Dismiss: «Η ίδια η ύπαρξη μιας μπάντας είναι ρίσκο»

Από τους Bad Habits στους Dismiss και από τα πρώτα DIY live μέχρι τις εμφανίσεις στην Αγγλία, η πορεία της ανερχόμενης αθηναϊκής μπάντας μόνο αδιάφορη δεν έχει υπάρξει μέχρι στιγμής. Με αφορμή το ντεμπούτο άλμπουμ "Funeral Fund", αλλά και την επερχόμενη εμφάνιση τους στη σκηνή του Ilion Plus, ο Σπύρος Ζαρμπαλάς και η Τζο Κοτρότσου μας μιλούν για την αναγκαστική αλλαγή ονόματος, τη φιλοσοφία πίσω από τον δίσκο, τη δημιουργική διαδικασία, τα απρόοπτα των ζωντανών εμφανίσεων και το πώς είναι να «τρέχεις» μια rock μπάντα στην Ελλάδα του σήμερα.

Ας ξεκινήσουμε από το θέμα του ονόματος. Σας ξέραμε ως Bad Habits, σας είχαμε μάθει ως Bad Habits και γενικά υπήρχε πάντα η απορία: «Πότε θα βγάλουν επιτέλους το ντεμπούτο τους;». Τελικά όμως το ντεμπούτο καθυστέρησε αρκετά, τόσο που άλλαξε πρώτα το όνομα σας.

Σπύρος: Ναι, υπήρξαν αρκετοί λόγοι που καθυστέρησε. Ένας από αυτούς ήταν ότι, όταν κλείσαμε μια μικρή περιοδεία στην Αγγλία, λάβαμε email από τον δικηγόρο κάποιου που είχε κατοχυρώσει το όνομα Bad Habits ως trademark στην Αγγλία, την Αμερική και γενικότερα στην Ευρώπη.

Με απλά λόγια, αν κρατούσαμε το όνομα, θα έπρεπε να πληρώνουμε πολλά χρήματα και ουσιαστικά θα μπορούσε να μας δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα. Είχε τα δικαιώματα του ονόματος.

Κάπως σαν την περίπτωση των Idle Hands που αναγκάστηκαν να μετονομαστούν σε Unto Others;

Σπύρος: Ακριβώς. Και έπρεπε να το αλλάξουμε πολύ γρήγορα, γιατί είχαν ήδη ανακοινωθεί οι εμφανίσεις στην Αγγλία, είχαν βγει αφίσες, εισιτήρια και όλα τα σχετικά. Ξαφνικά έπρεπε να ενημερώσουμε promoters, διοργανωτές και πλατφόρμες ότι δεν μπορούσαμε πλέον να χρησιμοποιούμε το όνομα.

Άρα η αλλαγή ήρθε αναγκαστικά.

Σπύρος: Ναι. Βέβαια, για να είμαστε ειλικρινείς, το θέμα του ονόματος μας απασχολούσε ήδη. Δεν ήταν κάτι που εμφανίστηκε από το πουθενά. Το πρόβλημα με το trademark απλώς μας ανάγκασε να πάρουμε την απόφαση άμεσα.

Πώς καταλήξατε τελικά στο Dismiss;

Σπύρος: Περάσαμε από πάρα πολλά ονόματα. Άλλα μας άρεσαν αλλά υπήρχαν ήδη. Άλλα δεν ταίριαζαν στη μπάντα. Κάποια τα απορρίπταμε σχεδόν αμέσως. Δεν θέλαμε να ξαναβρεθούμε στην ίδια κατάσταση με το trademark.

Τζο: Θυμάμαι ότι είχαμε κάνει ένα τεράστιο brainstorming στο σπίτι του drummer. Καθόμασταν ώρες, λέγαμε ιδέες, αλλά τίποτα δεν μας ικανοποιούσε. Είχαμε βάλει και deadline, γιατί έπρεπε να τυπωθούν αφίσες και να προχωρήσουν πράγματα.

Σπύρος: Φεύγουμε τελικά απογοητευμένοι. Μπαίνουμε σε ταξί εγώ και η Τζο και συζητάμε ότι δεν μας αρέσει τίποτα από όσα έχουμε βρει. Κάποια στιγμή πετάγεται η λέξη «Dismiss».

Κοιταζόμαστε και λέμε: «Κάτσε... αυτό δεν είναι κακό». Και κάπως έτσι έμεινε.

Τζο: Ήταν εντελώς αυθόρμητο. Δεν προέκυψε μετά από κάποιο βαθύ σκεπτικό. Απλώς κόλλησε αμέσως.

Σπύρος: Και τελικά ταίριαξε πολύ με τη φάση που περνούσαμε τότε. Είχαμε αλλάξει ήδη τρία μέλη, ετοιμαζόμασταν να βγάλουμε τον πρώτο μας δίσκο και ουσιαστικά κάναμε ένα συνολικό restart. Ήταν ένα φυσικό rebranding.

Το άλμπουμ λειτουργεί σαν η τελετή μετάβασης από τους Bad Habits στους Dismiss

Θέλω να σε ρωτήσω και για το παλιό Instagram account, το «What Is Rock'n'Roll».

Σπύρος: Το θέμα ήταν ότι το «Bad Habits» είναι μια πολύ κοινή φράση. Υπήρχαν ήδη δεκάδες διαθέσιμα handles με παραλλαγές.

Αν κρατούσαμε κάτι σχετικό, θα έπρεπε να έχουμε ένα username τύπου BadHabitsBandGreece ή κάτι αντίστοιχα μακρινάρι. Οπότε αποφάσισα να βάλω κάτι πιο περιγραφικό προσωρινά.

Προσωρινά που τελικά κράτησε αρκετό καιρό.

Σπύρος: Ναι, γιατί και μετά την αλλαγή σε Dismiss δυσκολευτήκαμε να βρούμε κάτι που να μας αρέσει. Κάναμε πάλι άπειρα brainstorming sessions. Ό,τι θέλαμε ήταν πιασμένο. Τελικά καταλήξαμε στο Dismiss This Band, γιατί ήταν το μόνο στο οποίο συμφωνούσαμε όλοι.

Κάποια στιγμή μιλούσα με τη Μόνικα και μου είπε ότι ήταν στη μπάντα από την αρχή, μετά έφυγε και αργότερα επέστρεψε. Ποια είναι η ιστορία;

Σπύρος: Στην πραγματικότητα η μπάντα ξεκίνησε από τη Μόνικα και την Έλλη, την προηγούμενη μπασίστρια. Η αρχική ιδέα ήταν να φτιάξουν ένα girl band, κάτι με αισθητική τύπου Runaways. Δεν έβρισκαν όμως εύκολα άτομα, οπότε μπήκαμε εγώ και ο τότε drummer για να βοηθήσουμε στις πρόβες. Τότε μάλιστα εγώ έπαιζα μπάσο και η Μόνικα κιθάρα. Οι ρόλοι ήταν τελείως διαφορετικοί.

Τζο: Μετά η Μόνικα αναγκάστηκε να αποχωρήσει λόγω κάποιων προβλημάτων στο χέρι της.

Σπύρος: Όταν αργότερα βρεθήκαμε ξανά να ψάχνουμε μέλος, σκεφτήκαμε πολύ απλά: «Γιατί να μη μιλήσουμε ξανά στη Μόνικα;». Της το προτείναμε και τελικά επέστρεψε.

Υπήρχαν αρκετά κομμάτια από την εποχή των Bad Habits που δεν μπήκαν στο ντεμπούτο. Υπάρχει περίπτωση να τα ξαναδούμε στο μέλλον;

Σπύρος: Ο δίσκος ξεκίνησε να γράφεται ως δίσκος των Bad Habits. Δεν υπήρξε ποτέ πρόθεση να διαγράψουμε το παρελθόν μας. Απλώς τα παλιά κομμάτια τα είχαμε ήδη παίξει πάρα πολλές φορές live. Είχαμε ζήσει με αυτά για χρόνια.

Όταν ήρθε η ώρα του άλμπουμ, υπήρχε ήδη αρκετό καινούριο υλικό και προτιμήσαμε να κοιτάξουμε μπροστά.

Τζο: Γι’ αυτόν τον λόγο συγκεντρώσαμε το παλιότερο υλικό σε ένα compilation CD, ώστε να υπάρχει και σε φυσική μορφή για όσους το ζητούσαν.

Ο τίτλος του δίσκου, "Funeral Fund", είναι αρκετά βαρύς για ντεμπούτο. Θέλω να μου εξηγήσετε το σκεπτικό πίσω από αυτόν, αλλά και το συνολικό concept.

Σπύρος: Περάσαμε από πολλές διαφορετικές ιδέες. Αλλάζαμε τίτλους, εξώφυλλα, ολόκληρα concepts. Αυτό που τελικά κυκλοφόρησε είναι περίπου η τρίτη εκδοχή που δοκιμάσαμε. Θέλαμε να συμβολίσουμε το κλείσιμο ενός κύκλου και την αρχή ενός νέου. Κάπου εκεί γεννήθηκε η ιδέα ότι «κηδεύουμε» συμβολικά την παλιά μπάντα.

Το άλμπουμ λειτουργεί σαν η τελετή μετάβασης από τους Bad Habits στους Dismiss. Το "Funeral Fund" είναι ουσιαστικά το ταμείο που χρειάζεται για να προχωρήσεις αυτή τη διαδικασία και να αφήσεις πίσω σου το παρελθόν.

Από την πλευρά του κοινού πάντως, φαίνεται ότι όλο αυτό αποδίδει. Βλέπω ότι σε κάθε live έχετε περισσότερο κόσμο, ότι υπάρχει ένα κοινό που σας ακολουθεί και γενικά φαίνεται να έχετε χτίσει κάτι σταθερό. Πώς το βλέπετε εσείς;

Σπύρος: Δεν αφήνουμε ποτέ τίποτα στην τύχη. Ακόμα κι αν σε ένα live έρθουν τρία άτομα, θα παίξουμε με την ίδια ένταση και το ίδιο πάθος που θα παίζαμε μπροστά σε τριακόσια. Προφανώς θέλουμε να έρθει περισσότερος κόσμος. Είναι καλύτερο και για εμάς και για όσους βρίσκονται εκεί. Δημιουργείται διαφορετική ενέργεια.

Οπότε δεν υπάρχει ποτέ η λογική του «έχουμε live σε δύο εβδομάδες, θα δούμε». Κάθε εμφάνιση την κυνηγάμε όσο περισσότερο μπορούμε.

Τζο: Το κομμάτι της προώθησης είναι σχεδόν μια δεύτερη δουλειά από μόνο του. Τα social media, η επικοινωνία, οι αφίσες, τα events, όλο αυτό θέλει διαρκή ενασχόληση. Ευτυχώς λειτουργούμε πολύ ομαδικά. Αν εγώ ξεχάσω κάτι, θα μου στείλει μήνυμα ο Σπύρος. Αν ξεχάσει εκείνος, θα του θυμίσω εγώ.

Σπύρος: Αν έπρεπε να χωρίσω τη ζωή μου στα δύο, το ένα κομμάτι θα ήταν η μουσική και το άλλο η προώθηση της μουσικής. Το να γράψεις ένα τραγούδι είναι μία διαδικασία. Το να το παρουσιάσεις σωστά στον κόσμο είναι μια εντελώς διαφορετική. Και οι δύο όμως είναι εξίσου απαραίτητες.

Τζο: Η αλήθεια είναι ότι, ακόμα και τώρα που μας λένε ότι έχουμε αρχίσει να αποκτούμε κοινό, πολλές φορές δεν το πιστεύουμε. Έχουμε μόνιμα ένα είδος impostor syndrome. Αλλά αν υπάρχει αυτή η ανταπόκριση, νομίζω ότι υπάρχει ακριβώς επειδή το αντιμετωπίζουμε τόσο σοβαρά. Η μπάντα είναι συνέχεια στο μυαλό μας. Κυριολεκτικά συνέχεια.

Δεν προσπαθούμε να κρύψουμε τις επιρροές μας

Θέλω να πάμε λίγο στη διαδικασία της σύνθεσης. Πώς γράφετε μουσική σαν μπάντα; Υπάρχει ένας βασικός συνθέτης ή συμμετέχουν όλοι;

Και κάτι ακόμα: είστε μια σχετικά νέα μπάντα δισκογραφικά. Έχετε πλέον ένα ντεμπούτο άλμπουμ, αλλά προφανώς ο ήχος σας συνεχίζει να διαμορφώνεται. Πώς αποφασίζετε ότι μια ιδέα είναι για τους Dismiss και όχι για κάποιο προσωπικό project;

Σπύρος: Θα ξεκινήσω από το δεύτερο. Εγώ πάντα άκουγα πάρα πολλά διαφορετικά πράγματα. Δεν ήμουν ποτέ άνθρωπος που θα κολλήσει αποκλειστικά σε ένα είδος μουσικής.

Έχω παίξει thrash metal, hardcore punk, glam rock, διάφορα πράγματα που δεν έχουν ιδιαίτερη σχέση με αυτό που κάνουμε σήμερα. Οπότε όταν πιάνω την κιθάρα, δεν μου βγαίνει ένα μόνο πράγμα. Μου βγαίνουν πολλές διαφορετικές ιδέες. Κάποιες καταλαβαίνω αμέσως ότι δεν έχουν σχέση με τους Dismiss. Τις κρατάω στην άκρη. Ίσως χρησιμοποιηθούν κάπου αλλού στο μέλλον. Άλλες έχουν κάτι που μου λέει ότι μπορούν να εξελιχθούν σε τραγούδι της μπάντας.

Άρα το νιώθεις σχεδόν ενστικτωδώς.

Σπύρος: Ναι, αν και δεν πετυχαίνει πάντα.

Και στο κομμάτι της σύνθεσης;

Σπύρος: Στην αρχή όλα ήταν πολύ διαφορετικά. Ξεκινήσαμε σχεδόν για πλάκα. Κάποια στιγμή είπαμε «ας γράψουμε ένα τραγούδι». Μετά γράψαμε δεύτερο, τρίτο, τέταρτο.

Πολλά από τα πρώτα κομμάτια γράφτηκαν σχεδόν αυθόρμητα. Δεν υπήρχε κάποιο συγκεκριμένο πλάνο για το ύφος ή την κατεύθυνση της μπάντας. Υπήρχαν φορές που πηγαίναμε στο στούντιο και λέγαμε:

«Έχεις στίχους;»
«Όχι.»
«Ωραία, γράψε τώρα.»

Όλα γίνονταν πολύ γρήγορα.

Τζο: Με τα χρόνια αυτό άλλαξε. Ειδικά στην περίοδο του δίσκου άρχισαν να συνεισφέρουν όλοι περισσότερο. Υπήρχαν τραγούδια που ξεκίνησαν από ιδέες δικές μου, άλλα που ξεκίνησαν από άλλους, και γενικά όλοι προσθέταμε πράγματα στις ενορχηστρώσεις, στις αρμονίες, στην παραγωγή.

Σπύρος: Πλέον λειτουργούμε πολύ περισσότερο ως πραγματική ομάδα. Δεν υπάρχει πια η λογική «έφερα ένα κομμάτι, αυτό είναι και τέλος». Κάποιος θα φέρει μια ιδέα και μετά όλοι θα βάλουν το χέρι τους πάνω της. Θα μπει μια μπασογραμμή, μια διαφορετική αρμονία, μια ιδέα στα φωνητικά, μια αλλαγή στη δομή. Τα τραγούδια εξελίσσονται συλλογικά.

Ακούγοντας τον δίσκο, μπορεί κανείς να εντοπίσει διάφορες επιρροές. Άλλες φορές ακούω κάτι που μου θυμίζει The Stooges, άλλες Guns N' Roses, άλλες πιο grunge πράγματα. Εσείς ποιες θεωρείτε τις βασικές επιρροές του δίσκου;

Σπύρος: Το ενδιαφέρον είναι ότι τα ίδια τα τραγούδια του δίσκου έχουν αρκετά διαφορετικές καταβολές μεταξύ τους. Υπάρχουν κομμάτια που πατάνε περισσότερο σε κλασικές rock'n'roll επιρροές, σε πράγματα τύπου The Stooges, Guns N' Roses ή Motörhead. Υπάρχουν όμως και τραγούδια που έχουν πιο punk rock στοιχεία, πιο σκοτεινή αισθητική. Άλλα πάλι ακουμπούν αρκετά στο grunge.

Τζο: Θυμάμαι χαρακτηριστικά ότι όταν δουλεύαμε το "Place in the Sun", κάποιος μπήκε στο δωμάτιο και είπε: «Αυτό μου θυμίζει Alice in Chains». Και η αλήθεια είναι ότι υπήρχε κάτι από αυτή την αίσθηση εκεί μέσα.

Σπύρος: Δεν προσπαθούμε να κρύψουμε τις επιρροές μας. Ο καθένας φέρνει τα δικά του ακούσματα και αυτά βγαίνουν φυσικά μέσα στη μουσική. Και επειδή είμαστε πέντε διαφορετικοί άνθρωποι, είναι λογικό να συνυπάρχουν διαφορετικές αναφορές.

Θεωρείτε ότι έχετε πλέον βρει τον ήχο σας;

Σπύρος: Όχι απόλυτα. Και δεν ξέρω αν θέλω κιόλας να συμβεί αυτό με την έννοια της στασιμότητας. Οι άνθρωποι αλλάζουν συνεχώς. Εξελισσόμαστε, ακούμε διαφορετικά πράγματα, αλλάζουμε τρόπο σκέψης. Το ίδιο συμβαίνει και με μια μπάντα. Ο επόμενος δίσκος μπορεί να είναι αρκετά διαφορετικός από αυτόν. Ο μεθεπόμενος επίσης. Το βασικό είναι να μας εκφράζει τη στιγμή που τον δημιουργούμε.

Εκτός από μουσικός, έχεις και επαφή με τη μουσική δημοσιογραφία. Πώς βλέπεις σήμερα την ελληνική σκηνή; Έχουν αλλάξει τα πράγματα σε σχέση με παλιότερα;

Σπύρος: Νομίζω πως ναι. Παλιά υπήρχε πολύ πιο έντονα η αντίληψη ότι μια ελληνική μπάντα είναι εξ ορισμού κατώτερη από μια ξένη. Δεν πιστεύω ότι ισχύει πια αυτό. Σήμερα υπάρχουν ελληνικές μπάντες που ακούω επειδή μου αρέσουν πραγματικά μουσικά, όχι επειδή είναι φίλοι μου ή επειδή είναι από την ίδια σκηνή. Το επίπεδο έχει ανέβει πάρα πολύ.

Παραμένει όμως ένα μικρό «χωριό» η σκηνή.

Σπύρος: Αναγκαστικά. Και εκεί μπαίνουν και οι διαπροσωπικές σχέσεις.

Μου έχει τύχει να καλύψω συναυλία φίλων και να μη μου αρέσει καθόλου αυτό που είδα. Και τότε μπαίνεις σε δύσκολη θέση. Από την άλλη, υπάρχουν φορές που κάποιος μπορεί να μην αφιερώσει αρκετό χρόνο για να καταλάβει πραγματικά τι κάνεις πριν γράψει γι' αυτό. Αυτό είναι επίσης πρόβλημα.

Εσύ προσωπικά πώς αντιμετωπίζεις την αρνητική κριτική;

Σπύρος: Τη θέλω την κριτική. Πολλές φορές, όταν είσαι μέσα σε μια μπάντα, δεν μπορείς να δεις καθαρά ορισμένα πράγματα. Μια καλή κριτική - ακόμα και αρνητική - μπορεί να σου δείξει κάτι που δεν είχες προσέξει. Αυτό που με ενοχλεί είναι όταν αντιλαμβάνομαι ότι η κριτική δεν γίνεται με ειλικρίνεια ή δεν βασίζεται σε πραγματική ενασχόληση με αυτό που κάνεις. Εκεί είναι διαφορετικό

Πάμε λίγο στα live. Έχετε παίξει σε μικρούς και μεγάλους χώρους, σε διαφορετικές πόλεις και συνθήκες. Ποια είναι η καλύτερη και ποια η χειρότερη συναυλιακή εμπειρία που έχετε ζήσει ως μπάντα;

Τζο: Αυτό είναι δύσκολη ερώτηση γιατί κάθε φορά που κάνω ένα live νιώθω ότι είναι καλύτερο από το προηγούμενο. Αν με ρωτήσεις μετά το live της Παρασκευής, πιθανότατα θα σου πω ότι αυτό ήταν το καλύτερο. Για μένα, πάντως, ένα καλό live συνδέεται κυρίως με τον κόσμο. Αν ο κόσμος δίνει ενέργεια, περνάω κι εγώ καλά. Είναι μια ανταλλαγή. Και συνήθως οι πιο έντονες εμπειρίες μου δεν είναι απαραίτητα οι μεγαλύτερες συναυλίες, αλλά τα πιο μικρά και αυθόρμητα gigs.

Θυμάμαι, για παράδειγμα, πάρα πολύ έντονα ένα live στην Κομοτηνή, στο Valhalla. Ήταν από αυτές τις βραδιές που όλα λειτουργούσαν σωστά. Ο κόσμος ήταν μέσα στη φάση, εμείς ήμασταν μέσα στη φάση και είχε δημιουργηθεί μια πολύ ωραία ενέργεια.

Σπύρος: Εκείνο το live είχε και stage diving. Κάποια στιγμή πήγαμε να διαλύσουμε το μαγαζί από τον ενθουσιασμό και βγήκε ο ιδιοκτήτης φωνάζοντας: «Σταματήστε, θα μου σπάσετε το μαγαζί!». Αλλά αυτά είναι που θυμάσαι μετά. Όταν το live γίνεται πραγματικά εμπειρία.

Και από τις μεγάλες εμφανίσεις;

Τζο: Πέρσι, για παράδειγμα, παίξαμε μπροστά σε περίπου τρεις χιλιάδες άτομα. Ήταν εντυπωσιακή εμπειρία. Αλλά, προσωπικά, εξακολουθώ να απολαμβάνω περισσότερο τα μικρά live, γιατί εκεί νιώθω πιο άμεση τη σύνδεση με τον κόσμο.

Και το πιο δύσκολο;

Σπύρος: Θυμάμαι ένα live στην Αγγλία, λίγο μετά από αλλαγές στο line-up. Δεν ήταν κακό live. Ούτε παίξαμε άσχημα. Απλώς ήταν μια περίοδος πολύ αγχωτική για εμάς. Είχαν συμβεί πολλά πράγματα μέσα στην μπάντα, δεν υπήρχε ακόμα ηρεμία και σταθερότητα. Αν με ρωτούσες εκείνη τη στιγμή, θα σου έλεγα ότι θα προτιμούσα να μην το κάνουμε καθόλου.

Τζο:Ναι, δεν ήταν θέμα απόδοσης. Ήταν περισσότερο το κλίμα. Και όταν δεν είσαι καλά σαν άνθρωπος ή σαν ομάδα, αυτό βγαίνει προς τα έξω.

Σπύρος: Ακριβώς. Από την άλλη, υπάρχουν live που είχαν κακό ήχο ή τεχνικά προβλήματα και δεν με πείραξαν καθόλου. Για μένα το live είναι κυρίως εμπειρία και όχι τεχνική τελειότητα.

Τζο: Βέβαια υπάρχει και μια ιστορία που δεν γίνεται να μην αναφέρουμε. Το πρώτο live που δώσαμε στην Αθήνα ως Bad Habits.

Σπύρος: Ήταν σε ένα δημοτικό φεστιβάλ στο Μαρούσι, μέσα στην περίοδο του COVID. Αρχικά μας είχαν πει ότι θα παίζαμε νωρίς. Εμείς είχαμε φέρει πάρα πολύ κόσμο, γιατί ήταν δωρεάν εκδήλωση και είχαν έρθει πολλοί φίλοι και γνωστοί.

Κάποια στιγμή ο διοργανωτής βλέπει ότι υπάρχει προσέλευση και αποφασίζει να μας μεταφέρει όλο και πιο πίσω στο πρόγραμμα.

Μας έλεγε συνέχεια «σε λίγο», «πιο μετά», «θα δούμε».

Τελικά από εκεί που υποτίθεται θα παίζαμε το απόγευμα, βγήκαμε στη σκηνή σχεδόν έντεκα το βράδυ.

Τζο: Και όλο αυτό αφού είχαμε περάσει τη μισή μέρα περιμένοντας, τρέχοντας να βρούμε εξοπλισμό που υποτίθεται θα υπήρχε ήδη.

Σπύρος: Ανεβαίνουμε λοιπόν στη σκηνή αποφασισμένοι να τα δώσουμε όλα. Παίζουμε ένα τέταρτο περίπου και ξαφνικά μας λένε: «Τελευταίο τραγούδι».

Εμείς είχαμε ακόμα χρόνο κανονικά. Παίζουμε το τελευταίο κομμάτι και ξαφνικά...

Τζο: ...μας κόβουν τον ήχο.

Σπύρος: Κανονικά. Μας έκλεισαν τον ήχο ενώ παίζαμε.

Τζο: Εγώ είχα μείνει χωρίς μικρόφωνο και συνέχισα να τραγουδάω φωνάζοντας.

Σπύρος: Τότε μας είχε φανεί τραγικό. Σήμερα είναι απλώς μια πολύ αστεία ιστορία.

Αναφερθήκαμε πριν στους στίχους. Ποιος γράφει κυρίως;

Τζο: Και οι δύο γράφουμε. Στον δίσκο τα περισσότερα είναι του Σπύρου ή της Έλλης, αλλά υπάρχει και δικό μου υλικό. Στα καινούργια τραγούδια τα πράγματα είναι αρκετά πιο μοιρασμένα.

Από πού αντλείτε έμπνευση;

Τζο: Εγώ λειτουργώ αρκετά εσωτερικά. Σκέφτομαι συνεχώς διάφορα πράγματα - προσωπικά, κοινωνικά, υπαρξιακά. Συνήθως καταγράφω σκέψεις, φράσεις ή συναισθήματα τη στιγμή που εμφανίζονται. Δεν σημαίνει ότι ξέρω αμέσως τι θα γίνουν. Μπορεί να μείνουν μήνες ή και χρόνια σε ένα σημειωματάριο. Κάποια στιγμή, όταν έρθει η κατάλληλη στιγμή, επιστρέφω σε αυτά και προσπαθώ να τους δώσω μορφή. Μπορεί να γίνουν τραγούδι, μπορεί να γίνουν κάτι άλλο. Είναι μια πολύ οργανική διαδικασία.

Και εσύ, Σπύρο;

Σπύρος: Εγώ συνήθως γράφω για πράγματα που ζω ή βλέπω γύρω μου. Το περίεργο είναι ότι συχνά δεν το καταλαβαίνω την ώρα που γράφω. Ξεκινάω μια ιστορία, μια εικόνα ή μια ιδέα και στην πορεία συνειδητοποιώ τι είναι αυτό που πραγματικά προσπαθώ να πω. Πολλές φορές καταλαβαίνω το θέμα του τραγουδιού αφού το έχω ήδη ξεκινήσει.

Άρα δεν ξεκινάς με συγκεκριμένο θέμα.

Σπύρος: Όχι συνήθως. Μπορεί να ξεκινήσω να γράφω και στη διαδρομή να συνειδητοποιήσω ότι μιλάω για μια προσωπική εμπειρία ή για κάτι που με έχει επηρεάσει βαθιά.

Θα χαρακτηρίζατε τους Dismiss κοινωνικοπολιτική μπάντα;

Σπύρος: Όχι με τη στενή έννοια. Προφανώς υπάρχουν κοινωνικές και πολιτικές αναφορές στους στίχους μας, γιατί η καθημερινότητα όλων μας είναι κοινωνική και πολιτική. Αλλά δεν λειτουργούμε με τη λογική ότι συνέβη ένα γεγονός και πρέπει οπωσδήποτε να γράψουμε τραγούδι γι' αυτό. Δεν είναι ο τρόπος που γράφω. Κάποιες φορές ένα τραγούδι αποκτά κοινωνική διάσταση στην πορεία.

Για παράδειγμα, κομμάτια όπως το "Down in Flames" ή το "1989" έχουν τέτοιες αναγνώσεις. Άλλα τραγούδια είναι πολύ πιο προσωπικά και αυτό είναι το ωραίο με τους στίχους. Ο καθένας μπορεί να βρει μέσα τους κάτι διαφορετικό.

Όλα βασίζονται σε ένα μείγμα δουλειάς, επιμονής και συγκυριών

Μετά το live στο Ίλιον Plus, τι ακολουθεί;

Σπύρος: Το καλοκαίρι έχουμε ξανά ένα μικρό tour στην Αγγλία, όπως κάναμε και πέρσι.

Πώς προέκυψε αρχικά η Αγγλία; Για μια ανερχόμενη μπάντα είναι μεγάλο ρίσκο να βγει στο εξωτερικό.

Σπύρος: Η αλήθεια είναι ότι προέκυψε εντελώς τυχαία. Μας έστειλε μήνυμα ένας promoter και στην αρχή νόμιζα ότι ήταν απάτη. Δεν του απάντησα καν.

Μετά από λίγο καιρό το ξανακοίταξα, μίλησα με μπάντες που είχαν συνεργαστεί μαζί του και διαπίστωσα ότι ήταν απολύτως legit. Οπότε είπαμε «πάμε».

Χωρίς δεύτερη σκέψη;

Σπύρος: Σχεδόν. Εγώ προσωπικά έχω φτιάξει τη ζωή μου με τέτοιο τρόπο ώστε να μπορώ να λείπω για μουσική όταν χρειάζεται. Και επειδή θέλαμε πάντα να παίξουμε εκτός Ελλάδας, δεν υπήρχε λόγος να πούμε όχι.

Τζο: Το πιο σημαντικό ήταν ότι βρεθήκαμε σε μέρη όπου κανείς δεν μας ήξερε. Δεν υπήρχε φίλος, γνωστός ή υποχρέωση. Ο κόσμος ερχόταν, μας έβλεπε και αποφάσιζε εκείνη τη στιγμή αν του αρέσουμε ή όχι. Αυτό είναι πολύ αποκαλυπτικό και εκπαιδευτικό. Το tour αυτό με βοήθησε πάρα πολύ ως performer. Με άλλαξε στον τρόπο που διαχειρίζομαι τη φωνή μου, την κούραση, την παρουσία μου πάνω στη σκηνή. Όταν παίζεις κάθε μέρα, αναγκάζεσαι να εξελιχθείς.

Η αίσθηση που μου δίνετε είναι ότι δεν βλέπετε τη μουσική μέσα από γεωγραφικά όρια. Σαν να μην σας απασχολεί ιδιαίτερα αν θα παίξετε στο Αγρίνιο ή στο Ντίσελντορφ, αρκεί να παίξετε.

Σπύρος: Ναι, ακριβώς έτσι είναι. Προφανώς θέλουμε να παίξουμε όσο περισσότερο γίνεται και να βγάλουμε τη μουσική μας προς τα έξω. Δεν με ενδιαφέρει αν αυτό θα συμβεί σε μια μικρή πόλη της Ελλάδας ή σε κάποια άλλη χώρα. Δεν σκέφτομαι τη μουσική με όρους συνόρων.

Το λέω περισσότερο με την έννοια του ρίσκου. Γιατί όταν βγαίνεις έξω, πολλές φορές ρισκάρεις κάτι που έχεις ήδη χτίσει εδώ.

Σπύρος: Μα όλο αυτό είναι ρίσκο από την αρχή. Η ίδια η ύπαρξη μιας μπάντας είναι ένα ρίσκο. Βάζεις χρόνο, χρήμα, ενέργεια, προσωπικές θυσίες. Αν κάποια στιγμή κάτι δεν λειτουργήσει, θα μπορούσες εύκολα να πεις ότι επένδυσες χρόνια από τη ζωή σου σε κάτι που δεν πήγε όπως ήθελες. Αλλά για μένα αυτό δεν είναι λόγος να μην το κάνεις.

Τζο: Και στο τέλος, ακόμα κι αν κάτι δεν πετύχει όπως το φανταζόσουν, έχεις κερδίσει την εμπειρία. Δεν μηδενίζεται όλη η διαδρομή επειδή δεν έφτασες σε έναν συγκεκριμένο στόχο.

Σπύρος: Και όσο μπορούμε να το κάνουμε, όσο οι συνθήκες μάς το επιτρέπουν, θα παίρνουμε αυτά τα ρίσκα. Ξέρουμε ότι υπάρχουν άνθρωποι που έχουν οικογένειες, δουλειές ή υποχρεώσεις που δεν τους επιτρέπουν να ακολουθήσουν αυτόν τον τρόπο ζωής. Εμείς αυτή τη στιγμή μπορούμε. Οπότε γιατί να μην το κάνουμε;

Τζο: Προσπαθούμε να μην αντιμετωπίζουμε τη μουσική σαν χόμπι. Ο χρόνος και η ενέργεια που αφιερώνουμε σε αυτό είναι τεράστια. Οπότε όταν παρουσιάζεται μια ευκαιρία, θέλουμε να την αξιοποιούμε. Κι αν κάτι στραβώσει, στον πυρήνα παραμένουμε εμείς οι ίδιοι άνθρωποι και η ίδια μπάντα.

Σπύρος: Νομίζω ότι γενικά στον χώρο της μουσικής - και γενικότερα της τέχνης - όλα βασίζονται σε ένα μείγμα δουλειάς, επιμονής και συγκυριών. Κάποια στιγμή μπορεί να έρθει μια ευκαιρία. Μπορεί και όχι. Αλλά εγώ προσωπικά ζω με αυτή την ελπίδα.

Ακόμα κι αν δεν συμβεί ποτέ κάτι «μεγάλο»;

Σπύρος: Ακόμα κι έτσι. Αν φτάσω κάποτε ογδόντα χρονών και μπορώ να πω ότι είχα μια μπάντα στα είκοσι πέντε μου, ότι έπαιξα μουσική, ότι ταξίδεψα, ότι έζησα αυτές τις εμπειρίες, θα είμαι ήδη ευχαριστημένος. Αλλά αυτή τη στιγμή που ζω, η προοπτική ότι μπορεί να συμβεί κάτι ακόμα μεγαλύτερο είναι αληθινή για μένα.

Υπάρχουν αυτή την περίοδο άλλα δημιουργικά σχέδια εκτός των Dismiss;

Σπύρος: Ειλικρινά δεν έχω τον χρόνο να αφιερώσω σε κάτι άλλο με την ίδια ένταση. Γράφω διάφορες ιδέες που δεν ταιριάζουν στους Dismiss και τις κρατάω στην άκρη. Αλλά η προτεραιότητά μου είναι η μπάντα. Βέβαια, παίζω και στους Dark Rags.

Σωστά. Τι συμβαίνει εκεί;

Σπύρος: Μόλις ολοκληρώσαμε την ηχογράφηση του τέταρτου δίσκου. Έχουμε κάνει τις μίξεις και βρισκόμαστε στο τελικό στάδιο. Τα παιδιά είναι χρόνια σε αυτή τη μπάντα. Εγώ μπήκα σχετικά πρόσφατα, οπότε αισθάνομαι περισσότερο ότι συμμετέχω σε κάτι που ήδη είχε χτίσει τη δική του πορεία. Είναι μια διαφορετική εμπειρία από τους Dismiss.

Άρα δεν το βιώνεις ως προσωπικό σου δημιούργημα με τον ίδιο τρόπο.

Σπύρος: Όχι. Είναι μια μπάντα με δική της ιστορία, δικό της ύφος και δική της ταυτότητα. Εγώ απλώς προσθέτω το κομμάτι μου σε αυτό που ήδη υπάρχει.

Και από τη δική σου πλευρά, Τζο;

Τζο: Πριν από κάποιο διάστημα είχα κυκλοφορήσει ένα single εκτός μπάντας. Ήταν η πρώτη φορά που έκανα κάτι τόσο προσωπικό. Γράφτηκε μέσα από μια αρκετά δύσκολη συναισθηματική περίοδο και λειτουργούσε σχεδόν σαν απάντηση σε μια κατάσταση που είχα ζήσει. Όποιος γνωρίζει το background του κομματιού μπορεί να καταλάβει ότι όλα ήταν συνειδητά σχεδιασμένα - από τους στίχους μέχρι το οπτικό κομμάτι.

Σκοπεύεις να το συνεχίσεις;

Τζο: Θα ήθελα. Απλώς συνειδητοποίησα ότι χρειαζόμουν ανθρώπους με τους οποίους να μπορώ να συνεργαστώ δημιουργικά. Είχα ιδέες, στίχους και κατεύθυνση, αλλά έψαχνα συνεργάτες που θα με βοηθούσαν να χτίσω τον ήχο. Τελικά βρήκα κάποια άτομα με τα οποία νιώθω ότι υπάρχει χημεία. Είναι κάτι που κινείται προς industrial και electronic κατευθύνσεις, αλλά πάντα με rock στοιχεία μέσα.

Άρα συνεχίζει να υπάρχει.

Τζο: Ναι, αλλά με αργούς ρυθμούς. Το βασικό μου focus παραμένουν οι Dismiss. Το άλλο λειτουργεί περισσότερο ως χώρος προσωπικής έκφρασης.

Ας κλείσουμε με κάτι πιο προσωπικό. Πώς θα θέλατε να θυμούνται τους Dismiss;

Σπύρος: Εγώ πάντα σκεφτόμουν τον εαυτό μου ως ακροατή. Θυμάμαι πόσο σημαντικό ήταν για μένα να ανακαλύπτω μπάντες μόνος μου. Κάποιες έγιναν τεράστιες. Κάποιες έμειναν μικρές. Αλλά όλες είχαν κάτι που ένιωθα ότι ήταν δική μου ανακάλυψη. Αυτό θα ήθελα να συμβεί και με τους Dismiss. Να υπάρχει κάποιος που κάποτε θα πέσει πάνω στη μουσική μας και θα πει:

«Βρήκα κάτι που με αφορά πραγματικά».

Τζο: Εγώ θα ήθελα να μας θυμούνται κυρίως για τα live. Να θυμούνται την ενέργεια. Να θυμούνται κάποια βραδιά που περάσαμε όλοι καλά μαζί. Να θυμούνται ότι ανεβαίναμε στη σκηνή και τα δίναμε όλα. Αν κάποιος μετά από χρόνια μου πει: «Θυμάμαι εκείνο το live και πόσο ωραία είχα περάσει», νομίζω ότι θα είμαι ευτυχισμένη.