Release Athens x SNF Nostos: David Byrne, Nation Of Language, Deadletter @ Ξέφωτο του Κέντρου Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, 21/06/26

Λίγο διαφορετικά κύλησε η επίσκεψή μας στα νότια αυτή τη φορά καθώς από την Πλατεία Νερού μεταφερθήκαμε στο Ξέφωτο του Κέντρου Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΚΠΙΣΝ) για να παρακολουθήσουμε από κοντά τον θρυλικό David Byrne, σε μια συναυλία που συνδιοργάνωσαν το Release Athens Festival και το SNF Nostos.

Οι συνθήκες, για καλή μας τύχη, αποδείχθηκαν ιδανικές για να βιώσουμε μία υπέροχη Κυριακή καθώς ο δροσερός καιρός σε συνδυασμό με τον πανέμορφο χώρο αλλά και τον κόσμο που ήταν τόσος-όσος ώστε να μην αισθανόμαστε η μία πάνω στον άλλο, επέτρεψαν το άραγμα στα γρασίδια, την εύκολη πρόσβαση στο bar, και την αποφυγή του ιδρώματος, πράγματα που μας προδιέθεσαν, έτσι κι αλλιώς, θετικά για την βραδιά. Όσο καλά βέβαια και αν είναι όλα αυτά, το σημαντικότερο είναι πως είδαμε δύο σχήματα που επισκέφτηκαν για πρώτη φορά την Ελλάδα και έδωσαν τον καλύτερο τους εαυτό κι έναν Byrne που, 44 χρόνια μετά την πρώτη του εμφάνιση στην Αθήνα με τους Talking Heads, μας παρέδωσε μια εμφάνιση που την στιγμή που την παρακολουθούσαμε, καταλαβαίναμε πως θα αφήσει εποχή. Πάμε όμως να πάρουμε τα πράγματα από την αρχή.

Στις 18:30 και με το ξέφωτο να είναι ακόμη αρκετά χαλαρά από κόσμο, οι Deadletter ανέβηκαν στη σκηνή και για 40 λεπτά απέδειξαν γιατί αποτελούν ένα από το πιο δυναμικά ανερχόμενα συγκροτήματα της εναλλακτικής rock σκηνής του Ηνωμένου Βασιλείου. Με post-punk αέρα, έντονα στοιχεία από τη σκηνή του windmill, κι επιρροές που εκτείνονται από τους Talking Heads μέχρι τους LCD Soundsystem, το συγκρότημα από το Yorkshire, από το πρώτο του τραγούδι, μας παρέσυρε στο ρυθμό του κι ανάγκασε τους περισσότερους να αψηφήσουν τον ήλιο και να στηθούν μπροστά στη σκηνή για να τους δουν από κοντά.

Όπως αναμενόταν, η νέα τους δουλειά που κυκλοφόρησε τον Φεβρουάριο, με τίτλο "Existence Is Bliss", είχε την τιμητική της με τον frontman τους, Zac Lawrence, να κλέβει τις εντυπώσεις και να ξεσηκώνει το κοινό, και το υπόλοιπο συγκρότημα, με ειδική αναφορά στον Nathan Pigott που αντικατέστησε επάξια την Poppy Richler στα πνευστά, να δίνουν τον καλύτερο τους εαυτό. Συνολικά, το σχήμα συστήθηκε με τον καλύτερο τρόπο στο ελληνικό κοινό και ανυπομονούμε να τους ξαναδούμε ζωντανά με ένα πιο γεμάτο set, ιδανικά σε κλειστό χώρο.

Με μια μισάωρη παύση, στις 19:40, είχε έρθει η ώρα των Nation Of Language. Έχοντας σημειώσει μία ένδοξη δεκαετή πορεία, η οποία περιλαμβάνει τέσσερις δίσκους που κινούνται μεταξύ synth-pop, ηλεκτρονικής μουσικής, και post-punk, το τριμελές σχήμα πήρε θέση πάνω στη σκηνή και ανάγκασε τους πάντες να αφεθούν, έστω και λίγο, στον ρυθμό τους. Με έναν ήχο που συνδυάζει Cocteau Twins, Kraftwerk, μπόλικους New Order και dream pop στοιχεία με την σύγχρονη indie pop, και τον Ian Richard Devaney, ανά φάσεις, να φέρνει στο μυαλό κάτι από Morrissey, το γκρουπ κέρδισε γρήγορα τις εντυπώσεις και απέδειξε πως το buzz γύρω από το όνομα τους είναι απολύτως δικαιολογημένο.

Αντίστοιχα όμως, το σχήμα από το Brooklyn της Νέας Υόρκης, έδειξε να απολαμβάνει την πρώτη του εμφάνιση του στην Ελλάδα και μας ευχαρίστησε για τον πολιτισμό (παρακαλούμε, αλλά δεν είχαμε κάποια σχέση). Η Aidan Noell μας ενημέρωσε πως εκείνη τη μέρα είδε το παλιότερο πράγμα που έχει δει στη ζωή της (ναι, την Ακρόπολη), δεσμεύτηκε πως την επόμενη φορά που θα μας επισκεφτεί θα μιλάει ελληνικά, μας ευχαρίστησε που πήγαμε από νωρίς στη συναυλία για να τους δούμε και έστειλε την αγάπη της στους φίλους του συγκροτήματος που δεν σταμάτησαν να χορεύουν και να τραγουδάνε κάθε στίχο τους. Χωρίς ηχητικές υπερβάσεις αλλά με μελωδίες που σου εντυπώνονται στο μυαλό και στοχεύουν στην καρδιά, οι Nation Of Language νομίζω ξεπέρασαν κάθε προσδοκία και μας προετοίμασαν με τον καλύτερο τρόπο για να υποδεχθούμε τον μεγάλο headliner της βραδιάς. [ΑΑ]

Οι Νεοϋορκέζοι Talking Heads φτιάχτηκαν πριν από πενήντα χρόνια και διαλύθηκαν πριν από τριανταπέντε, αλλά η κληρονομιά τους κρατάει ακόμα πολύ, πολύ καλά. Ας είναι καλά ο τραγουδιστής τους David Byrne, ένας αιώνιος έφηβος που κρατάει τη φλόγα να καίει, μιας και οι πρώην συνοδοιπόροι του δεν είναι τόσο ενεργοί μουσικά. Ο Byrne έχει και σοβαρή προσωπική καριέρα, με τον τελευταίο δίσκο του "Who Is The Sky?" με τους Ghost Train Orchestra μάλιστα να κυμαίνεται σε υψηλά ποιοτικά επίπεδα.

Έχοντας διαβάσει πράγματα για την περιοδεία (μέχρι κι εδώ είχαμε γράψει!), μπορούσε κανείς να έχει ψυλλιαστεί πώς περίπου θα ήταν το οπτικοακουστικό θέαμα που θα βλέπαμε στο Ξέφωτο του ΚΠΙΣΝ. Θεωρώ όμως ότι η πραγματικότητα ξεπέρασε κάθε προσδοκία.

Στο μεσοδιάστημα μετά το τέλος της εμφάνισης των Nation Of Language και πριν από αυτή του Byrne, ο χώρος κατακλύστηκε από τιτιβίσματα πουλιών που ερχόντουσαν από τα ηχεία. Εν τω μεταξύ, η σκηνή είχε αδειάσει εντελώς και το μόνο που υπήρχε πάνω της ήταν τρεις οθόνες. Μία στο πίσω μέρος της, μία που εκτεινόταν προς τα δεξιά κι άλλη μία που εκτεινόταν προς τα αριστερά. Όλες μαζί σχημάτιζαν μια τεράστια οθόνη που καταλάμβανε τη σκηνή σχεδόν από άκρη σε άκρη κι από πάνω μέχρι κάτω και είχε και μια αίσθηση καμπυλότητας.

Από το κατανυκτικό "Heaven" κιόλας, καταλάβαμε ότι θα βλέπαμε κάτι μεγάλο. Η φωνή του Byrne, τρομερή. Τα δώδεκα άτομα που τον συνόδευαν, έπαιζαν όργανα, χόρευαν και τραγουδούσαν με μια αρμονία που εξ’ αρχής φαινόταν ζηλευτή. Το "Everybody Laughs" ήταν το πρώτο στο οποίο νιώσαμε ένα feel-good συναίσθημα που τελικά θα έμενε μαζί μας όλο το βράδυ. Στο "And She Was" μας είπε ότι το εμπνεύστηκε από μια παλιά του συμμαθήτρια και τη συμβουλή που του είχε δώσει για το πώς θα βρει την ευτυχία. Η σαξοφωνάρα στο τέλος κέντησε, οι πολυφωνίες το ίδιο. Οι οποίες πρωταγωνίστησαν στο ταξιδιάρικο "Strange Overtones" που ακολούθησε, από συνεργασία του Byrne με τον Brian Eno, αλλά και το "T Shirt" λίγο μετά.

Στο "Houses in Motion" ένα υπέροχο βίντεο με τοπία σπιτιών κατέκλυσε την οθόνη και το υπέροχο κιθαριστικό solo του Ray Suen κέρδισε επάξια το χειροκρότημά μας. Στο "(Nothing But) Flowers" είχε έρθει η σειρά των κρουστών Mauro Refosco, Yuri Yamashita, Tim Keiper και Stéphane San Juan (όπως παρατηρείτε, το cast ήταν διεθνές) να ντύσουν την όμορφη μελωδία. Κάπου εκεί προσωπικά βγήκα από το όνειρο και συνειδητοποίησα ότι ακούγαμε τον τελειότερο ίσως ήχο που έχουμε ακούσει ποτέ σε συναυλία του Release - τα πάντα ήταν αψεγάδιαστα ηχητικά. Στο "This Must Be the Place (Naive Melody)" τραγουδήσαμε μαζί με όλη τη μπάντα.

Κάπου εκεί ο Byrne έκανε ένα μικρό διαλειμματάκι και μας είπε ότι, παραφράζοντας ελαφρώς τον φίλο του σκηνοθέτη John Cameron Mitchell, η αγάπη και η καλοσύνη είναι τα πιο punk πράγματα που μπορείς να κάνεις σήμερα και αποτελούν μια μορφή αντίστασης. Πράγμα που όσο περισσότερο το σκέφτεσαι, τόσο πιο λογικό και σωστό μοιάζει. Ακολούθησαν τέσσερα κομμάτια από προσωπικές δουλειές, με το "Like Humans Do" από το "Look Into The Eyeball" να ξεχωρίζει με την έννοια του για τα συναισθήματα των ζώων. Το "When We Are Singing" το έγραψε για τους ανθρώπους στην Ιταλία που τραγουδούσαν από τα μπαλκόνια τους μέσα στην πανδημία και το έκαναν την ημέρα που ήταν η επέτειος της απελευθέρωσής τους από τον φασισμό.

Το "Rei Momo" εκπροσωπήθηκε από το ρυθμικό "Independence Day", ενώ στο "My Apartment Is My Friend" πήραμε μια πανοραμική εικόνα από το εσωτερικό του διαμερίσματος του Byrne στη Νέα Υόρκη. Στο γκρουβάτο " I Met the Buddha at a Downtown Party" έλαμψε το μπάσο της Kely Cristina Pinheiro, όπως και όλο το βράδυ. Έχοντας μπει στην τελική ευθεία, οι Talking Heads είχαν την τιμητκή τους. Το γλυκύ "Air" διαδέχτηκε το πασίγνωστο "Psycho Killer", στο οποίο προφανώς και έγινε ο χαμός από κάτω. Μαγική εκτέλεση ήταν και αυτή του "Life During Wartime", στο οποίο ξεβιδωθήκαμε στον χορό.

Το επίσης πασίγνωστο "Once in a Lifetime" απλώς ανέβασε λίγο ακόμα τον ενθουσιασμό μας και ήταν το τελευταίο κομμάτι του κανονικού set. Το, ας πούμε, encore (ο Byrne δεν έφυγε από τη σκηνή, απλώς έμεινε μόνος του σε αυτήν) άνοιξε με το "Everybody's Coming to My House" από το "American Utopia". Η σημερινή εκτέλεση είναι διαφορετική από την αυθεντική με τον ίδιο τον δημιουργό να την προσαρμόζει σε μια έκδοση του κομματιού που είχε ακούσει από χορωδία της Αβυσσηνιακής Βαπτιστικής Εκκλησίας του Harlem, δείχνοντας την ανοιχτομυαλιά του. Η μουσική ανατατική πανδαισία που ζήσαμε έκλεισε με ένα ακόμα mega-hit των Talking Heads, το "Burning Down the House". Στο οποίο επιφυλάξαμε την υποδοχή που του αναλογούσε.

Δεν θα είναι υπερβολικό να πω ότι με το που τελείωσε η παράσταση, χειροκροτούσαμε με ενθουσιασμό για ώρα, με την ντυμένη στα γαλάζια μπάντα και τον ομόχρωμο ηγέτη της να το απολαμβάνουν μέχρι και με μια μικρή αμηχανία. Είχαμε μόλις ζήσει ένα φανταστικό setlist με 12 κομμάτια Talking Heads, εκπληκτικό ήχο, μια μοναδική αρμονία φωνών, μουσικής και χορού. Μέχρι και τα τύμπανα και τα πλήκτρα ήταν φορητά, κρεμασμένα πάνω στα σώματα των μουσικών. Το σκηνικό με την τεράστια οθόνη που εκτός από τις εικόνες, χρησίμευε και σαν φωτισμός, ήταν επίσης λειτουργικότατα και εντυπωσιακό.

Προσωπικά με ενθουσίασε πολύ και το ότι ότι ένας 74χρονος χρησιμοποίησε τόσο καλά την διαθέσιμη σήμερα τεχνολογία ώστε να παρουσιάσει το μουσικό του όραμα και να το κάνει φρέσκο και σύγχρονο. Οι παρούσες και οι παρόντες γίναμε μάρτυρες και συμμέτοχοι μιας μουσικοχορευτικής παράστασης στην οποία πρωταγωνιστούσαν μουσικοί, χορευτές, τεχνολογία και, κυρίως, ο καταπληκτικός κατάλογος των Talking Heads και του David Byrne. Είδαμε και απολαύσαμε κάτι τελείως διαφορετικό από οτιδήποτε άλλο έχουμε δει και απολαύσει ποτέ.

Φωτογραφίες: Release Athens Festival