Zu

Ο όρος "ferrum sidereum" μεταφράζεται ως σίδηρος από τα αστέρια και αναφέρεται στο στοιχείο του σιδήρου που ταξιδεύει στο σύμπαν μέσα από τους μετεωρίτες. Θεωρείται μάλιστα ότι έτσι έφτασε και στην γη, ενώ διαθέτει και σημαντικούς πνευματικούς συμβολισμούς πίσω από διάφορα τελετουργικά αντικείμενα της αρχαιότητας. Διαλέγοντας αυτό το στοιχείο για να ονομάσουν το νέο τους άλμπουμ, οι Ιταλοί πειραματιστές Zu είναι σαν να μας λένε πως αυτή μεγάλη 80λεπτη περιπέτεια που σκάρωσαν, θα μας ταξιδέψει στα μακρινά πέρατα της πλάσης και της φαντασίας. Ή πώς αποτελεί ένα αντικείμενο "ξένο".

Οι Zu είναι σίγουρα μια υποτιμημένη μπάντα. Έχουν συνεργαστεί με εξαιρετικά επιφανείς καλλιτέχνες, από τους Can και τους Fugazi, μέχρι τους Oxbow και τον Mike Patton, όμως αν και οι συνάδελφοι τους έχουν αποδεχτεί ως σημαντικούς για το εξερευνητικό rock, για το κοινό πρόκειται ακόμα για ένα κάπως obscure όνομα. Κι όμως, έχουν παίξει (με επιτυχία) ένα σωρό είδη μουσικής και παραμένουν στιλιστικά αμίμητοι κι ακατάτακτοι. Μετά από την πρόσφατη πειραματική τους τριλογία, επιστρέφουν με το "Ferrum Sidereum" στο, ας το πούμε, φρενήρες jazz metal για το οποίο είναι πιο γνωστοί.

Ακούγοντας τη αδυσώπητη δύναμη του ήχου τους, αυτή που μας περιέγραψαν γλαφυρά για τις ζωντανές τους εμφανίσεις ο Θεοδόσης κι ο Παντελής, προσπαθείς να βρεις την προέλευση της: θα μπορούσε να είναι το πνιγηρό prog των Van Der Graaf Generator, η jazz-grind των Naked City, το noise rock των Melvins, το brutal prog των Ruins ή το επαναληπτικό χάος των Swans. Η πλάστιγγα δεν γέρνει πουθενά. Το σίγουρο είναι πως οι Zu μπορούν να είναι ακατάσχετα δυνατοί και θορυβώδεις, μέσα σε ένα "απλό" τρίο με τύμπανα, μπάσο και βαρύτονο σαξόφωνο. Σχηματισμός jazz; Σε στιγμές ναι, αν και προσωπικά θυμήθηκα αρκετά και το θαυμάσιο prog-jazz των Trioscapes, αυτή είναι όμως μια άλλη, ξεχασμένη ιστορία.

Παρά την εξαιρετικά βαθιά και πλούσια παραγωγή που κατάφερε ο Mark Urselli, οι Zu μοιάζουν με ένα τυφλό θηρίο, όταν παίζουν δυνατά. Το παραμορφωμένο μπάσο του Massimo Pupillo γδέρνει περισσότερο από δέκα κιθάρες μαζί και το σαξόφωνο του Luca T. Mai σπέρνει ολέθρους, με τα τύμπανα του Paolo Mongardi να έχουν ενίοτε έναν πιο έντεχνο ρόλο. Συχνά μάλιστα, όταν παίζει πολυρυθμίες στα tom, και σε συνδυασμό με τα συγκοπτόμενα riffs, η μουσική έρχεται πολύ κοντά στους Tool. Στην συνέχεια όμως, συνήθως, ξεσπάει σε κορυφώσεις με απάνθρωπες δυναμικές. Τα πρώτα τέσσερα tracks του άλμπουμ, πρακτικά δηλαδή η πρώτη μισή ώρα, διαπερνώνται από αυτήν την πολυρυθμική ένταση.

Θα ήταν φυσικά αδύνατο να μείνουν τα πάντα στα κόκκινα για τόση μεγάλη διάρκεια. Οι τρεις μουσικοί καταφέρουν να χτίσουν εξαιρετικά ενδιαφέρουσες ενορχηστρώσεις, αλλάζοντας συχνά ρόλους, όργανα και υφές. Στο "Ferrum Sidereum" θα ακούσεις εξαιρετικά όμορφα synths και εφφέ που προσδίδουν συχνά ένα περιπετειώδες, αστρικό feel. Χωρίς αμφιβολία, οι καλύτερες στιγμές του άλμπουμ βρίσκονται εκεί που εισάγεται αυτό το αδιόρατο space/ψυχεδελικό στοιχείο, δηλαδή σε συνθέσεις όπως τα εντυπωσιακά "La Donna Vestita Di Sole" ή "The Celestial Bull And The White Lady". Εκεί δηλαδή που οι μελωδίες συναντούν την jazz metal ορμή και συγκροτούν ένα πραγματικό ηχητικό escapism.

Αν οι Zu είχαν κρατήσει την διάρκεια στα όρια ενός κανονικού, μονού άλμπουμ θα πετύχαιναν πιθανόν μια μεγαλύτερη προσήλωση/εμπλοκή από τον ακροατή. Όμως το "Ferrum Sidereum" δεν μοιάζει να φτιάχτηκε για να είναι ταπεινό, όχι. Αισθάνομαι πως οι μουσικοί έχουν επενδύσει ακριβώς πάνω σε αυτήν την "επικότητα" για να παραδώσουν ένα έργο πλούσιο σε αναφορές ηχητικές, αστρικές, μυθολογικές. Παρά λοιπόν τον όγκο του και την αναπόφευκτη μονοτονία που μπορεί να φέρει σε στιγμές ένα τόσο μακροσκελές instrumental άλμπουμ, το "Ferrum Sidereum" είναι εντυπωσιακό. Ένα από τα πιο εντυπωσιακά της 30ετους καριέρας τους.

Από την γοτθική, αστρική post-punk μπασογραμμή του "Pleroma" ως τον free jazz χείμαρρο στο φινάλε του ομώνυμου track, κι από το σχεδόν industrial μένος του "Golgotha" στο καθαρό prog του "Hymn Of The Pearl", το "Ferrum Sidereum" σου υπόσχεται πως είναι γεμάτο μυστικά. Ανορίοτο μα και προσβάσιμο ταυτόχρονα, αποτελεί ένα θαυμάσιο άλμπουμ μιας ακόμα πιο θαυμάσιας μπάντας, ένα άλμπουμ που αξίζει να τσεκαριστεί (και να ξεκοκαλιστεί) από κάθε ακροατή με ανοιχτούς ορίζοντες.

Bandcamp