A Prog Session: Payne's Gray

Το γκρίζο του Payne (Payne’s grey) είναι ένα σκούρο μπλε-γκρι χρώμα που χρησιμοποιείται στην ζωγραφική. Πήρε το όνομα του από τον William Payne, ζωγράφο του 18ου αιώνα, και ο όρος χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1835. Αυτό το εξόχως καλλιτεχνικό όνομα διάλεξε όμως και μια νέα progressive metal μπάντα από την Καρλσρούη της Γερμανίας στα τέλη της δεκαετίας του 1980.

Days Of Progressive Past Vol. 83:

Οι Payne's Gray δημιουργήθηκαν το 1988, αν και δεν γνωρίζουμε ποιοι ήταν τα ιδρυτικά μέλη ή το line-up του πρώτου τους demo "Of Tyrants And Reflections" που κυκλοφόρησε το 1990. Το 1991 όμως κυκλοφορούν το δεύτερο demo τους "Infinity" με τους Hagen Schmidt (φωνητικά), Jan Schröder (κιθάρα, φλάουτο), Martin Mannhardt (μπάσο), Tomek Turek (πιάνο, synths) και Daniel Herrmann (τύμπανα). Πρόκειται για ένα αξιόλογο demo που δείχνει μια ταλαντούχα, αν και αρκετά κοινότυπη, progressive metal μπάντα με ένα thrashy edge - ένα μάλλον τυπικοί δείγμα της γερμανικής prog σχολής της εποχής. Ως εδώ καλά, αν και τίποτα δεν προδίκαζε τι θα μας επιφύλασσαν οι Payne's Gray τέσσερα χρόνια αργότερα, εκείνο το αξέχαστο ‘95.

Kadath Decoded (Self-released, 1995)

Για να κατανοήσουμε το ντεμπούτο τους "Kadath Decoded" πρέπει καταρχάς να σκιαγραφήσουμε την νουβέλα The Dream-Quest Of The Unknown Kadath του H.P Lovecraft, έργο που γράφτηκε το 1927 και αποτελεί το concept του άλμπουμ. Σε αυτό, ο ονειρευτής Randolph Carter επιχειρεί να προσεγγίσει την πανώρια πόλη της Kadath - η οποία παραμένει πάντα απρόσιτη - μέσα από μια σειρά από απίστευτα ταξίδια και ανείπωτους τρόμους που βρίσκονται όλο και βαθύτερα στο ανθρώπινο υποσυνείδητο.

Το "Kadath Decoded" ακολουθεί αυστηρά την δομή του βιβλίου, γίνεται μάλιστα άμεσα αντιληπτό πως η μπάντα μάλλον έχει γράψει το υλικό της ακριβώς πάνω στα τεκταινόμενα της νουβέλας κι όχι ανεξάρτητα. Αυτό εξάλλου εξηγεί την απίστευτη εικονοπλασία της μουσικής, την δυνατότητα της να μορφοποιείται ακριβώς πάνω στις διαθέσεις της πλοκής και την γραμμικότητα της. Είναι ξεκάθαρο πως για τους Payne's Gray, αυτό δεν ήταν απλώς ένα άλμπουμ αλλά μάλλον ένα κανονικό soundtrack. Θα προσέθετα μάλιστα πως οι τεχνοτροπίες του "Kadath Decoded" είναι μπροστά από την εποχή τους.

Οι Payne's Gray σε αυτή την φάση είχαν εξελιχθεί σε μια πολύ διαφορετική μπάντα από εκείνη των demo. Πέραν της προσθήκης ενός δεύτερου τραγουδιστή (Haluk Balikci), ο οποίος μάλιστα έχει ολόιδια χροιά (!) με εκείνη του Schmidt, η μουσική τους έχει μετατραπεί σε ένα όργιο λυρισμού και ποιητικής ατμόσφαιρας: τα σκληρά riffs έρχονται σπάνια, στο προσκήνιο βρίσκονται τα πιάνα, το φλάουτο, τα πλήκτρα, οι εκπληκτικές ενορχηστρώσεις και μια σειρά από ουράνιες μελωδίες, με τα φωνητικά να διατηρούν τον υψίφωνο, μεταλλικό τους χαρακτήρα. Θα μπορούσε κανείς να πει πως οι Payne's Gray είχαν ευθυγραμμιστεί στιλιστικά με άλλες γερμανικές μπάντες (Soul Cages, Sieges Even), εξακολουθώ όμως να πιστεύω ότι ήταν πιο "κινηματογραφική" από κάθε άλλη "συγγενική" περίπτωση.

Πολλά γκρουπ έχουν επιχειρήσει να περιγράψουν μουσικά το έργο του Lovecraft, κι αρκετές το έχουν κάνει επιτυχημένα, εδώ όμως θα επιχειρηματολογήσουμε ότι οι Payne's Gray ίσως το έχουν κάνει καλύτερα από οποιονδήποτε άλλον: τα 67 λεπτά του άλμπουμ μοιάζουν σαν μια σταδιακή κατάδυση, από τα πρώτα, απαλά ονειρικά στρώματα στους πιο παράξενους και τρομερούς εφιάλτες. Τα δώδεκα τραγούδια πέφτουν ελεύθερα στο κενό, χωρίς μοτίβα ή επαναλαμβανόμενα θέματα αλλά μόνο με μια σταθερή εστίαση στον ονειρικό τους χαρακτήρα. Από τις ποιητικές πρώτες ατενίσεις της πόλης του ηλιοβασιλέματος ή της πόλης με τις γάτες μέχρι την αναμέτρηση με τον Nyarlathotep - το φριχτό έρπων χάος - η μουσική περιγράφει την  μετατροπή της επιθυμίας σε αγνή παραφροσύνη μέσα από ιδέες περίπλοκες και περίτεχνες, μέσα από αρμονίες παράξενες και ρυθμούς παράλογους.

Κοιτώντας πίσω από την φτωχή παραγωγή και το νεανικό ενθουσιασμό της μπάντας, το "Kadath Decoded" λάμπει σαν ένα πραγματικό διαμάντι του ευρωπαϊκού prog underground της δεκαετίας του ‘90. Πρόκειται για ένα έργο αμίμητο και αυτόφωτο, ένα έργο με αυξημένους συντελεστές μουσικής περιπέτειας κι ευρηματικότητας. Η ανάγνωση του (αριστουργηματικού) βιβλίου και η παράλληλη ακρόαση του άλμπουμ στο σκοτάδι (ακούς εδώ) είναι μια εμπειρία που προτείνεται χωρίς καμία επιφύλαξη. Οι Payne's Gray υπήρξαν αρκετά ικανοί να σε κάνουν να δεις το πρόσωπο του Randolph Carter να αχνοφαίνεται στον καθρέφτη σου…

Τί ακολούθησε;

Πέραν της επανακυκλοφορίας του "Infinity" το 1998 σε cd με ένα bonus τραγούδι, τίποτα. Η μπάντα διαλύθηκε σιωπηλά και, από όσο είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε, κανένα μέλος της δεν συνέχισε σε κάποιο άλλο γκρουπ. Οι Payne's Gray αποχώρησαν αινιγματικά, όπως ακριβώς έζησαν όλη την σύντομη καριέρα τους. Άφησαν πίσω τους ένα άλμπουμ σπάνιας ομορφιάς και ποιότητας κι ένα ακόμη από αυτά τα αμέτρητα what if για το progressive metal εκείνης της εποχής. Για τον γράφοντα άφησαν επίσης μια όμορφη ιστορία που θα με συγχωρήσετε αν μοιραστώ εδώ, θέλοντας να αναδείξω τον όμορφα παράξενο κόσμο γύρω από αυτήν την μπάντα.

Ήταν κάπου 2000 ή 2001 όταν, αφου παρήγγειλα και άκουσα όλα τα παραπάνω από κάποιο γερμανικό mailorder, αναζήτησα την ίδια την μπάντα, στο τότε email της. Τότε σκεφτόμουν να στήσω ένα label και τους ρώτησα αν ενδιαφέρονταν να τους κάνω διανομή στην Ελλάδα. Μου απάντησε τελικά ένας ευγενέστατος κύριος που μου είπε πως ήταν ο μπαμπάς κάποιου μέλους! Μου είπε «α, ήταν ωραίο συγκρότημα αλλά κρίμα, τα παιδιά δεν παίζουν πια καθόλου» και «είναι ωραία που επικοινωνούν ακόμα άνθρωποι που τους αρέσει η μουσική τους». Μου απάντησε λοιπόν συγνώμη που δεν μπορεί να με βοηθήσει, με ευχαρίστησε για το ενδιαφέρον, μου ευχήθηκε να έχω μια καλή ζωή κι έκλεισε το email ακριβώς έτσι:

Δεν είναι υπέροχο όταν βρίσκεις ένα κοχύλι στην παραλία;

Τότε θυμάμαι μου πέρασε από το μυαλό πως οι Payne's Gray ίσως ήταν ο ίδιος ο Randolph Carter. Σκέφτηκα επίσης πως δεν θα τους ξεχάσω ποτέ. Και μαντέψτε…!