Αν ψάχνεις την spiritual την παλιά, την ορθόδοξη, την μαγευτική, σε μια εποχή όπου ο (κάθε τυχαίος) καλλιτέχνης συχνά αναζητά νέες φόρμες, ηλεκτρονικές προσθήκες ή διασταυρώσεις με άλλα είδη για να σε πείσει, ο Aaron Shaw επιλέγει μια διαφορετική διαδρομή. Δηλαδή, εδώ δεν προσπαθεί να επαναπροσδιορίσει το είδος ούτε να το μεταφέρει σε αχαρτογράφητα εδάφη. Αυτός εδώ ρε αγκαλιάζει με ειλικρίνεια και σεβασμό την παράδοση που διαμόρφωσαν μορφές όπως η Alice Coltrane, ο Pharoah Sanders και ο McCoy Tyner. Από τις πρώτες νότες γίνεται σαφές ότι πρόκειται για έναν δίσκο που αντλεί τη δύναμή του από τη μελωδία, την πνευματικότητα και τη δημιουργία ατμόσφαιρας, περισσότερο παρά από την αναζήτηση της πρωτοτυπίας. Εμένα με ταξίδεψε αιώνες πίσω. Οι συνθέσεις ξεδιπλώνονται με υπομονή, αφήνοντας χώρο στα όργανα να αναπνεύσουν και στις μελωδικές γραμμές να αποκτήσουν σχεδόν διαλογιστική διάσταση. Υπάρχει μια αίσθηση γαλήνης αλλά και εσωτερικής αναζήτησης που διαπερνά ολόκληρο το άλμπουμ, θυμίζοντας τις χρυσές στιγμές της spiritual jazz των δεκαετιών του ’60 και του ’70. Κάποιοι ίσως θεωρήσουν ότι ο δίσκος θα μπορούσε να είναι πιο τολμηρός ή πιο καινοτόμος. Παπάρια. Ο Aaron Shaw δεν επιχειρεί να ανατρέψει τους κανόνες, αφού δημιουργεί απλώς έναν όμορφο, ζεστό και βαθιά ανθρώπινο δίσκο που τιμά τις ρίζες του είδους και προσφέρει ακριβώς αυτό που υπόσχεται. Στεγνά, σαράντα περίπου λεπτά μουσικής περισυλλογής και πνευματικής ανάτασης. Απολαυστικό σε κάθε σημείο. 

Bandcamp

Με το "Walking Distance", ο Peter Somuah στήνει έναν κόσμο όπου η spiritual jazz συναντά τον αέρα της Δυτικής Αφρικής (από την Γκάνα είναι) και τη σύγχρονη jazz αφήγηση χωρίς βιασύνη και χωρίς επιτήδευση. Η τρομπέτα του λειτουργεί σαν φωνή μνήμης και παρόντος μαζί. Κάποιες στιγμές αιωρείται λυρικά, σχεδόν προσευχητικά, κι άλλοτε γειώνεται σε ρυθμούς που κουβαλούν την ενέργεια της ακτής της Γκάνας, δημιουργώντας μια μουσική που μοιάζει να ανασαίνει από μόνη της. Το άλμπουμ κινείται σε μια λεπτή ισορροπία ανάμεσα στο παλιό και το νέο, με ξεκάθαρες πνευματικές αναφορές στη spiritual jazz παράδοση, αλλά και με μια σύγχρονη, σχεδόν κινηματογραφική αίσθηση χώρου και παραγωγής. Δεν ενδιαφέρεται να εντυπωσιάσει με κορυφώσεις. Μαλλον, αντίθετα θα έλεγα οτι χτίζει διαδρομές, μικρές εσωτερικές μετακινήσεις, όπου η σιωπή έχει την ίδια σημασία με τον ήχο. Είναι μια αργή πορεία μέσα σε γνώριμα και άγνωστα τοπία ταυτόχρονα, όπου κάθε νότα αφήνει πίσω της ένα ίχνος, σαν να χαράζει μια προσωπική γεωγραφία ανάμεσα στην Αφρική, τη jazz και την προσωπική μνήμη του καλλιτέχνη. Είναι καλοκαιρινό. Είναι αρκετά εύκολο.

Bandcamp

Εσύ εκεί πίσω που σηκώθηκες για σχολιασμό πριν τελειώσεις την ανάγνωση του υπότιτλου, έχεις τον σεβασμό μου. Όχι, το "Love And Other Lies" δεν λογίζεται σαν ολοκληρωμένη δουλειά. Ναι, για όλα τα singles, τις συνεργασίες και τα μικρού μήκους, στα τέσσερα χρόνια που έχουν μεσολαβήσει από τότε, αυτό είναι όντως το δεύτερο LP της Charlotte Sands. Από τη σύμπραξη με τους Underøath μέχρι την υπέρ-διασκευή στο "Miss Murder", κάθε κίνησή της Αμερικανίδας υποδεικνύει ότι κατανοεί στο απόλυτο τους άγραφους κανόνες του σύγχρονου παιχνιδιού και πράττει αναλόγως. Με τον τρόπο του, το "Satellite" παίζει σαν φανταχτερή επισφράγιση του γεγονότος, πακεταρισμένη σε ένα σκάρτο μισάωρο. Οι ισορροπίες ανάμεσα στη μοντέρνα rock αισθητική και τις pop ευαισθησίες διατηρούνται προσεκτικά. Το χτύπημα του ομώνυμου σηκώνει αυλαία όλο στυλ. Τα ρυθμικά σε "Hush" και "Afterlife" δε χάνουν. Το ψηφιακά χρωματισμένο "Neckdeep" κολλάει άκοπα. Οι τίτλοι τέλους στο "Sunday" ξεχειλίζουν φως. Αν εκεί ανάμεσα υπήρχε κι ένα ξεφωνημένο χιτάκι, θα μιλούσαμε με αρκετά διαφορετικούς όρους. Όπως και να έχει, η παγίδα αποφεύχθηκε, η ένταση μένει ψηλά και η πορεία συνεχίζεται ακάθεκτη.

Το "Meadow Rituals" κυκλοφόρησε το 2011 κι αποτέλεσε το δεύτερο άλμπουμ του εξαιρετικού chamber folk σχήματος των Lüüp, με ιθύνοντα νου τον φλαουτίστα Στέλιο Ρωμαλιάδη. Η Tadoma Records σκάρωσε για την επέτειο των 15 χρόνων μια χορταστική, πραγματικά επική επανακυκλοφορία που αποτελείται από τρία cd. Στο πρώτο ακούμε την remastered έκδοση του αυθεντικού άλμπουμ (ο ήχος είναι λίγο πιο λαμπερός και ζωντανός), στο δεύτερο ζωντανές εκτελέσεις από δύο διαφορετικά line-up του σχήματος (παρέλαση εκπληκτικών μουσικών) και στο τρίτο μια σειρά από bonus υλικό.

Αξίζει να τσεκάρεις όλους τους υπέροχους συντελεστές γύρω από αυτό το project αλλά ακόμα περισσότερο αξίζει να αφιερωθείς στην μουσική. Η folk των Lüüp αποδίδεται με neoclassical πρακτικές και μια σειρά από έγχορδα και πνευστά που πλαισιώνουν τις ονειρικές συνθέσεις. Άλλοτε προσεγγίζοντας την ambient κι άλλοτε αγκαλιάζοντας μια οριακά προοδευτική αισθητική, το υλικό έχει αρκετά ανοιχτές φόρμες, υπονοεί ουρανούς και μακρινούς ορίζοντες, αποκρυσταλλώνει μια ευγενική φυσιολατρία. Οι ενορχηστρώσεις και τα παιξίματος είναι επίσης εκπληκτικά, με το άλμπουμ συνολικά να λάμπει σαν σπάνιο διαμάντι για την σκηνή της ημεδαπής - δεν έχουμε γεννήσει πολλά αντίστοιχα πράγματα, δυστυχώς. Γι αυτό, η ανακάλυψη ή η επαναξιολόγηση του "Meadow Rituals", κρίνονται σχεδόν ως απαραίτητες.

Bandcamp

Δεν έχουμε δει ακόμα τη νέα ταινία του Michael Sarnoski "The Death Of Robin Hood" αλλά δεν νομίζω πως ο σκοτεινός της τόνος - από όσο καταλαβαίνουμε από trailer και κριτικές - θα μπορούσε να υποστηριχθεί καλύτερα από την βαριά και μελαγχολικά επική folk του Jim Ghedi. Εδώ ο κιθαρίστας/τραγουδιστής καλείται να ανταποκριθεί συνθετικά και εικονοπλαστικά στον δύσκολο χώρο των soundtrack και (παρόλο που το καταπληκτικό περσινό "Wasteland" γρατσουνάει ακόμα) ομολογουμένως κάνει θαυμάσια δουλειά, σε γενικές γραμμές.

Άλλοτε με τυπικά ορχηστρικά μέρη κι άλλοτε με την πιο "κοντινή" ενορχήστρωση της ακουστικής κιθάρας και του βιολιού, ο Ghedi πλέκει όμορφα και περίτεχνα θέματα που περιγράφουν ικανοποιητικά την ατμόσφαιρα και την πλοκή της ταινίας, ακόμα και σε όποιον δεν την έχει δει. "Farm Attack" και "Robin’s Death" στέκονται σαν γνήσια έπη, όμως εκεί που τρίζουν και οι πέτρες είναι όταν ο Jim τραγουδάει με την ανατριχιαστική του φωνή, σε κομματάρες όπως το "Two Corbies". Κερασάκι στην τούρτα το υπέρτατο "What Will Become Of England?" μέσα από το "Wasteland" που βρίσκει ακόμα έναν τρόπο να μπει κάτω από το δέρμα μας.

Spotify

Ροκάδικο στήσιμο. Άμεσες δομές. Ήχος που πάει από το μοντέρνο στο εναλλακτικό σε κλάσματα του δευτερολέπτου. Με ψυχρούς όρους, η προσέγγιση των Yonaka στο δεύτερο ολοκληρωμένο άλμπουμ τους δεν αλλάζει σε σύγκριση με το ντεμπούτο. Πρακτικά, οι εμπειρίες από τα χρόνια που μεσολάβησαν δε γινόταν να μην αποτυπωθούν στο νέο υλικό. Δεν κυκλοφορούν δα πολλές μπάντες που, προτού συμπληρώσουν δεκαετία ύπαρξης, μπορούν να καυχηθούν ότι πήραν δρόμους και θέατρα στο πλευρό των Evanescence ή ότι μπήκαν σε μία παραγωγή σαν το τηλεοπτικό "Good Girl's Guide To Murder". Λογικά κι αναμενόμενα, τα φώτα δεν φεύγουν στιγμή από την Theresa Jarvis. Οι κιθάρες σιγοντάρουν σταθερά. Τα ηλεκτρονικά ακολουθούν. Οι ενορχηστρώσεις δεν παραξενεύουν ούτε λίγο. Τα hooks είναι μάλλον λιγότερο εξόφθαλμα από όσο θα ήθελε κάποια πολυεθνική, σε τελική ανάλυση όμως αυτό δεν έχει πολλά να πει. Τραγούδια σαν το "Eat You Alive" και το "At The Beach" κολλάνε πιο εύκολα από στικεράκι σε σημειωματάριο, κι έχουν κάθε λόγο να μεγαλώσουν το όνομα των δημιουργών του.

Οι Fistfights With Wolves αποτελούν μία από τις ενδιαφέρουσες περιπτώσεις της σημερινής αμερικανικής προοδευτικής σκηνής. Ιδρυμένοι το 2010 στο Σαν Ντιέγκο, αρχικά ως Interrobang, εξελίχθηκαν από σχήμα με ισχυρές καταβολές στην jazz και την κλασική μουσική σε ένα πολυσυλλεκτικό δημιουργικό ensemble. Η μουσική τους αντλεί στοιχεία από τον μουσικό εξπρεσιονισμό, το μεταμοντερνισμό και τη σύγχρονη avant-garde, διαμορφώνοντας ένα ιδίωμα με έντονη αφηγηματικότητα, δραματουργική συνοχή και κλασικίζουσα πνοή. Η μουσική τους συγκροτείται από τη δημιουργική συνάντηση της βρετανικής προοδευτικής σχολής με τις chamber απολήξεις RIO σχημάτων, με την ακαδημαϊκή παιδεία των μελών στην jazz, την κλασική μουσική και το μουσικό θέατρο. Η χορωδιακή και οπερατική εμπειρία των Anastasya Korol και Latifah Smith μετασχηματίζει τη φωνή σε οργανικό στοιχείο της σύνθεσης, αξιοποιώντας τεχνικές που παραπέμπουν στη λειτουργική πολυφωνία, τη μουσική δωματίου και τη νεότερη συνθετική σκέψη.

Το "Sea Shanties For Future Sailors" αποτελεί την πληρέστερη έως σήμερα έκφραση αυτής της αισθητικής. Οι μουσικοί λειτουργούν περισσότερο ως εργαστηριακή δημιουργική κολεκτίβα παρά ως συμβατική rock μπάντα αναπτύσσοντας μία συλλογική λογική σύνθεσης. Οι φωνές των Korol και Smith συγκροτούν τον πολυφωνικό πυρήνα του έργου, γύρω από τον οποίο οργανώνεται ολόκληρη η ηχητική αφήγηση. Το χορωδιακό στοιχείο διαπλέκεται οργανικά με jazz-fusion, σύνθετες ρυθμικές δομές και prog νοοτροπία, μεταφέροντας τη συλλογική και τελετουργική φύση των sea shanties σε ένα σύνθετο μουσικό περιβάλλον, όπου η πολυφωνία, η jazz και το prog συνδιαλέγονται δημιουργικά. Η τετραετής διαδικασία σύνθεσης και ηχογράφησης αποτυπώνεται στην αξιοθαύμαστη συνοχή του δίσκου, ο οποίος εξελίσσεται ως ενιαία ηχητική διαδρομή, επιβεβαιώνοντας ότι η δημιουργική τόλμη μπορεί -και επιβάλλεται- να ανανεώνει το προοδευτικό ιδίωμα.

Bandcamp

Παρόλο που η ακρόαση κάθε "νέου" retro prog γκρουπ έχει καταντήσει να μοιάζει πολλές φορές με έργο ανυπόφορο - πόσες φορές μπορείς να αντέξεις ν’ ακούσεις το ίδιο ακριβώς πράγμα; - υπάρχουν πάντα κι οι εξαιρέσεις· για τον γράφοντα, μια από αυτές είναι οι Νορβηγοί Jordsjø, όχι γιατί έχουν κάτι ιδιαίτερα πρωτότυπο αλλά διότι έχουν μια εξαιρετική συνθετική συνέπεια σε όλες τις δουλειές τους - μια ευγένεια και μια δυναμική ευρύτητα στο Nordic prog/folk στυλ τους.

Το νέο όγδοο τους άλμπουμ συνεχίζει προφανώς στο ίδιο μονοπάτι, αυτό το pastoral prog που διαμόρφωσαν μπάντες όπως οι Gentle Giant, Camel αλλά και πιο obscure γκρουπ όπως οι Høst και οι Landberk. Η μουσική ακροβατεί ανάμεσα σε μύθους και ιστορίες μαγείας, συγκροτώντας ένα ηχητικό σκηνικό νοσταλγίας και πνευματικής απόδραση από το παρόν. Το βρίσκω λίγο λιγότερο εστιασμένο από ότι ήταν δουλειές όπως το "Pastoralia", σε γενικές γραμμές όμως οι Jordsjø δύσκολα χάνουν τον δρόμο τους - εδώ μάλιστα υπάρχουν και κάποιες στιγμές που εφάπτονται στο hard rock των Deep Purple. Όσοι πιστοί λοιπόν προσέλθετε, οι άλλοι ας απομακρυνθείτε - δεν υπάρχει τίποτα να δείτε εδώ.

Bandcamp