Trá Pháidín

Ας ξεκινήσουμε από τα πολύ βασικά: οι Trá Pháidín είναι μια κολεκτίβα εννέα μουσικών (έξι παίζουν στο παρόν άλμπουμ) από την Connemara της Δυτικής Ιρλανδίας, μια εκτεταμένη, άγρια, ανυπέρβλητης ομορφιάς περιοχή που αποτελεί ίσως και τον μεγαλύτερο φυσικό παράδεισο της χώρας. Αυτό είναι το τρίτο τους άλμπουμ μα μόλις το πρώτο που κυκλοφορεί μέσω ενός label κι όχι ανεξάρτητα. Όσο για την μουσική τους; Αυτή σηκώνει πολλή κουβέντα, για να συνεννοηθούμε όμως ας πούμε πως το σχήμα επανεξετάζει την ιρλανδική folk μέσα από ένα πρίσμα που περιλαμβάνει krautrock, post-rock, jazz και drone στοιχεία. Η περιγραφή θυμίζει λίγο windmill σκηνή; Θα μπορούσε αλλά ξεχάστε τα πλουσιόπαιδα του Λονδίνου - εδώ μιλάνε τα χωριατόπαιδα από την μέση του πουθενά.

Μετά την ψυχογεωγραφική ματιά του προηγούμενου τους άλμπουμ "An 424", οι Trá Pháidín σε αυτό το άλμπουμ χρησιμοποιούν ως αφετηρία την ίδια την ιρλανδική Gaelic γλώσσα. "Cloch ‘s Claí" σημαίνει Πέτρα και Τοίχος και το άλμπουμ, ως ένας πετρότοιχος, αποτελείται από δέκα συνθέσεις που συμβολίζονται η κάθε μία ως μια πέτρα. Η κατασκευή αυτή λειτουργεί ως ένα ψηφιδωτό διαφορετικών όψεων της ιρλανδικής γλώσσας ως βασική έκφραση του τοπικού πολιτισμού, οικοδομώντας συνολικά ένα ουσιαστικά "επαναστατικό" άλμπουμ· άντι να αναλώνεται στα στερεότυπα που οι Ιρλανδοί αναπαράγουν συχνά για να ικανοποιούν την διεθνή τους εικόνα, στρέφεται στην πολιτισμική τους ουσία, συχνά μάλιστα με σατιρική διάθεση.

Στο γλωσσικό του επίπεδο λοιπόν, το άλμπουμ λειτουργεί ως ένα κολλάζ από αποσπάσματα και spoken word της Gaelic γλώσσας, λογοτεχνικών αναφορών και κωμικών/ειρωνικών εκφράσεων. Για παράδειγμα, το "An Béal Bocht" αναφέρεται στην ομώνυμη νουβέλα του Flann O’Brien, το "Dance Paddy Dance" οικειοποιείται τον ειρωνικό όρο Paddy που χρησιμοποιούν υποτιμητικά οι Άγγλοι για τους Ιρλανδούς, και το "Anglicise Everything" αυτοσαρκάζει την γλωσσική πρακτική του τελευταίου αιώνα. Με όλα τα παραπάνω εκτεταμένα αφηγήματα, το "Cloch ‘s Claí" εξελίσσεται μπροστά μας σχεδόν σαν θεατρικό δρώμενο, εξερευνώντας διαρκώς τις έννοιες του πολιτισμού, της μνήμης και της συλλογικής ταυτότητας.

Για να αποδοθεί όμως η θεατρικότητα του άλμπουμ, η μουσική απλώνεται αντίστοιχα σαν ένα ψηφιδωτό ήχων και στυλ. Κάθε τραγούδι δεν αλλάζει απλώς ύφος από το προηγούμενο αλλά το κάνει με έναν τρόπο που μοιάζει σαν η κάθε σύνθεση να χύνεται στην επόμενη και να γεννιέται ξανά σε νέο καλούπι. Ο ελεύθερος αυτοσχεδιασμός του "Tí Mhichael Phaddy" μετατρέπεται οργανικά στο Irish trad "An Béal Bocht", κι αυτό με την σειρά του στο δυναμικό post-rock του "Garbhóg" - εκεί που η αύρα των Godspeed You! Black Emperor συναντάει τους Neu! κάτω από μία παιδική χορωδία. Σε αυτό σημείο, το "Cloch ‘s Claí" έχει ήδη επιδείξει την πολυσχιδή, πολυπρόσωπη του φύση.

Άλλοτε βγάζοντας στο προσκήνιο το βιολί, άλλοτε τα πνευστά κι άλλοτε τα "rock" όργανα, το άλμπουμ συνεχίζει σαν ένα ηχητικό γαϊτανάκι. Το "Anglicise Everything" τολμά μάλιστα να μπει σε πιο drone/experimental εδάφη πριν δυιλιστεί στο υπνωτικό groove του κορυφαίου "Fothrach An Cheitleáin" που φέρνει στο μυαλό κάτι από παλιούς Grails. Τα καλύτερα σημεία του άλμπουμ είναι εκεί που οι Trá Pháidín μπαίνουν στα kraut χωράφια των τεράστιων Can και στα ambient jazz rock ηχοτοπία των Talk Talk - δεύτερη φορά φέτος που δίνω τόσο υψηλό κοπλιμέντο - πάντα όμως μέσα από ένα τρομερά ιδιαίτερο και ιδιόρρυθμο προσωπικό/τοπικό φίλτρο. Η στιλιστική τους επάρκεια είναι όμως εντυπωσιακή, χωρίς να καταφεύγουν σε εντυπωσιασμούς ούτε για ένα δευτερόλεπτο.

Μάλλον δεν είναι σύμπτωση που στην παραγωγή έχει βάλει το χεράκι του ο John "Spud" Murphy (Lankum, Øxn, Poor Creature, Rún, κ.α), ο άνθρωπος δηλαδή που αποτελεί πιθανόν τον κρυφό ήρωα της αναμόρφωσης της ιρλανδικής folk που συμβαίνει την τελευταία δεκαετία. Από αυτήν την άποψη, το "Cloch ‘s Claí" μοιάζει να απευθύνεται στο ίδιο κοινό, σε ακροατές δηλαδή που διψούν να γευτούν την παράδοση μέσα από ένα φρέσκο, σύγχρονο, πειραματικό βλέμμα. Μουσικά και στιλιστικά, οι Trá Pháídín πιθανόν διαθέτουν τα μεγαλύτερα εφόδια από όλους τους συνοδοιπόρους τους. Αν οι Lankum βλέπουν την Irish folk μέσα από τους Swans, οι Trá Pháidín την βλέπουν μέσα από το "Tago Mago" - και τολμώ εδώ να πω ότι το "Cloch ‘s Claí" είναι το καλύτερο σχετικό άλμπουμ που έβγαλε η Ιρλανδία μετά το καθόλα αριστουργηματικό "False Lankum".

Από τη εποχή που ο Patrick Geddes έγραψε το γνωστό "think globally, act locally", έχουν υπάρξει πολλά παραδείγματα στην τέχνη όπου το τοπικό μπορεί να έχει μια παγκόσμια δυναμική. Δεν ξέρω αν αυτό είναι αλήθεια για το "Cloch ‘s Claí"· εδώ όμως που το φάντασμα του Cromwell περιδιαβαίνει ακόμα τις καταπράσινες κοιλάδες, εδώ που οι σκιές των πεσμένων επαναστατών κάνουν παρέα με τους μύθους, εδώ στην μέση του πουθενά κάπου στην Δύση μιας γριάς ηπείρου, μια χούφτα νέων ανθρώπων καταφέρνουν να γεννήσουν έναν πανέμορφο, έναν τεράστιο δίσκο. Νομίζω άθελα τους, οι Trá Pháidin σηκώνουν ακόμα πιο ψηλά τον πήχη της σύγχρονης experimental folk, με ένα άλμπουμ-κομψοτεχνημα. Έστω, σε μορφή πετρότοιχου.

Bandcamp