inner:i: «Το prog ήρθε ως αποτέλεσμα της ελευθερίας που δώσαμε ο ένας στον άλλον»

Ίσως να οφείλεται στο ότι μεγαλώνω και το μουσικό μου γούστο μάλλον πιο ιδιότροπο, αλλά όλο και πιο σπάνια πέφτει στα χέρια μου μια νέα πρόταση (και δη ένα νέο μουσικό σχήμα) που να με εντυπωσιάσει/ενθουσιάσει, οπότε το χάρηκα ακόμα περισσότερο με την περίπτωση των inner:i. Το progressive metal που παίζει το ΑθηναιοΒολιώτικο τρίο στο "Lavender" περιλαμβάνει όλα όσα επιζητώ: συναίσθημα, ένταση, τεχνική στην υπηρεσία της σύνθεσης, δουλεμένες φωνητικές γραμμές, δυνατές συνθέσεις κοκ, αποτελώντας ένα από τα καλύτερα εγχώρια debut άλμπουμ που μπορώ να θυμηθώ και δη στον ευρύτερο prog χώρο.

Θέλοντας να μάθω περισσότερα για τη μπάντα και την δημιουργία του άλμπουμ δίνω τον λόγο στους δημιουργούς του και δη στους Χριστόφορο Ραζή (κιθάρα), Αντώνη Κανάρα (drums) και Σπύρο Χαρμάνη (μπάσο, πλήκτρα, φωνή) ώστε να μας συστηθούν, να μας μιλήσουν για το "Lavender", τις επιρροές τους, τα μελλοντικά σχέδια, αλλά και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει μια νέα μπάντα σαν του inner:i.

Καλησπέρα και συγχαρητήρια για το νέο σας άλμπουμ! Είναι πραγματικά εξαιρετικό! Πως νιώθετε τώρα που έχει κυκλοφορήσει εδώ και μερικές εβδομάδες;

Χριστόφορος: Kαλησπέρα Χρήστο. Σε ευχαριστούμε και χαιρόμαστε πάρα πολύ που σου άρεσε. Το ''Lavender'' ήταν για εμάς μια εσωτερική διαδικασία, οπότε το να βλέπουμε ότι συνδέεται και με άλλους ανθρώπους και να λαμβάνει θετικής ανταπόκρισης μας δείχνει πως μάλλον κάτι κάναμε σωστά και νιώθουμε πολύ όμορφα με αυτό.

Βασική μας ώθηση ήταν η ανάγκη να εκφράσουμε τα συναισθήματα μας χωρίς φίλτρα και χωρίς να πρέπει να τα χωρέσουμε σε συγκεκριμένα καλούπια

Καθότι είστε ένα νέο όνομα στην εγχώρια σκηνή, θα πρέπει να σας ζητήσω να κάνετε τις απαραίτητες συστάσεις, για το πως και πότε δημιουργηθήκατε και τι σας ώθησε καλλιτεχνικά να δημιουργήσετε τους inner:i.

Αντώνης: H αρχική ιδέα γεννήθηκε το 2022 από εμένα και τον Χριστόφορο, με τον οποίο είχαμε συνυπάρξει μουσικά και στο παρελθόν. Βασική μας ώθηση ήταν η ανάγκη να εκφράσουμε τα συναισθήματα μας χωρίς φίλτρα και χωρίς να πρέπει να τα χωρέσουμε σε συγκεκριμένα καλούπια. Ο Σπύρος, αποδείχθηκε η ιδανική προσθήκη προκειμένου να ολοκληρωθεί αυτή η αρχική ιδέα και να δώσει στο γκρουπ τη τελική του μορφή. Το όνομα μας δυσκόλεψε αρκετά είναι η αλήθεια. Σκέψου πως είχαμε ολοκληρώσει τον δίσκο και για πολύ καιρό δεν μπορούσαμε να καταλήξουμε σε κάποιο όνομα, με αποτέλεσμα να μας περάσει ακόμα και η ιδέα ότι δε θα βρούμε ποτέ κάτι που να αρέσει και στους τρεις. Κάποια στιγμή ο Χριστόφορος πρότεινε το inner:i που ήταν τελικά και αυτό που ψάχναμε. Αυτή η ματιά προς τα μέσα αλλά και μια προσπάθεια να την εξωτερικεύσουμε.

Προσωπικά, θα περιέγραφα την μουσική σας ως progressive metal με alternative στοιχεία, αλλά σε κάθε περίπτωση θα σας τοποθετούσα κατά βάση στο prog ιδίωμα, όπως αυτό έχει διαμορφωθεί με τα χρόνια. Πως θα περιγράφατε εσείς την μουσική σας και που θα τοποθετούσατε αυτό που παίζετε ηχητικά;

Αντώνης: Και εμείς ακριβώς έτσι θα το περιγράφαμε και είναι και αυτό που προέκυψε ηχητικά. Μας ενδιαφέρει η ροή, η ατμόσφαιρα και η εναλλαγή συναισθημάτων, χωρίς φυσικά να γίνεται τίποτα από αυτά επιτηδευμένα, με κοινό παρονομαστή μια, έντονη θα τη χαρακτήριζα, συναισθηματική βάση.

Το prog ήρθε ως φυσικό αποτέλεσμα της ελευθερίας που δώσαμε ο ένας στον άλλον

Το prog ως βάση ήταν η αφορμή για να συνεργαστείτε σε αυτό το project ή το αποτέλεσμα της συνέργειας των τριών σας;

Χριστόφορος: Το δεύτερο θα έλεγα. Δεν ξεκινήσαμε και είπαμε πάμε να κάνουμε ένα ''prog'' άλμπουμ. Μέσα από τη μεταξύ μας αλληλεπίδραση, τα κοινά μας ακούσματα αλλά και ερεθίσματα, όπως επίσης και από τις διαφορετικές επιρροές του καθενός από εμάς, προέκυψε αυτό το μουσικό σχήμα. Ήταν κατά κάποιο τρόπο, το φυσικό αποτέλεσμα της ελευθερίας που δώσαμε ο ένας στον άλλον, παρά ένας απώτερος στόχος.

Ακούγοντας το άλμπουμ, εντόπισα επιρροές από Tool, Porcupine Tree και Fates Warning, μέχρι Alice In Chains σε κάποιες φωνητικές γραμμές και αρμονίες. Μπορείτε να επιβεβαιώσετε ή να απορρίψετε κάποιες εξ αυτών και να προσθέσετε τους καλλιτέχνες ή τις μουσικές που σας ενέπνευσαν για τη δημιουργία του "Lavender";

Αντώνης: Ναι. Ξεκάθαρα έχουμε επιρροές των καλλιτεχνών που αναφέρεις. Θα πρόσθετα επίσης τους Karnivool του ''Sound Awake'', τους Faith No More και 70's prog επιρροές με μεγαλύτερη αυτή των King Crimson. Είναι καλλιτέχνες που όλοι μας έχουμε ακούσει πολύ και είναι λογικό κάποια στοιχεία να έχουν επιδράσει μέσα μας. Παρόλα αυτά δεν είχαμε σκοπό να αναπαράγουμε κάτι συγκεκριμένο, αλλά ίσως κάποια στοιχεία να έχουν περάσει υποσυνείδητα. Οι επιρροές μας είναι πολλές, από heavy σε πιο cinematic πράγματα.

Σε κάθε ένα από τα τραγούδια, υπάρχει μια εσωτερική διαδρομή, γεμάτη από σύγχυση, φόβο και συναισθηματική φθορά

Το άλμπουμ έχει μια ομοιογένεια που μου δίνει την αίσθηση ότι θα μπορούσε να έχει και ένα κεντρικό θέμα (concept) που να το διατρέχει. Υπάρχει κάποια κοινή ιστορία πίσω από τους στίχους; Θα με ενδιέφερε μια ανάλυση πίσω από το στιχουργικό περιεχόμενο.

Σπυρος: Ο δίσκος δεν είναι concept με την κλασσική έννοια του όρου. Δεν υπάρχει δηλαδή κοινή ιστορία πίσω από το στιχουργικό κομμάτι. Παρόλα αυτά, σε κάθε ένα από τα τραγούδια, υπάρχει μια εσωτερική διαδρομή, γεμάτη από σύγχυση, φόβο και συναισθηματική φθορά. Το οποίο αποδόθηκε και στο εξώφυλλο με τον πανέμορφο πίνακα της Τζοβανας Σπήλιου.

Χριστόφορος: Ουσιαστικά πρόκειται για μια προσωπική και υπαρξιακή μας εξομολόγηση, όπου η ελπίδα παραμένει ναι μεν εύθραυστη αλλά παρούσα.  Είναι πολύ προσωπικό, αλλά ταυτόχρονα θέλουμε να αφήνει χώρο στον ακροατή να βρει τον εαυτό του μέσα σε αυτό.

Υπάρχουν διάφορα spoken word μέρη, στο "Yellow Days" ένα μικρό, κάποια λατινικά στο "With" και ένα πιο εκτεταμένο μέρος στο ομότιτλο τραγούδι, με μια φωνή που μοιάζει κάπως πιο ηλικιωμένη ίσως. Μοιάζουν να αποτελεί σημαντικό κομμάτι στη μουσική σας. Αν ναι, για ποιο λόγο; Και πως κολλάνε νοηματικά σε κάθε τραγούδι;

Σπυρος: Τα spoken μέρη είναι για εμάς ένας διαφορετικός τρόπος αφήγησης. Έχουν κάτι πιο άμεσο, πιο "ανθρώπινο" και λειτουργούν σαν μικρές παύσεις ή μεταβάσεις. Τα εν λόγω μέρη επιλέχθηκαν για αυτά που λένε το καθένα από αυτά, και για το ηχόχρωμα που δίνανε όπως στο ομώνυμο κομμάτι όπου ακούγεται το ποίημα "When Tomorrow Starts Without Me" το οποιο μιλάει για την απώλεια σε συνδυασμό με κάποια αποσπάσματα απ’ τον "Αμλετ" και δημιουργούν αυτήν την θεατρική ατμόσφαιρα μέχρι να έρθει το δεύτερο μέρος του κομματιού.

Πραγματικά δεν βρίσκω σύνθεση που να υστερεί, αλλά κατόπιν επαναλαμβανόμενων ακροάσεων αυτή τη στιγμή νομίζω πως τα δυο αγαπημένα μου τραγούδια είναι το "Milestone" και το "Falling", οπότε θα ήθελα να μου πείτε μερικά παραπάνω λόγια για τα δυο αυτά τραγούδια.

Χριστόφορος: Το "Milestone", κρύβει μια ιστορία για μια τοξική, σχεδόν ψυχολογικά χειριστική σχέση, όπου ο ένας άνθρωπος έχει τον έλεγχο και ο άλλος βρίσκεται παγιδευμένος ανάμεσα στον φόβο και την ανάγκη για σύνδεση. Η φράση ''I'm still scared that I'll be your milestone''υποδηλώνει τον φόβο ότι αυτή η σχέση θα τον καθορίσει, θα γίνει ένα σημείο αναφοράς τραύματος στη ζωή του. Σαν να φοβάται ότι θα μείνει σημαδεμένος από αυτήν. Όμως στη συνέχεια έρχεται η ανατροπή. Αποκτά επίγνωση, αναγνωρίζει τον πόνο του και βρίσκει τη δύναμη να μιλήσει. Η ιστορία τότε γίνεται μια πορεία από την παθητικότητα και τον φόβο προς την αυτογνωσία και την απελευθέρωση και η στιγμή όπου αρνείται να αφήσει τον άλλον να γίνει το καθοριστικό "ορόσημο" της ζωής του.

Το "Falling", αποτυπώνει την ιστορία ενός ανθρώπου που βρίσκεται στο χείλος μιας ψυχικής κατάρρευσης. Παλεύει με το μυαλό του και την πραγματικότητα που διαλύεται γύρω του. Χρειάζεται απεγνωσμένα βοήθεια, αλλά νιώθει ότι δεν ακούγεται. Κάπου εκεί, εμφανίζεται ένα δεύτερο πρόσωπο, που "κρατά το κλειδί αλλά δεν βρίσκει την πόρτα". Σαν κάποιος που θα μπορούσε να τον βοηθήσει, αλλά δεν ξέρει πώς. Είναι η αίσθηση ότι βυθίζεσαι ενώ ζητάς βοήθεια και το πόσο δύσκολο είναι να σωθείς, όταν ούτε εσύ, ούτε οι γύρω σου ξέρετε πώς να βρείτε την "πόρτα" εξόδου.

Οι οικονομικές δυσκολίες που αντιμετωπίζει μια μπάντα για να καταφέρει να κάνει μια κυκλοφορία είναι τεράστιες και είναι και απ’ τους βασικούς λόγους που πολλές μπάντες δεν αντέχουν και διαλύονται

Θα σκεφτόσασταν να κάνετε ένα video clip για κάποιο από τα δυο (ή για οποιοδήποτε άλλο τραγούδι του άλμπουμ) ή πλέον τα κόστη της παραγωγής ενός video με γυρίσματα κλπ είναι δύσκολο για να το σηκώσει μια νέα μπάντα;

Αντώνης: Ναι θα το θέλαμε πολύ, δυστυχώς όμως λόγω κόστους το καθιστά ένα δύσκολο στη παρούσα φάση εγχείρημα.  Γενικά, οι οικονομικές δυσκολίες που αντιμετωπίζει μια μπάντα για να καταφέρει να κάνει μια κυκλοφορία είναι τεράστιες και είναι και απ’ τους βασικούς λόγους που πολλές μπάντες δεν αντέχουν και διαλύονται. Για την ιστορία πάντως θα σου πω πως το ''Falling'' θα ήταν το επικρατέστερο για να οπτικοποιηθεί.

Υπάρχει κάποια σημειολογία πίσω από το ότι το "With" είναι σχεδόν instrumental; Έχει βέβαια πολλές φωνητικές γραμμές/αρμονίες, αλλά όχι στίχους. Σίγουρα, είναι το πιο διαφοροποιημένο κι από τα πιο ατμοσφαιρικά τραγούδια του άλμπουμ. Πως προέκυψε;

Χριστόφορος: Το "With" προέκυψε γιατί ένιωθα ότι χρειαζόταν μια εισαγωγή για το "Without". Όταν όμως άρχισα να δουλεύω το αρχικό θέμα απλά με οδήγησε σ’ αυτό που τελικά έγινε το "With". Ο Σπύρος στην συνέχεια το "έντυσε" με φωνές και τελικά βγήκε το πιο "ιδιαίτερο" κομμάτι του δίσκου.

Στην Ελλάδα υπάρχουν και τα μέσα και οι άνθρωποι που κάνουν παραγωγές ισάξιες με του εξωτερικού και όλο αυτό έχει μείνει μόνο ως προκατάληψη

Διαχρονικά τα δυο κύρια θέματα που είχαν να αντιμετωπίσουν οι ελληνικές εγχώριες κυκλοφορίες ήταν το θέμα της παραγωγής και το θέμα των φωνητικών. Αμφότερα έχουν ξεπεραστεί σε μεγάλο βαθμό (αν όχι τελείως) τα τελευταία χρόνια. Ποιες ήταν οι κύριες δυσκολίες που αντιμετωπίσατε σε αυτούς τους δυο τομείς και πως τις ξεπεράσατε;

Αντωνης: Έχουν ξεπεραστεί ναι.  Στην Ελλάδα υπάρχουν και τα μέσα και οι άνθρωποι που κάνουν παραγωγές ισάξιες με του εξωτερικού και όλο αυτό έχει μείνει μόνο ως προκατάληψη. Επίσης, το "καλή παραγωγή" ή "κακή παραγωγή" είναι υποκειμενικό σε μεγάλο βαθμό, εμεις δεν θέλαμε κάτι υπερβολικά "γυαλισμένο" που να χάνει την αίσθηση του live και αυτό είναι κάτι που ο Σπύρος που ανέλαβε τις ηχογραφήσεις και το mix το κατέχει πολύ καλά και ο Steve Lado με το master έβαλε την τελική πινελιά στο αποτέλεσμα.

Μου αρέσει πολύ η δουλειά που έχει γίνει στα κιθαριστικά lead και στα σόλο. Δείχνουν τεχνική, αλλά όχι ανούσιο εντυπωσιασμό. Πχ ξεχωρίζω το σόλο στο "Falling". Χριστόφορε, ποιοι είναι οι αγαπημένοι σου lead κιθαρίστες και πως προσέγγισες τα σόλο στο άλμπουμ;

Χριστόφορος: Σ’ ευχαριστώ πολύ και χαίρομαι πραγματικά που σου άρεσαν.  Τα solo είναι μέρος της ιστορίας του εκάστοτε τραγουδιού, έχουν έναν ρόλο στην αφήγηση και δεν υπάρχουν απλό για να γεμίσουν κενά ή να βγάλω απωθημένα γι’ αυτό δεν είναι και σε όλα τα κομμάτια παρά μόνο εκεί που ένιωσα ότι κάτι έχω να πω.  

Στο "Falling" π.χ. ειναι η κραυγή που δεν καταφέρνει ο ήρωας να βγάλει όπως λέει και στο refrain ("Scream, I scream but it silent"). Τώρα για αγαπημένους κιθαρίστες μπορώ να μιλάω ήμερες αλλά αν πρέπει να πω δυο-τρεις είναι σίγουρα ο Marty Friedman ο David Gilmour ο Brian May και ο Greg Howe. Είπα τέσσερεις χαχα.

Αν είχατε τη δυνατότητα να έχετε έναν guest τραγουδιστή – οποιονδήποτε θέλετε – και να του δώσετε ένα σημείο να ερμηνεύσει στο άλμπουμ, ποιος θα ήταν ο τραγουδιστής και ποιο το μέρος και γιατί;

Χριστόφορος: Είναι φοβερό αυτό που ρωτάς γιατί όταν έγραφα τα "Falling" το χα σκεφτεί για ντουέτο, πριν ακόμα συναντηθούμε με το Σπύρο, και ήθελα τον Βογιαντζή (σ.σ.: των Need), κάτι το οποίο δεν το ξέρει, γιατί ποτέ δεν του επικοινωνήσαμε.

Βλέπουμε περισσότερο σαν δημιουργικό challenge παρά σαν κάτι που μας περιορίζει, το ότι είμαστε τρίο

Έχετε πλάνα να παίξετε ζωντανά και να παρουσιάσετε το νέο άλμπουμ; Αν ναι, πως σκοπεύετε να ξεπεράσετε τους τεχνικούς προορισμούς που προκύπτουν από το ότι είστε τρίο; Με κάποιον εξτρά μουσικό (πχ πλήκτρα ή δεύτερη κιθάρα) ή με προηχογραφημένα μέρη ή με κάποιο άλλο τρόπο;

Σπυρος: Ναι, είναι κάτι που θέλουμε πολύ να κάνουμε. Το ότι ζούμε σε τρεις διαφορετικές πόλεις (Αθήνα, Αλμυρος, Βολος) το κάνει λίγο πιο δύσκολο, αλλά είναι στα σχέδια μας και δουλεύουμε ήδη γι’ αυτό.

Όσο για το ότι είμαστε τρίο, το βλέπουμε περισσότερο σαν δημιουργικό challenge παρά σαν κάτι που μας περιορίζει. Ίσως να μπουν κάποια πολύ επιλεγμένα προηχογραφημένα μέρη όπως πχ στο κομμάτι της εισαγωγής του "Lavender" με την αφήγηση του ποιήματος του David Romano.

Κάνετε ήδη μελλοντικά σχέδια ή είναι ακόμα νωρίς και θέλετε πρώτα να δείτε πως θα πάει το "Lavender" και μετά να σκεφτείτε για τα επόμενα βήματα;

Αντώνης: Υπάρχουν ήδη πολλές νέες ιδέες, αλλά θα προσπαθήσουμε παρόλο που ανυπομονούμε να μπούμε στο στούντιο για το επόμενο άλμπουμ, να μη βιαστούμε ιδιαίτερα και να δώσουμε χώρο στο "Lavender" να παιχτεί, και να εξελιχθεί μέσα από κάποια live.

Σας ευχαριστώ πολύ για το χρόνο σας!

Εμείς ευχαριστούμε! Θα τα πούμε το συντομότερο δυνατόν σε κάποιο live.