Γιάννης Αναστασάκης - JAM pedals: «Ο Slash και ο John Scofield μας στέλνουν ευχές για τα 20 χρόνια»

Tην Κυριακή 8 Νοεμβρίου, στο Roof Stage και το Ground Stage του Gazarte τα JAM pedals θα γιορτάσουν τα 20ά τους γενέθλια με ένα μεγάλο πάρτι, ένα φεστιβάλ αφιερωμένο σε δύο δεκαετίες δημιουργίας, ήχου και μουσικής! Στη σκηνή θα βρεθούν μερικοί από τους πολλούς φίλους, μουσικούς και σχήματα που τα JAM pedals συνάντησαν στην πορεία τους, σε ένα πρόγραμμα που αγκαλιάζει διαφορετικές πλευρές της ελληνικής rock σκηνής.

Με αυτή την αφορμή, ο Γιάννης Αναστασάκης μας αποκάλυψε όλα όσα θα πρέπει να γνωρίζει κανείς για το φιλόδοξο αυτό εγχείρημα που ξεκίνησε από μια τυχαία κουβέντα σε ένα λεωφορείο και γνώρισε παγκόσμια καταξίωση. Η αγάπη για τον αναλογικό ήχο, η ιδιαίτερη προσέγγιση στο εικαστικό κομμάτι και οι συνεργασίες κορυφής με καλλιτέχνες όπως ο Graham Coxon και ο John Achenbach αποτελούν μονάχα μερικές από τις πτυχές ενός success story the rocking way!

Από μια τυχαία κουβέντα σε ένα λεωφορείο μέχρι τις πεταλιέρες μερικών από τους σημαντικότερους μουσικούς του πλανήτη. Αν σου έλεγε κάποιος το 2005 ότι αυτή θα ήταν η εξέλιξη των JAM pedals, πώς θα αντιδρούσες;

Θα του απαντούσα πως κι εγώ θετικός και αισιόδοξος άνθρωπος είμαι, αλλά εσύ το παράκανες! :)

Όλα ξεκίνησαν κάπως τυχαία, από μια κουβέντα με τον φίλο μου Πάνο Τσίγκο στο 608, επιστρέφοντας από το Πολυτεχνείο. Με ρώτησε πώς και δεν είχα φτιάξει ακόμα κανένα πετάλι, “αφού για εσάς τους ηλεκτρολόγους πρέπει να είναι αρκετά εύκολο”. Γυρνώντας σπίτι, άρχισα να ψάχνω σχέδια κυκλωμάτων στο φτωχό ίντερνετ της εποχής. Όταν ολοκλήρωσα το πρώτο μου πετάλι, το Rooster, το μόνο που ήλπιζα ήταν να δουλεύει. Και σήμερα ο Slash και ο John Scofield μας στέλνουν ευχές για τα 20 χρόνια. Ακόμη πιστεύω ότι κάποιος μου κάνει πλάκα!

Αν μπορούσες να φτιάξεις ένα πετάλι για οποιονδήποτε κιθαρίστα στην ιστορία της μουσικής, ποιον θα διάλεγες και τι πετάλι θα ήθελες να του χαρίσεις;

Οποιονδήποτε; Προφανώς τον Jimi Hendrix! Πέρα από συγκλονιστικός κιθαρίστας, χρησιμοποιούσε και τα πετάλια με έναν μαγικό τρόπο. Θα ήθελα να του χαρίσω το Fuzz Phrase LTD, που άλλωστε είναι ένα πετάλι που δημιουργήσαμε εμπνευσμένο από τον ήχο του :)

Brian Eno, Eric Clapton, Nile Rodgers, Graham Coxon, Slash, Nels Cline... Μέσα σε αυτά τα χρόνια έχεις συνεργαστεί με μουσικούς που πολλοί θα ονειρεύονταν έστω να συναντήσουν. Υπάρχει κάποια συνεργασία που ξεχωρίζεις περισσότερο;

Ως πιτσιρικάς άκουγα με μανία τους Blur, και ήταν (και είναι ακόμη) ένα από τα αγαπημένα μου συγκροτήματα. Αν λοιπόν πρέπει να διαλέξω έναν καλλιτέχνη, θα πω τον Graham Coxon! Είχα και την τύχη να περάσω λίγο χρόνο μαζί του και να γνωριστούμε καλύτερα. Το 2023 τους είδα και live στο Wembley, μια συναυλία όνειρο! Tο ότι στον τελευταίο τους δίσκο (The Ballad of Darren) ακούγονται τουλάχιστον έξι πετάλια μας, ολοκληρώνει κατά κάποιον τρόπο την εμπειρία αυτή!

Το αναλογικό κύκλωμα αντιδρά στο παίξιμο και στην κιθάρα σου με έναν τρόπο που τα ψηφιακά πιο δύσκολα πετυχαίνουν

Σε μια εποχή όπου η ψηφιακή τεχνολογία μπορεί να προσομοιώσει σχεδόν οποιονδήποτε ενισχυτή ή εφέ, εσύ παραμένεις πιστός στον αναλογικό ήχο. Τι είναι αυτό που εξακολουθεί να σε γοητεύει στα αναλογικά κυκλώματα; Υπάρχει κάτι που θεωρείς ότι η ψηφιακή τεχνολογία δεν μπορεί ακόμη να αναπαράγει;

Η ψηφιακή τεχνολογία μπορεί να προσφέρει την «τέλεια» σχεδίαση. Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο όμως πολλοί προτιμούμε την αναλογική! :)

Αισθανομαι οτι το αναλογικό κύκλωμα αντιδρά στο παίξιμο και στην κιθάρα σου με έναν τρόπο που τα ψηφιακά πιο δύσκολα πετυχαίνουν, ειδικά στα «κλασικά» εφέ, όπως overdrive, fuzz, wah και modulation. Όλοι οι αναλογικοί και λαμπάτοι ενισχυτές, όπως και τα πετάλια, κρύβουν ατέλειες. Όπως και το βινύλιο και η κασέτα.

Πιστεύω επίσης πως αναζητούμε τον αναλογικό ήχο επειδή έχουμε εκπαιδεύσει έτσι τα αυτιά μας, ακούγοντας όλους εκείνους τους δίσκους της δεκαετίας του ‘60 και του ‘70, όταν όλα ήταν αναλογικά.

Αλλά είναι και λίγο μαγική η αίσθηση όταν παίζεις κάτι αναλογικό (πετάλι, αναλογικό συνθεσάιζερ ή κιθάρα σε λαμπάτο ενισχυτή) και δύσκολα μποιρεί να περιγραφεί με λέξεις, αλλά σίγουρα την αισθάνεσαι. Κρύβεται στη ζεστασιά του ήχου και την ευκολία με την οποία συνδέεσαι με το όργανο και το μηχάνημα. Είναι αρκετά ψυχοσωματικό.

Από την άλλη, υπάρχουν ψηφιακά κυκλώματα και δυνατότητες που τα αναλογικά, από τη φύση τους, δεν μπορούν να φτάσουν. Για μένα προσωπικά, αλλά και ως φιλοσοφία της εταιρείας, η χρυσή τομή βρίσκεται στον συνδυασμό: αναλογικός ήχος και ψηφιακές ευκολίες.

Τα JAM pedals ξεχωρίζουν και για την ιδιαίτερη εικαστική τους ταυτότητα, με χειροποίητα σχέδια και συνεργασίες που φτάνουν μέχρι τον κόσμο των Simpsons. Πόσο σημαντικό είναι για σένα το εικαστικό κομμάτι; Μπορεί ένα πετάλι να αποτελεί ταυτόχρονα μουσικό εργαλείο και μικρό έργο τέχνης;

Είμαι λάτρης των εικαστικών τεχνών και ίσως σε μια άλλη ζωή, με περισσότερο ελεύθερο χρόνο, να ζωγράφιζα κιόλας! Το επιχείρησα με τα πρώτα πεταλάκια που έφτιαξα, πετώντας χρώματα στην τύχη και παριστάνοντας έναν μικρό Pollock. Το ευχαριστιόμουν πολύ, αλλά σκέφτηκα ότι σίγουρα κάποιος εικαστικός καλλιτέχνης μπορεί να το κάνει καλύτερα :) Έτσι ξεκίνησα συνεργασίες με αρκετούς εικαστικούς, με διαφορετικές αισθητικές.

Έχω μεγάλη συλλογή από custom JAM, ακριβώς επειδή υπήρξαν πετάλια που δεν μπόρεσα να αποχωριστώ. Αν αφήσεις ελεύθερη τη φαντασία των καλλιτεχνών, μπορούν να δημιουργήσουν ένα μικρό έργο τέχνης σε οποιοδήποτε αντικείμενο, πόσο μάλλον σε ένα πετάλι που θα χρησιμοποιηθεί από έναν μουσικό.

Ταυτόχρονα, είμαι τρελός φαν των cartoon και φυσικά των Simpsons! Η χαρά μου ήταν απερίγραπτη όταν γνώρισα τον John Achenbach, storyboard artist των Simpsons, με τον οποίο συνεργαστήκαμε και μας σχεδίασε ένα μοναδικό artwork για κάθε πετάλι μας.

Έχοντας συνεργαστεί με κιθαρίστες διαφορετικών γενεών και μουσικών κατευθύνσεων, πώς βλέπεις να εξελίσσεται ο ρόλος της κιθάρας στη σύγχρονη μουσική; Υπάρχουν νεότεροι καλλιτέχνες ή συγκροτήματα που σε ενθουσιάζουν με τον τρόπο που πειραματίζονται με τον ήχο;

Ακριβώς επειδή είμαι τόσο κοντά στον κιθαριστικό κόσμο και στη μουσική σκηνή, έρχομαι σε επαφή με πολλούς και διαφορετικούς κιθαρίστες, από όλα τα είδη μουσικής. Μπορώ να πω ότι οι νέες γενιές με εκπλήσσουν όλο και περισσότερο με τη φαντασία τους και με τον τρόπο που πειραματίζονται με το όργανο και τα εφέ. Τα εφέ παίζουν όλο και πιο σημαντικό και δημιουργικό ρόλο στο παίξιμο και στη μουσική τους, επεκτείνοντας τα όρια της κιθάρας, αλλά και οποιουδήποτε οργάνου.

Ο Πάνος Παπάζογλου (Underwater Chess, Paka Paka) με εντυπωσιάζει ιδιαίτερα: ο τρόπος με τον οποίο παίζει κιθάρα και χρησιμοποιεί τα πετάλια είναι μοναδικός και αξιοθαύμαστος!

Επίσης, στον Ruban Nielson των Unknown Mortal Orchestra με εντυπωσιάζει το πώς ο ήχος ενός πεταλιού γίνεται αναπόσπαστο κομμάτι των ριφ και του παιξίματός του. Είναι δύσκολο να διαχωρίσεις τη μουσική φράση από τον ήχο της, κι αυτό δίνει μια πολύ ιδιαίτερη υφή στα κομμάτια του.

Τα JAM Pedals ξεκίνησαν από ένα σαλόνι στην Αθήνα και εξελίχθηκαν σε μια διεθνώς αναγνωρισμένη εταιρεία, διατηρώντας τον χειροποίητο χαρακτήρα τους. Ποιο ήταν το δυσκολότερο κομμάτι αυτής της διαδρομής; Υπήρξαν στιγμές που χρειάστηκε να συμβιβάσεις τη δημιουργική σου φιλοσοφία με τις απαιτήσεις της ανάπτυξης;

Το δυσκολότερο κομμάτι ήταν ότι από σχετικά μικρή ηλικία έπρεπε να μάθω πώς «τρέχει» μια επιχείρηση και να ασχοληθώ με τη διοίκηση και την οργάνωσή της, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

Στάθηκα πολύ τυχερός, γιατί από νωρίς συνεργάστηκα με τον Μανώλη Βουράκη, ο οποίος είχε μόλις επιστρέψει από την Αμερική, όπου εργαζόταν σε καταστήματα μουσικών οργάνων, και ανέλαβε ένα σημαντικό κομμάτι της επικοινωνίας και της προώθησης. Όντας και ο ίδιος κιθαρίστας, μοιραζόταν την ίδια τρέλα με εμένα και στίβαμε μαζί το μυαλό μας για ιδέες και δημιουργία. Λόγω του ότι ο Μανώλης είχε βάση την Κύπρο, έπεφτε πάνω μου όλη η ευθύνη της καθημερινής λειτουργίας στην Αθήνα (προσωπικό, οργάνωση παραγωγής, αποστολές, οικονομικά - λογιστικά). Είχα και το ελάττωμα να είμαι πολύ συγκεντρωτικός και να θέλω να τα κάνω όλα μόνος μου.

Είμαστε από τις ελάχιστες εταιρείες πεταλιών που κατασκευάζουν τα πάντα στο χέρι

Το 2017, τη στιγμή που ένιωθα ότι ήμουν πραγματικά ένα βήμα πριν από την εξάντληση, ο Ηλίας Παντολέων ήρθε σαν από μηχανής θεός. Αρχικά ανέλαβε τα social media της εταιρείας, αλλά πολύ σύντομα αποδείχθηκε ενας πολύτιμος συνεργάτης: ανέλαβε το μάρκετινγκ, καθώς και πολλά ακόμη που, αν τα απαριθμούσα, θα ξεφεύγαμε σε λέξεις.

Την ίδια χρονιά, ο Γιώργος Ρούστας τελείωνε τη σχολή του στο Πολυτεχνείο και μπήκε στην ομάδα, συμβάλλοντας στον σχεδιασμό και στη βελτιστοποίηση των πεταλιών. Είχε ήδη δημιουργηθεί μια ομάδα R&D φωτιά!

Καθώς συνειδητοποιούσα πόσο πιο εύκολο, ευχάριστο και δημιουργικό είναι να συνεργάζεσαι με ικανούς και πρόθυμους ανθρώπους, ξεκίνησα να μοιράζω ευθύνες και σημαντικές δουλειές. Έτσι, τα επόμενα χρόνια ο Τάσος ανέλαβε την οργάνωση παραγωγής, η Μαριάννα το HR, η Κατερίνα το custom shop, ο Αντώνης το εσωτερικό λογιστήριο και ο Άλεξ το quality control και το customer support, και αναφέρω μόνο λίγους από αυτούς.

Η ομάδα των JAM σήμερα αριθμεί 24 υπέροχους και ταλαντούχους ανθρώπους που κάνουν την καθημερινότητά μου πολύ πιο εύκολη, ευχάριστη και δημιουργική. Τους ευχαριστώ όλους από καρδιάς!

Συμβιβασμούς σε ό,τι αφορά την ποιότητα των πεταλιών που κατασκευάζουμε δεν χρειάστηκε ποτέ να κάνουμε, ούτε πρόκειται. Συνεχίζουμε να φτιάχνουμε πετάλια που θέλουμε να παίζουμε κι εμείς οι ίδιοι, με το προσωπικό μας γούστο ως βασικό φίλτρο.

Μέχρι και σήμερα είμαστε από τις ελάχιστες εταιρείες πεταλιών που κατασκευάζουν τα πάντα στο χέρι, με αρκετά old-school μεθόδους, και η μοναδική εταιρεία στον κόσμο που ζωγραφίζει τα πεταλιά στο χέρι και προσφέρει στους μουσικούς τη δυνατότητα να προδιαγράψουν το artwork του πεταλιού όπως ακριβώς το έχουν φανταστεί.

Πρόσφατα συνεργαστήκατε με τον Stu Mackenzie των King Gizzard & the Lizard Wizard για τη δημιουργία του Tiny Amp Destroyer, ενός πεταλιού που γεννήθηκε από έναν μάλλον αντισυμβατικό ήχο. Πώς προσεγγίζεις μια τέτοια πρόκληση; Πόσο εύκολο είναι να μετατρέψεις μια ιδέα που υπάρχει στο μυαλό ενός μουσικού σε ένα πετάλι που μπορεί να χρησιμοποιήσει ο καθένας;

Ο ήχος του Stu Mackenzie προκύπτει όταν σπρώχνεις στα άκρα έναν μικρό, φθηνό ενισχυτή τρανζίστορ των 30 δολαρίων με δύο JAM Boomster. Μας ζήτησε να σχεδιάσουμε ένα πετάλι που να προσομοιώνει αυτόν τον ήχο. Είμαστε πάντα ανοιχτοί σε προκλήσεις και, κατά κάποιον τρόπο, τις επιδιώκουμε κιόλας!

Θα είμαι όμως ειλικρινής: όταν ήρθε η ιδέα από τον Stu, ήμουν κάπως επιφυλακτικός. Ίσως επειδή, ενώ ήξερα τους King Gizzard, δεν είχα εντρυφήσει στον ήχο τους και δεν ήξερα τι να περιμένω από το ηχητικό αποτέλεσμα. Ο Ηλίας φαινόταν όμως ενθουσιασμένος και ανέλαβε να ηγηθεί του project, οπότε αποφάσισα να τον εμπιστευτώ.

Όταν είδα τους King Gizzard live στην Αθήνα, ενθουσιάστηκα κι εγώ με τη σειρά μου με την μπάντα και έγινα επιτόπου fan. Και όταν το πετάλι ολοκληρώθηκε, δεν πίστευα πόσο καλό ήταν και πόσα περισσότερα προσέφερε από όσα είχαμε προδιαγράψει εξαρχής! Ξεκινήσαμε από έναν πολύ συγκεκριμένο, ακραίο ήχο, αλλά προέκυψε ένα πετάλι που μπορεί να πάει από ένα ελαφρύ «σπάσιμο» μέχρι το απόλυτο ηχητικό χάος. Έτσι, ακόμη κι αν δεν παίζεις καθόλου σαν τον Stu, μπορείς να βρεις μέσα του ήχους που ταιριάζουν στη δική σου μουσική.

Έχοντας περάσει τόσα χρόνια φτιάχνοντας πετάλια για άλλους μουσικούς, όταν ανεβαίνεις ο ίδιος στη σκηνή, είσαι από εκείνους που πειραματίζονται ασταμάτητα με τον ήχο τους ή έχεις βρει πια την ιδανική σου πεταλιέρα;

Τα τελευταία 15 χρόνια έχω αφιερώσει το μεγαλύτερο μέρος της μουσικής μου δραστηριότητας στην αυτοσχεδιαστική και πειραματική μουσική, οπότε η αναζήτηση του ήχου αποτελεί κυρίαρχο στοιχείο για εμένα. Πειραματίζομαι διαρκώς με νέα πετάλια και όργανα (είμαι και μεγάλος λάτρης των αναλογικών συνθεσάιζερ).

Υπάρχει βέβαια μια «βάση» του ήχου που έχω χτίσει ως κιθαρίστας όλα αυτά τα χρόνια, και για τον ήχο αυτό έχω τα σταθερά μου πετάλια.

Όταν ξεκίνησα πρόσφατα να παίζω με τους Steams, συνειδητοποίησα πόσο μου είχε λείψει να παίζω αγνή ροκ κιθάρα και να χρησιμοποιώ τα πετάλια σε αυτή τη συνθήκη. Δεν υπάρχει πιο ωραίο συναίσθημα από το να είσαι στη σκηνή με φίλους και να παίζεις καλή ροκ μουσική ΠΟΛΥ δυνατά, με τον ήχο που έχεις χτίσει με τα ίδια σου τα χέρια!

Στις 8 Νοεμβρίου γιορτάζετε τα 20+1 χρόνια των JAM pedals στο Gazarte, με μια μεγάλη παρέα μουσικών και φίλων. Αν έπρεπε να επιλέξεις μία στιγμή από αυτά τα 21 χρόνια που συνοψίζει καλύτερα όσα σημαίνουν τα JAM για σένα, ποια θα ήταν;

Δυσκολεύομαι να ξεχωρίσω μία μόνο στιγμή, γιατί υπάρχει κάτι μαγικό που επαναλαμβάνεται κάθε φορά που συναντώ έναν καλλιτέχνη που θαυμάζω. Αρκούν μερικά πετάλια μπροστά μας και γινόμαστε σαν μικρά παιδιά που μοιράζονται το πάθος τους. Δοκιμάζουμε ήχους, ενθουσιαζόμαστε και μιλάμε με έναν πολύ αγνό και άμεσο τρόπο, χωρίς κανένα τείχος ανάμεσά μας. Εκείνη τη στιγμή, όσο μεγάλο όνομα κι αν είναι ο άλλος, είμαστε απλώς δύο άνθρωποι που αγαπούν το ίδιο πράγμα. Αυτό είναι από τα πιο όμορφα πράγματα που μου έχουν χαρίσει τα JAM.

Και τι θα ήθελες να φέρει η επόμενη μέρα;

Από τη φύση μου δεν είμαι άνθρωπος που σκέφτεται την επόμενη μέρα. Μου αρέσει να είμαι κουρδισμένος στο παρόν και να με παρασύρει το ρεύμα. Τα τελευταία δύο χρόνια έχω βρει την ιδανική για μένα ισορροπία ανάμεσα στα JAM και στο να παίζω μουσική, και αν είχα τρόπο να προδιαγράψω την επόμενη μέρα, θα ήθελα απλώς αυτή η αναλογία να μείνει σταθερή!