Tigran Hamasyan

Ο Tigran Hamasyan και η μουσική του έχουν πια φτάσει σε ένα παράξενο σταυροδρόμι. Έπειτα από 12 studio άλμπουμ σε 18 χρόνια δισκογραφίας, ο Αρμένιος πιανίστας μοιάζει σαν να έχει ήδη εξερευνήσει την fusion τέχνη του, εκεί που η jazz, το avant-prog rock και η αρμενική folk έχτισαν έναν πανέμορφο κοινό τόπο. Η τελειότητα όμως δεν υπάρχει σε τίποτα, τα σταυροδρόμια δεν οδηγούν πουθενά, η ίδια η τέχνη είναι ρευστή και φευγαλέα, κι όπως θα έλεγε και ο Carlos Castaneda, οι μόνοι δρόμοι που έχουν αξία είναι εκείνοι που έχουν καρδιά.

Δεν έχει συμπληρωθεί ακόμα ενάμιση έτος από αυτό που έμοιαζε (και ήταν) ως η πιο φιλόδοξη δουλειά του: το "A Bird Of A Thousand Voices" ήταν ένα πολυεπίπεδο έργο 92 λεπτών (που έφτασε μάλιστα να αγαπηθεί αναπάντεχα από την ομάδα του rocking.gr) που έδινε πολλά για να χωνέψει ο ακροατής. Η πρώτη μου αντίδραση όταν είδα ότι ο διάδοχος του, το "Manifeste", έρχεται τόσο σύντομα κι είναι 72 λεπτά σε διάρκεια, ήταν να το θεωρήσω υπερβολή και λάθος "στρατηγική" από τον Tigran. Χρειάστηκαν να περάσουν οι πρώτες 3-4 αναγνωριστικές ακροάσεις για να αντιληφθώ το λάθος μου, ότι δηλαδή (και) το "Manifeste" είναι άλμπουμ που, πρωτίστως, νοείται με την καρδιά του, κι όχι μόνο με τον ήχο του.

Κι ο ήχος του βέβαια, έχει όλα τα σπουδαία που περιμένεις από ένα άλμπουμ του Tigran. Υπάρχουν τραγούδια, όπως το "War Time Poem" ή το "Prelude For All Seekers", που παρουσιάζουν το φρενήρες, οργιαστικό του παίξιμο σε progressive rock μονοπάτια απίθανων μετρημάτων και syncopated ρυθμών. Η αγάπη του για το djent είναι γνωστή και γίνεται ξανά φανερή σε στιγμές, εκμεταλλευόμενος άριστα τους πέντε (!) εκπληκτικούς ντράμερ που ακούς στο άλμπουμ, με προεξέχοντα τον Matt Garstka των Animals As Leaders.

Αλλού, σκάβει βαθύτερα στα soundtrack-ικά μονοπάτια που χάραξε με το "The Bird…". Συχνά μάλιστα προσθέτει ακόμα περισσότερα ηλεκτρονικά στοιχεία, σε ένα πεδίο δηλαδή που ο Tigran ακόμα εξερευνεί κι έχει αρκετά να δώσει. Στο "Yerevan Sunrise" το beat μπαίνει στα όρια της hip-hop/nu jazz με την τρομπέτα να δίνει έναν Erik Truffaz αέρα, στο "One Body, One Blood" τα drum pads ενώνονται με την χορωδία, στο "Per Mane - Eb Venice Song" τα ηλεκτρονικά συναντούν ένα τρελό fusion twist και τα φωνητικά της Asta Mamikonyan.

Θα έλεγε κανείς πως το "Manifeste" συνδιαλέγεται ανοιχτά με το "Mockroot" του 2015 - άλμπουμ που για αρκετούς αποτελεί το πιο σημαντικό της δισκογραφίας του - υπάρχουν όμως κάποιες διαφορές που ευνοούν το παρόν. Αφενός, ο Tigran είναι σήμερα πιο αποτελεσματικός συνθέτης και γράφει πιο στοιχειωτικές μελωδίες. Και αφετέρου εδώ διαχειρίζεται ένα εξαιρετικό δίκτυο συνεργατών, με την βοήθεια των οποίων το άλμπουμ φτάνει στα μεγάλα του ύψη. Όσοι προαναφέρθηκαν ήδη, ο κιθαρίστας Nick Llerandi, ο μπασίστας Mark Karapetian ή οι folk μουσικοί σε ντέφι και φλογέρα που τον συμπληρώνουν στο μαγικό "Window From One Heart To Another".

Η μεγαλύτερη του όμως διαφορά με το παρελθόν - και ο λόγος που ακούγεται ακόμα τόσο σπουδαίος - είναι η όλο και πιο βαθιά του πνευματικότητα. Όπως καταλαβαίνεις ακόμα κι από τους τίτλους των τραγουδιών (ή και για οσους θυμάστε την συνέντευξη που μας έδωσε με τον Χρήστο Καραδημήτρη), ο Tigran Hamasyan βάζει την μουσική του καλλιέργεια και το υπερφυσικό του παίξιμο σε πιάνο, keyboards και συνοδευτικά φωνητικά στην υπηρεσία της ανθρωπότητας, στην αναζήτηση της ειρήνης, της αλήθειας και νοημάτων που μοιάζουν ταυτόχρονα ταπεινά και υψηλά. Από αυτήν την οπτική, η μουσική του "Manifeste" ηχεί όλο και πιο ευρεία, όλο και μεγάλη σε κάθε ακρόαση, μέχρι που κορυφώνεται με την εκτυφλωτική, σχεδόν metal δυναμικη του "A Eye (The Digital Leviathan)’’ και το, από κάθε άποψη, συγκλονιστικό "National Repentance Anthem". Εκεί που το πιάνο του συνοδεύει την χορωδία Yerevan State Chamber Choir σε μια ανατριχιαστική μελωδία που μοιάζει να ξυπνάει όλα τα φαντάσματα των προγόνων μας, όλους της γης τους αδικημένους.

Όπως και συνέβη με όλους τους μεγάλους της jazz στο παρελθόν, για τον Tigran Hamasyan η τεχνική και το ύφος είναι απλά εργαλεία για να βοηθήσουν τον δημιουργό να μιλήσει για κάτι βαθύτερο ή ανώτερο. Το "Manifeste" είναι ένα ακόμη μουσικό ταξίδι αυτογνωσίας και κάθαρσης που ξεπερνάει τις τεχνοτροπίες που το σχηματίζουν, ένα γενναιόδωρο και πλούσιο έργο που θα αποκαλύπτει πράγματα όσο του δίνεις τον χώρο. Στο σταυροδρόμι που βρίσκεται ο Tigran, ο μόνος δρόμος είναι προς τα πάνω κι ο ίδιος έχει το ένα αυτί καρφωμένο στην γη.

Spotify