμικό ταξίδι αισθητικών και πολιτισμικών συσχετισμών, που δεν επιθυμεί να υποκαταστήσει μια συμπυκνωμένη ακαδημαϊκή μελέτη, αφού είμαι ακατάλληλος για κάτι τέτοιο. Στόχος θα παραμένει ο διάλογος, η κατανόηση, η αποδοχή, η ανάδειξη των ανατρεπτικών προοπτικών της underground μουσικής. Υπό μια έννοια, το "#2" τιμώντας, σε μια υπέροχη σύμπτωση και ένα προσωπικά αγαπημένο δίσκο που πλέον επανεκδίδεται, μαρτυρεί και τη συναναστροφή με όσες κυκλοφορίες άπτονται της αισθητικής μου κατά την άνοιξη του 2026.

Έτσι, ας καταβυθιστούμε ακόμη μια φορά στα ηχοχρώματα της αστικής θλίψης συζητώντας για μουσικές, ταινίες, βιβλία και οτιδήποτε ενώνει το μωσαϊκό των προβληματισμών μας, μπας και βγούμε στην επιφάνεια, μπας και ανασάνουμε σε αυτό τον ασφυκτικό κόσμο.

Τα μεταγενέστερα, στο εγγύς μέλλον.

Φωτογραφία εξωφύλλου: Κώστας Λιλιόπουλος (Instagram)

Side A:

"No one comes to the movies anymore, and no one remembers us anymore."

- Goodbye, Dragon Inn (Original Title: Bu san / 2003 / σκην. Tsai Ming-liang)

Culture Shaping Violence - Echoes From The Dark (16.01.26 - Self-Released)

Αν η Profane Existence και το Nεοΰορκέζικο crustcore σας λένε τίποτα, τότε εδώ βρήκατε τους νέους ήρωές σας. Οι ήχοι των Nausea, Deviated Instinct, Disrupt και πάει λέγοντας μπλέκονται σε αυτή την κασέτα, η οποία με την τρομερή αισθητική σε artwork και ήχο, με την πολιτική της τοποθέτηση στην εμπροσθοφυλακή, με τα διπλά φωνητικά να θερίζουν και τα έγχορδα να φέρνουν το θόρυβο, αποτελεί ένα από τα πιο υποσχόμενα και απολαυστικά άλμπουμ που θα συναντήσετε φέτος στον ήχο.

Altar Of Eden - The Grotto Screams II (04.02.26 / Sound Grotesca)

Πέρασαν κιόλας πέντε χρόνια από όταν οι Τεξανοί Altar Of Eden με γοήτευσαν με το "Chimeras". H επιστροφή τους το Φλεβάρη με το "The Grotto Screams II"» φαντάζει ως η πιο ολοκληρωμένη τους στιγμή. Το σπηλαϊκό τους post-punk παραμένει τραχύ, μα οι death rock στιγμές μεγαλείου σε μπασογραμμές και ατμόσφαιρα εξακολουθούν να αναδύονται ωσάν πνεύματα από ατιμασμένα νεκροταφεία. Αν το φετινό Poison Ruin σας απογοήτευσε ελαφρώς, ελάτε σε αυτή την παγερή αγκαλιά.

Black Aubergine - II (11.03.26 / Aubergine Records)

Η δεύτερη κυκλοφορία των Ισπανών αποτελείται από δέκα σχεδόν δίλεπτες συνθέσεις οι οποίες στροβιλίζονται γύρω από ένα ηχητικό χάος. Noise black metal, power electronics, raw hardcore, όλα καταφεύγουν στην άβυσσο. Παρά τον ισοπεδωτικό του χαρακτήρα, το "II" δεν παραδίδεται στο νιχιλισμό, αλλά διαθέτει ισχυρό ταξικό και ελευθεριακό πρόταγμα. Ένα σαρωτικό άλμπουμ για τολμηρά αυτιά.

Hemiptera - Until Every Flag Is Burned (06.03.26 / Self-Released)

Το demo των Hemiptera πριν δύο χρόνια μας είχε κάνει μεγάλη αίσθηση. Βλέπετε, το neo-crust with cellos, θα κατέχει για πάντα μια ειδική θέση στην καρδιά μας. Το αναρχικό σχήμα, που συνόδευσε και τους Morrow στη συναυλιακή τους επιστροφή, στο ντεμπούτο full-length του αναζητεί τα υπερβατικά ηχοτοπία, να υφαίνει κόμπους στο λαιμό. Δίχως να πρωτοτυπούν, οι Hemiptera γεννούν συναισθήματα και παρασέρνουν σε μαγικούς κόσμους, αδέσμευτους. Μέχρι να καεί και η τελευταία σημαία.

Side B:

«Για να εφησυχάζει το κοινό, η πηγή πρέπει πάντα να καλύπτεται με μάσκες».

- Σταρ (Original title: SUTA / Μτφρ: Μαρία Αρώνη & Kyoko Shibayama / 2025 / Εκδ. Άγρα)

Zalaam - To Resist The Enemies Of The Sun (21.02.26 / Self-Released)

Το νέο EP αυτού του black metal one-man band από την Παλαιστίνη αποτελείται από δύο κομμάτια. Με εντελώς lo-fi παραγωγή, με αναφορές σε αραβική μυθολογία, λογοτεχνία και θέατρο, με μια αίσθηση ονειροπόλησης η οποία δεδομένου του πλαισίου σε φορτίζει συναισθηματικά. Σχεδόν 20 λεπτά μετά, όταν ο δίσκος θα έχει τελειώσει και θα παρατηρήσουμε πάνω τον ήλιο, μια νέα συζήτηση ξεκινά για τον ρόλο της τέχνης σε τέτοιους καιρούς. Να την(ξανα)κάνουμε.

Diva Karr - Call Me Nothing, The Absence (27.02.26 / Self-Released)

Πριν δύο χρόνια στο Underground Express ανακηρύξαμε το «Hardly Still Walking, Not Yet Flying" των Diva Karr ως underground δίσκο του 2024. Συνεπώς, οι προσδοκίες για τον διάδοχό του, ήταν τεράστιες. Το "Call Me Nothing, The Absence", είναι ένα από τα καλύτερα extreme metal άλμπουμ που μπορείτε να ακούσετε φέτος. Το σχήμα παίρνει όλο το ελευθεριακό/queer πρόταγμα που το χαρακτηρίζει, το περνάει μέσα από έντονα noise/electronics στοιχεία και το προσγειώνει πάνω σε υπερβατικό, δυσαρμονικό black/death metal. Οι Diva Karr είναι ένα από τα πιο εντυπωσιακά avant-garde extreme metal σχήματα που μπορείτε να συναντήσετε. Είναι περιπετειώδεις, ουσιώδεις, και αφανείς διασώστες ύφους, περιεχομένου και αισθητικής, στην εποχή των ασκήσεων αποδόμησης ή νοσταλγικής επανάκτησης. Το "Call Me Nothing, The Absence", είναι συντριπτικό.

Mylingar - Út (17.04.26 / Amor Fati Productions)

Υπάρχει ακόμη σουηδικό black metal που μπορεί να συγκινήσει; Περίπου. Οι Mylingar επιδίδονται σε ένα πηχτό, σχεδόν φρικαλέο black/death metal που ενώ στην πρώτη επαφή φέρνει κατά νου σχήματα όπως οι Abyssal, Altarage, Hissing κλπ, εν τέλει συγκεκριμενοποιείται. Ηχητική βία, κρυφές δυσαρμονίες που ξεπροβάλλουν καταμεσής ποδοβολητών, βάναυσα φωνητικά, και ένα άλμπουμ που δεν φοβάται να εκτεθεί ως αγρίμμι πάνω στα ηχοσυστήματα.

Pure Wrath - Bleak Days Ahead (24.04.26 / Debemur Morti Productions)

Οι Pure Wrath από την Ινδονησία στο δεύτερο άλμπουμ τους δεν αποτάσσονται το στρωτό, μελωδικό black metal. Αν κάτι απεχθάνονται, αυτό είναι η γαλήνη που αναδύεται από επίδοξους τιμητές καθώς αυτοί αναζητούν πομπώδεις μελωδίες. Το "Bleak Days Ahead", από τα ταχύτατα μέρη μέχρι τα αρπίσματα και το πέρασμα του σαξοφώνου, επιβάλλεται δια του εκτοπίσματός του. Τα πιο post μέρη του, δεν χάνονται στην απραξία ούτε όμως αλλοιώνουν τον πυρήνα του. Το κέντρο του τυφώνα θα σε βρει εκεί που πρέπει.

Αναδρομή στο παρελθόν

Ήταν Δεκέμβριος του 2024 όταν ο Yasiin Bey (πρώην Mos Def) ήρθε στην Αθήνα για μια συναυλία αφιερωμένη στον θρυλικό MF DOOM. Ανάμεσα στις αποδόσεις των κλασικών κομματιών του επιδραστικού MC, ο εμβληματικός μουσικός και ακτιβιστής (που κάποια από εσάς θαυμάσατε και στην εμφάνιση των Gorillaz), δεν παρέλειψε να προχωρήσει σε μικρούς σχολιασμούς. Αναμενόμενα, στην ατζέντα θα ήταν και το beef μεταξύ Kendrick Lamar και Drake, μια σύγκρουση που επιφανειακά (και περαστικά) απεικονίζει μια ανταγωνιστική μικρότητα ανάμεσα σε δύο κολοσσούς της μουσικής βιομηχανίας, στην πραγματικότητα όμως έφερε και στην επιφάνεια τις δύο τάσεις στο hip-hop της αμερικανικής σκηνής. Σήμερα, με όσα μεσολάβησαν έκτοτε, μπορούμε εύκολα να πούμε πως αυτή η «ρήξη» σε τόσο υψηλούς τόνους, άφησε ένα αποτύπωμα και στο διαδίκτυο ως content αλλά και εμπορικό performance, αλλά και στο ίδιο το ιδίωμα.

Ο Yasiin Bey, ρώτησε το κοινό στο venue λοιπόν, ποιος πιστεύουμε πως κέρδισε. Ομολογουμένως, η πλειοψηφία αναφώνησε ο Kendrick. Ο Bey τότε, χαμογελώντας, έδειξε πως συμφωνεί. Και μετά είπε το εξής: "You’re wrong. Spotify won".

Το 2009 κυκλοφόρησε το τέταρτο άλμπουμ του Mos Def, "The Ecstatic". Σε σύμπραξη με παραγωγούς όπως ο Preservation. O J.Dilla και ο Madlib, ο μουσικός δημιούργησε ένα διαπολιτισμικό και περίτεχνο υφολογικά πολιτικό μανιφέστο, στο οποίο μετέβαινε από hip-hop, σε soul, afrobeat, rap-rock, reggae, latin, και ανατολίτικη μουσική. Στιχουργικά, στο επίκεντρο o παναφρικανισμός, η μαύρη εμπειρία, ταξικά και έμφυλα ζητήματα, όπως και θέματα πολιτισμικής οικειοποίησης. Ένα άλμπουμ θαρραλέο, ατελές, μα και σπουδαίο, δείγμα της διαρκούς κίνησης του δημιουργού του, δίχως να μετατοπίζει το αιχμηρό του βλέμμα. Στο εξώφυλλο, το στιγμιότυπο από την κλασική ταινία "Killer Of Sheep (1978, dir: Charles Burnett). Εξαντλημένο και απόν από τις streaming πλατφόρμες εδώ και πάρα πολλά χρόνια, το άλμπουμ επανακυκλοφορεί στο bandcamp με φυσικές επανεκδόσεις να έπονται τον Αύγουστο.

Αντί Επιλόγου

Rage, Rage Against the Dying of the Hungry - If I Must Die

Οι γνωστοί γεωπολιτικοί συσχετισμοί γύρω από τον Η.Π.Α. και Ισραήλ εναντίον του Ιράν και την εισβολή στο Λίβανο, αναδεικνύουν μεταξύ άλλων τη συνέχιση γενοκτονίας εις βάρος των Παλαιστινίων και την εξάπλωση της νεοαποικιακής πολιτικής της δύσης, απειλώντας με εξαφάνιση ολόκληρες παραδόσεις. Στον ιρανικό πολιτισμό, η έννοια της θυσίας έχει περάσει από διάφορα στάδια. Ως ιστορικά μεταβαλλόμενο σύστημα νοηματοδότησης κοινωνικών φαντασιακών, διατρέχει τρείς κύριες φάσεις, προτού αλλοτριωθεί μέσω κρατικής διαμεσολάβησης σε επίπεδα ρητορικής και σύγχρονου αφηγήματος.

Στην Περσική προϊσλαμική παράδοση, η θυσία δεν έχει μαρτυρικό χαρακτήρα κόντρα στις διαδεδομένες πεποιθήσεις. Εδώ οφείλουμε να λάβουμε υπ’ όψη και την οριενταλιστική ματιά με την οποία η δύση αντιμετωπίζει τους Πέρσες ήδη από την εποχή του Ηρόδοτου και του Αισχύλου. Η τελετουργική της διάσταση σχετίζεται κατά τον Ζωροαστρισμό με τη διατήρηση της κοσμικής τάξης.

Η θυσία αποκτά πολιτική διάσταση στην περίοδο των Αχαιμενιδών. Το άτομο υποχωρεί «υπέρ του συνόλου», με την υπακοή στο βασιλιά να ερμηνεύεται ως αποδοχή μιας κοσμικής τάξης και αρμονίας. Η θυσία εδώ παραμένει λειτουργική, όχι τραγική. Τέλος, η ριζική μεταστροφή λαμβάνει χώρα στον σιιτικό Ισλαμισμό. Σύμφωνα με τον Mahmoud Ayoub στο "Redemptive Suffering in Islam", η θυσία του Husayn ibn Ali στην μάχη της Karbala μετατρέπει τον πόνο σε θεολογική αποκάλυψη.

Η απώλεια αναδεικνύεται πλέον ως ηθική πράξη αντίστασης. Στην τελετουργική επανάληψη της Ashura, η μνήμη γίνεται βίωμα, με αποτέλεσμα η θυσία να παίζει κομβικό ρόλο στη συγκρότηση των φαντασιακών των κοινοτήτων. Ο χρόνος και η ιστορία αποκτούν αφηγηματική οπτική.

Ερμηνεύοντας τις μυστικιστικές προεκτάσεις, ο ποιητής Rumi αναζητά το θείο μέσω της διάλυσης του εαυτού. Η "fana", ο αφανισμός του εγώ, διαπερνά την ιρανική παράδοση και λογοτεχνία. Ο ενστερνισμός της απώλειας λειτουργεί ως αποκάλυψη του κόσμου.

Η θυσία ως μηχανισμός νοηματοδότησης καθίσταται και αντικείμενο δημιουργημένης παράδοσης από την άρχουσα τάξη. Από τον 20ό αιώνα και έπειτα, ο μαρτυρικός θάνατος και οι συνδέσεις της Karbala με το παρόν λειτουργούν ως μηχανισμοί εθνικής συνοχής, επανερχόμενα με κάθε πόλεμο στον οποίο εμπλέκεται το Ιράν. Εδώ διαφαίνεται και η ανθεκτικότητα και η «συσπείρωση» μιας κοινωνίας που βρισκόταν σε περίοδο εσωτερικών συγκρούσεων πριν την επίθεση από Η.Π.Α. και Ισραήλ και την εξόντωση μεγάλου μέρους της ηγεσίας της.

Ο Λίβανος την ίδια περίοδο, και ειδικότερα η σιιτική κοινότητα, έχει ενσωματώσει σε μεγάλο βαθμό το συμβολικό λεξιλόγιο της Karbala για γεωπολιτικούς λόγους. Η έννοια της θυσίας ως αφηγηματικό μέσο, όπως το εντοπίζει ο ακαδημαϊκός Hamid Dabashi, εμφανίζεται και στο παλαιστινιακό βίωμα. Οποιαδήποτε ανάλυση για την περιοχή δεν μπορεί να αποσιωπήσει το πολιτικό νόημα της απώλειας και του ρόλου της στη συλλογική μνήμη. Η ιστορία, όπως αναφέρει και η Isabella Hammad, αποκαλύπτεται πλέον ηθικά.

Οι καλλιτεχνικές εκφράσεις αλληλεγγύης των δυτικών κοινωνιών προς τον παλαιστινιακό λαό αντιλαμβάνονται αυτή τη γλώσσα και αισθητικά πέρα από γεωγραφικά, πόσο μάλλον στο extreme DIY underground. Το συγκλονιστικό ποίημα του Παλαιστίνιου Refaat Alareer, "If I Must Die", που πραγματώνει τα προαναφερθέντα, ονοματίζει μια από τις συλλογές ενίσχυσης του οργανισμού Rage, Rage Against the Dying of the Hungry, στην οποία συμμετέχουν 35 black metal συγκροτήματα.

Εις το επανιδείν.