Release Athens x SNF Nostos: Gorillaz, The Flaming Lips, Jehnny Beth @ Πλατεία Νερού, 25/06/26

Η τρίτη και τελευταία ημέρα της σύμπραξης Release Athens x SNF Nostos έμελλε να κλείσει με μια από τις πιο πολυαναμενόμενες συναυλιακές εμφανίσεις της χρονιάς. Oι Gorillaz, το οπτικοακουστικό σύμπαν του Damon Albarn και του Jamie Hewlett, βρέθηκαν για πρώτη φορά στην Ελλάδα με ένα καραβάνι συνεργατών και το sold-out που είχε ανακοινωθεί ήδη απο τις πρώτες μέρες της προπώλησης προμήνυε το τι θα συμβεί. Μπροστά μας εκτυλίχθηκε ένα μικρό φεστιβάλ μέσα στο φεστιβάλ, όπου ο 2-D, η Νοodle, ο Murdoc και ο Russel, συνυπήρχαν με τον Damon Albarn και μια μεγάλη και πολυσυλλεκτική μουσική οικογένεια, αποδεικνύοντας στην πράξη γιατί οι Gorillaz παραμένουν ένα από τα πιο επιδραστικά alternative projects του 21ου αιώνα.

Πριν ακουστούν οι πρώτες νότες του "The Mountain", βέβαια, θα προηγούνταν πολλά. Η Jehnny Beth θα άνοιγε το πρόγραμμα, κουβαλώντας στην Αθήνα την νέα, σαφώς πιο επιθετική εκδοχή του ήχου της, ενώ οι Flaming Lips θα μας καλούσαν στο δικό τους πολύχρωμο, ψυχεδελικό πάρτι γεμάτο κομφετί, φουσκωτές φιγούρες και ουράνια τόξα. Τρεις φαινομενικά διαφορετικές προσεγγίσεις της σύγχρονης εναλλακτικής σκηνής, θα μας χάριζαν μια από τις πιο δυνατές συναυλίες της χρονιάς.

Με τον ήλιο να χτυπάει ακόμα δυνατά την Πλατεία Νερού και λίγο νωρίτερα από το προβλεπόμενο, κερδίζοντας μερικά πολύτιμα λεπτά για μια εμφάνιση που από την πρώτη στιγμή επεδίωκε να μας ταρακουνήσει, ανέβηκε στην σκηνή η Jehnny Beth. To set, που ήταν βασισμένο σχεδόν αποκλειστικά στο πρόσφατο και αγαπημένο "You Heartbreaker, You", ξεκίνησε δυναμικά. Έδωσε αμέσως το στίγμα της νέας της κατεύθυνσης και υπενθύμισε ότι το υλικό που έχει δημιουργήσει λειτουργεί εξαιρετικά επί σκηνής όταν δοθεί η ευκαιρία. Aπό την εποχή των Savages μέχρι σήμερα, η Beth έχει μετακινηθεί αισθητά. Ο post-punk πυρήνας παραμένει, όμως πλέον έχει ντυθεί αλλιώς. Φέρει industrial και noise υφές, metal στοιχεία στο κιθαριστικό μέρος και μια πιο επιθετική και διεκδικητική hardcore σωματικότητα,.

Αυτό ακριβώς έφερε και στην Αθήνα μαζί με την τριάδα των μουσικών που την πλαισίωσαν, στην οποία φυσικά βρισκόταν o μουσικός συνοδοιπόρος και σύντροφός της, Johnny Hostile.

Η ενέργειά της ήταν εντυπωσιακή, με το "High Resolution Sadness" να αφήνει ελεύθερη την εκρηκτικότητά της: χορός, εκφραστικότητα και η διαρκής, φυσική κίνησή της προς το κοινό, που επιδίωκε να σπάσει την αδράνεια που προκαλούσε ο συνδυασμός ήλιου και ζέστης. Στις δύο στιγμές που βρέθηκε ανάμεσά μας, η σωματικότητα της ήταν μαγνητική. Υπό άλλες συνθήκες - και με λιγότερο ήλιο - θα είχε δημιουργηθεί ένα αξιομνημόνευτο pit.

Τόσο με την διασκευή του "Army of Me" της Βjork - το οποίο έχει κάνει ξεκάθαρα δικό της - όσο και με το δυνατό combo "Obsession" και "I’m The Man", αφενός ζέστανε το κοινό, παρασέρνοντάς μας στην κίνησή της και αφετέρου έδωσε στους μουσικούς την ευκαιρία να αναδείξουν το εύρος τους. Δεν έμεινε όμως στην φυσική παρουσία. Αναζήτησε τις γυναίκες μέσα στο πλήθος, απευθύνθηκε σε όλες και όλα που έχουμε δικαίωμα να βρισκόμαστε εδώ και να ζούμε ασφαλείς. Μοιράστηκε με αφοπλιστική ειλικρίνεια και φροντίδα τη δική της συνταγή γι’ αυτόν τον "fucked up world" στον οποίο ζούμε, δίνοντας μια συναισθηματική σύνδεση στην οργή του "Ι See Your Pain".

Αν κάτι λίγο την αδίκησε, ήταν ότι η φωνή της βρέθηκε αρκετές φορές να είναι πιο χαμηλά απ’ όσο θα επρεπε. Δεν ήταν, πάντως, αρκετό για να μειώσει την επίδραση μιας δυναμικής εμφάνισης, κερδίζοντας επάξια τον τίτλο μιας από τις πιο επιβλητικές frontwomen της σύγχρονης σκηνής. Ζέστανε και ενεργοποίησε εν μέρει ένα κοινό που είχε έρθει πρωτίστως για τους Gorillaz, κερδίζοντας ένα μέρος τους, αλλά σε κάθε περίπτωση αποδεικνύοντας πως η θέση της στο συγκεκριμένο line-up ήταν κάτι παραπάνω από επιτυχημένη. (ΧΚΜ)

Είκοσι και τρία χρόνια είχαν να πατήσουν στα μέρη μας οι Flaming Lips και πολλοί τους περιμέναμε πώς και πώς. Μια φεστιβαλική εμφάνιση σίγουρα δεν είναι το πακέτο πλήρους γεύματος που αποζητά ένας οπαδός, αλλά τα χρόνια ήταν πολλά και τους ευχαριστηθήκαμε ακόμα και ως δεύτερο όνομα. Η μπάντα έχει περάσει και κάποιες σημαντικές αλλαγές στο line-up της τα τελευταία χρόνια, με μεγαλύτερη απώλεια αυτή του επί δεκαετίες κιθαρίστα Steven Drodz. Ο χαρισματικός Wayne Coyne όμως παραμένει ο αδιαφιλονίκητος ηγέτης του σχήματος και κατάφερε να κερδίσει οπαδούς και λιγότερο οπαδούς με την άψογη καθοδήγηση των υπολοίπων και με τη σκηνική του παρουσία.

Δεδομένου ότι οι Flaming Lips δεν έχουν κάποιον πολύ πρόσφατο δίσκο στις αποσκευές τους, οι παλιότερες δισκάρες τους "Yoshimi Battles The Pink Robots" και "At War With The Mystics" είχαν την τιμητική τους. Η ευκαιρία που είχαν να εμφανιστούν στη μεγάλη σκηνή του Release τους επέτρεψε να έχουν μαζί τους κάποιες άμορφες ροζ μάζες που κείτονταν στη σκηνή όσο αναπτυσσόταν το δεύτερο μέρος του "It Overtakes Me", αλλά ξαφνικά άρχισαν να φουσκώνουν και κατέληξαν να γίνουν τέσσερα πανύψηλα και καθόλου τρομακτικά ρομπότ που χόρευαν μαζί με τον Wayne - αλλά και με εμάς.

Στο "Every Teardrop Cried" ο Wayne έβαλε μια ευρηματική στολή τέτοια που τον έκανε να φαίνεται σαν ανθρωπάκι στην αγκαλιά μιας δίποδης μορφής που το τον περιέφερε από τη μια στην άλλη άκρη της σκηνής. Το “Fight Test” το είπε ξεπροβάλλοντας μέσα από μια ...σύνθεση φουσκωτών ασημί γραμμάτων που σχημάτιζαν τις λέξεις “fuck yeah Athens” και στο τέλος του κομματιού κατέληξαν τρόπαια στα χέρια των μπροστινών φανατικών. Στο /;The Yeah Yeah Yeah Song (With All Your Power)/; και ο τελευταίος ακολούθησε την παράκληση του Wayne να τραγουδήσουμε μαζί του τους δυσκολότατους στίχους του.

Λίγο πριν το τέλος μας εξέφρασε τον αποτροπιασμό του για τον πόλεμο και την επιθυμία του να μαζευτούνε ένα σωρό ρομπότ σε ένα ερημικό μέρος και κατευθυνόμενα από τεχνητή νοημοσύνη να πολεμήσουν μέχρι τελικής πτώσης, για να ικανοποιηθούν τα ένστικτα των πολεμοχαρών χωρίς να πληρώνουν αθώοι. Το /;War Pigs/; ήταν η διασκευή που ταίριαζε ακριβώς μετά από ένα τέτοιο μίνι μανιφέστο και μπορώ να πω ότι μας παρουσίασαν μια εκτέλεση διαφορετική από την αυθεντική, προφανώς, αλλά και ταυτόχρονα αρκετά ενδιαφέρουσα.

Το "Do You Realize??"; έκλεισε κάτω από ένα φουσκωτό ουράνιο τόξο μια πολύ όμορφη, αλλά λίγο μικρή σε διάρκεια, εμφάνιση μιας μπάντας που μας έχει δώσει εξαιρετικό υλικό στο παρελθόν και μπορεί ακόμα να μας μαγνητίζει ζωντανά. Οι Flaming Lips παραμένουν ένα πολύ ενδιαφέρον live act και μακάρι να έχουμε την ευκαιρία να τους ξαναδούμε σύντομα από κοντά σε μια δικιά τους συναυλία. Πιστεύω πως το να τους απολαύσουμε για ένα δίωρο σε κλειστό χώρο θα είναι από τις πιο τίμιες συναυλίες που μπορούμε να δούμε. (ΠΚ)

Θα έλεγα ψέματα αν έγραφα πως δεν ανυπομονούσα να δω τους Gorillaz ζωντανά. Για την ακρίβεια δηλαδή πρόκειται για ένα σχήμα που βρισκόταν στο top5 των συναυλιακών μου απωθημένων και για χρόνια στην bucket list μου. Και αυτό γιατί, μιας και ανήκω στη γενιά που δεν βίωσε ακριβώς τους Blur στο πετσί της, οι Gorillaz για μένα αποτέλεσαν την ιδανική αφορμή για να ανακαλύψω το ηχητικό σύμπαν του Damon Albarn το οποίο και στη συνέχεια λάτρεψα και συνεχίζω να λατρεύω καθώς μου διεύρυνε τα ακούσματα με έναν τρόπο που ελάχιστοι δημιουργοί έχουν καταφέρει. Παράλληλα όμως, το Tank Girl του Jamie Hewlett ήταν πάντα ένα comic που λάτρευα κι επίσης άνοιγε δρόμους στο τι μπορεί να γίνει εντός ενός comic, κάτι που, προφανώς, πέρασε και στη δουλειά του με τους Gorillaz, με την αισθητική του συγκροτήματος συχνά να κοντράρει στα ίσια την μουσική τους.

Με τα παραπάνω λοιπόν θέλω να κάνω σαφές πως πιστεύω ακράδαντα πως το σχήμα, ειδικά στα πρώτα του τρία άλμπουμ, καθόρισε τον ήχο μιας δεκαετίας ενώ, στη συνέχεια, με τα θετικά και τα αρνητικά τους κατάφεραν να παραμείνουν relevant και να απευθύνονται, συνεχώς στην επόμενη γενιά ακροατών. Δεν είναι τυχαίο εξάλλου πως όλοι – από τα εναπομείναντα μέλη των Clash και τον Lou Reed μέχρι τους De La Soul, τον Snoop Dog, και χιλιάδες ακόμη – έχουν επιλέξει να συνεργαστούν μαζί τους, αλλά ούτε ότι το κοινό της εμφάνισής τους στην Αθήνα, σε ένα δίκαιο και εντυπωσιακό sold-out, αποτελούνταν από ανθρώπους πολλών και διαφόρων ηλικιών.

Βέβαια, στο μυαλό μου τουλάχιστον, η πρώτη τους εμφάνιση ever στην Ελλάδα κουβαλούσε κι ένα μικρό ιστορικό βάρος καθώς, έπειτα από 25 χρόνια αναμονής, η συναυλία τους στο Release Athens x SNF Nostos στην Πλατεία Νερού έμοιαζε αρκετά με μια πολυαναμενόμενη δικαίωση. Και, όπως ήταν λογικό, οι προσδοκίες ήταν υψηλές. Έτσι, όταν στις 21:45 άνοιξε η τεράστια οθόνη με τα χαρακτηριστικά animations του Hewlett και το πολυμελές σχήμα βρέθηκε επί σκηνής, κυριάρχησε κατευθείαν η αίσθηση πως θα παρακολουθούσαμε μια συναυλία που θα έμοιαζε περισσότερο με multimedia performance, δημιουργώντας εξαρχής μια ατμόσφαιρα διαφορετική από οτιδήποτε έχουμε συνηθίσει στην Πλατεία Νερού.

Να ξεκαθαρίσω εδώ πως, εγώ τουλάχιστον, είχα πάει προετοιμασμένος σε σχέση με το set που θα ακούγαμε, γνωρίζοντας εξαρχής καλά πως η πρόσφατη κυκλοφορία τους θα κυριαρχούσε. Συνεπώς, η επιλογή του "The Mountain" ως εναρκτήριο κομμάτι λειτούργησε ιδανικά, εισάγοντας μας σταδιακά στο παρόν του σχήματος πριν το "The Happy Dictator", μια από τις καλύτερες πρόσφατες κομματάρες τους, ανεβάσει για τα καλά την ένταση.

Ωστόσο, αναμενόμενα η βραδιά ουσιαστικά πήρε φωτιά με τα "Tranz" και, κυρίως, με το "19-2000" που για λίγο μας θύμισε πως παρτάραμε στην αρχή του 21ου αιώνα. Ήδη από εκείνο το σημείο λοιπόν, είχε γίνει φανερό πως το κοινό δεν είχε έρθει απλώς από περιέργεια να δει ένα θρυλικό όνομα ή από FOMO, αλλά βρισκόταν εκεί γιατί γνώριζε κάθε εποχή του συγκροτήματος και ήταν έτοιμο να τραγουδήσει κάθε λέξη. Τουλάχιστον, αυτή ήταν η εντύπωση που μου δημιουργήθηκε εμένα από το συνολικό κλίμα γύρω μου.

Οι Gorillaz πλέον διαθέτουν μια δισκογραφία αρκετά μεγάλη και θα μπορούσαν να χτίσουν μια συναυλία αποκλειστικά από τα μεγαλύτερα hits τους. Αντί γι' αυτό όμως, επέλεξαν να παρουσιάσουν μια αντιπροσωπευτική διαδρομή μέσα από όλες σχεδόν τις φάσεις της καριέρας τους με το "The Mountain", φυσικά, να έχει την τιμητική του με 7 κομμάτια από εκεί. Βέβαια, όταν ήρθε η ώρα του "On Melancholy Hill" και του "Rhinestone Eyes" θυμηθήκαμε για τα καλά γιατί το "Plastic Beach" εξακολουθεί να θεωρείται από πολλούς ως το κορυφαίο έργο τους, το "El Mañana" και το απρόσμενο "Kids With Guns" έφερε στο μυαλό μας το πόσες υπέροχες μουσικές κουβαλούσε το "Demon Days", ενώ το "Andromeda" και, κυρίως, το "Charger" – με την Pauline Black να μας τινάζει τα μυαλά - απέδειξαν πόσο πραγματικά υποτιμημένο είναι το "Humanz".

Θα ήθελα πολύ να υποστηρίξω ότι ο Albarn μας έδωσε την ψυχούλα του το βράδυ της Πέμπτης, αλλά, είτε λόγω της συγκρατημένης βρετανικής του φύσης, είτε γιατί συνειδητά ποτέ δεν ήθελε οι Gorillaz να μοιάζουν με προσωποκεντρικό σχήμα, διατήρησε μια επαγγελματική απόσταση από το κοινό, ειδικά αν το δούμε συγκριτικά με το τι έκανε μια νύχτα πριν ο Cave, αλλά και με το πως ο Byrne, λίγες μέρες πριν, έδειξε να συγκινείται πραγματικά με την θέρμη του κόσμου που τον παρακολούθησε. Από την άλλη βέβαια, ο 58χρονος frontman δεν σταμάτησε να κινείται στη σκηνή, διευθύνοντας το γκρουπ με χαρακτηριστική άνεση, αποδεικνύοντας συνεχώς πόσο χαρισματικός και ταλαντούχος είναι.

Στην πραγματικότητα όμως, αυτό που καθιστά τους Gorillaz ξεχωριστούς και πολύτιμους για την σύγχρονη μουσική, είναι ο τρόπος που καταφέρνουν να συνδυάζουν διαφορετικούς κόσμους χωρίς ποτέ τίποτα να μοιάζει παράταιρο. Το hip hop, η electronica, η dub, η pop, το alternative rock και η world μουσική συνυπάρχουν με απόλυτη φυσικότητα, και αυτό έγινε πολλές φορές αισθητό στην εμφάνιση τους που έμοιαζε με μια κολεκτίβα ήχων και μουσικών.

Καταρχάς, η παρουσία του Yasiin Bey (Mos Def) στο "Stylo" και στο ολοκαίνουργιο "Damascus", σε μια ιστορική σύμπραξη με τον Omar Souleyman του οποίου η εμφάνιση αιφνιδίασε τους πάντες, έδωσε άλλη διάσταση στη συναυλία, φέρνοντας στη σκηνή της Πλατείας Νερού έναν πραγματικό θρύλο της hip-hop σκηνής (και όχι μόνο). Αντίστοιχα, η Kara Jackson στο "Orange County" και ο Bootie Brown που εμφανίστηκε για το "Dirty Harry", προκάλεσαν ενθουσιώδεις αντιδράσεις στο κοινό, ενώ η συμμετοχή του Posdnuos στο "Feel Good Inc." αποτέλεσε το highlight της βραδιάς καθώς ολόκληρη η Πλατεία Νερού μετατράπηκε σε ένα τεράστιο υπαίθριο πάρτι.

Αναμενόμενα, το οπτικό κομμάτι της συναυλίας ήταν εξίσου εντυπωσιακό με τα εμβληματικά animations των 2D, Murdoc, Noodle και Russel να μην λειτουργούν ως συνοδευτικό υλικό αλλά ως αναπόσπαστο μέρος της εμπειρίας, όπως εξάλλου ίσχυε πάντα όλα αυτά τα χρόνια. Το "Clint Eastwood" λειτούργησε σαν το ιδανικό κλείσιμο ενός απωθημένου που άργησε πολύ να πραγματοποιηθεί, με χιλιάδες ανθρώπους να τραγουδούν κάθε στίχο και το συγκρότημα να αποχωρεί πανηγυρικά από τη σκηνή μετά από μιάμιση ώρα. 19 τραγούδια εδώ που τα λέμε δεν είναι και λίγα, όμως, όπως και να το κάνουμε, όλοι θέλαμε λίγο ακόμη, κάτι που έγινε και σαφές από το πόσο άργησε να αποχωρήσει ο κόσμος από μπροστά από τη σκηνή.

Σε κάθε περίπτωση, μπορεί το encore να μην ήρθε ποτέ αλλά η πρώτη εμφάνιση των Gorillaz στην Ελλάδα κρίνεται ως απολύτως επιτυχημένη καθώς παρακολουθήσαμε ένα οπτικοακουστικό υπερθέαμα, τρομερής παραγωγής, που λειτούργησε ως μια δυναμική υπενθύμιση του πως το project του Damon Albarn παραμένει μία από τις πιο ευφάνταστες καλλιτεχνικές προτάσεις της εποχής μας. Οι Gorillaz εξακολουθούν να αποτελούν ένα μοναδικό φαινόμενο στην ιστορία της σύγχρονης μουσικής, ένα συγκρότημα που κατάφερε να μετατρέψει την έννοια του virtual band σε ένα πλήρως ανεπτυγμένο καλλιτεχνικό σύμπαν που συνεχώς διευρύνεται. Ας ελπίσουμε πως η ενθουσιώδης υποδοχή τους από το ελληνικό κοινό θα τους φέρει σύντομα ξανά στα μέρη μας. (ΑΑ)

Φωτογραφίες: Release Athens Festival