Shovel Dance Collective

Ίσως και να αδικήσαμε τους Shovel Dance Collective· το προηγούμενο τους άλμπουμ, το εξαιρετικό από κάθε άποψη "The Shovel Dance" του 2024, βρέθηκε "απλώς" στις υπόγειες προτάσεις μας, ενώ ήταν μάλλον εμφανές ότι αποτελούσε ένα από τα κορυφαία folk άλμπουμ εκείνης της χρονιάς. Ευτυχώς, ο διάδοχος του μας δίνει την ευκαιρία να φωτίσουμε καλύτερα το ποιόν αυτού του σχήματος, όντας ένα άλμπουμ, πιθανόν, ακόμη ανώτερο.

Οι Shovel Dance Collective είναι λοιπόν ένα εννιαμελές αγγλικό σχήμα (με μέλη σε γκρουπ όπως οι Sullow, Gentle Stranger και οι αγαπητοί μας Caroline) το οποίο εξερευνά την folk μουσική της Αγγλίας, της Σκωτίας και της Ιρλανδίας ακροβατώντας ανάμεσα σε παραδοσιακά και πειραματικά στοιχεία. Το "Everything In Readiness" έρχεται να επεκτείνει περαιτέρω αυτά τα δύο άκρα: οι traditional στιγμές είναι αρχαϊκές κι οι πειραματισμοί - κυρίως με ελεύθερους αυτοσχεδιασμούς και drones - έρχονται από το αύριο των folk αναζητήσεων. Οι ίδιοι λένε πως η μουσική τους είναι μπαλώματα (patchwork): εναλλάξ αποτυπώματα από field recordings, folk sessions, κέλτικες μπαλάντες κι άγριους θορυβώδεις πειραματισμούς.

Η τριλογία των "Jer The Rigger/The Foxhunter’s Reel/Tally Ho!Hark Away!" που ανοίγει το άλμπουμ είναι ενδεικτική του υλικού: το πρώτο μέρος αποτελείται από  μια εκπληκτική μελωδία, παιγμένη πολύ κοντά στο παιχνιδιάρικο ύφος του ιρλανδικής επαρχίας Clare, το δεύτερο ανεβάζει το tempo σ’ ένα οργιαστικό Irish reel, και το τρίτο χτίζει το υμνικό του ύφος πάνω σε ένα free ορχηστρικό χάος. Τα εννέα μέλη - όλοι τους ανεξαιρέτως φανταστικοί μουσικοί - λειτουργούν σαν μια αδιάσπαστη οντότητα· κάθε όργανο μπορεί ξαφνικά να βρεθεί στο προσκήνιο, ή όλα μαζί μπορούν να κινηθούν προς κάποιο ηχητικό τοπίο, τίποτα και κανείς όμως δεν επικρατεί.

Υπάρχουν δύο συνθέσεις στο άλμπουμ που διευρύνουν το σύμπαν της μπάντας: ακούγοντας τον ρυθμικό παλμό και τις σκοτεινές μπάσες συχνότητες του "Jowl, Jowl And Listen Lads" καταλαβαίνεις πως οι Shovel Dance Collective έχουν εμπεδώσει άριστα τα διδάγματα των Lankum κι έχουν αντιληφθεί τις κρυφό-industrial δυνατότητες της folk. Από την άλλη, το "Who Killed Cock Robin?/Gilbert’s Jig" - "η pop στιγμή του άλμπουμ", κατά τους ίδιους - παίρνει ένα παιδικό nursery rhyme και το μετατρέπει σε ένα πανέμορφα γλυκό τραγούδι που, ναι, ηχεί ποιητικό μα και παράξενα προσβάσιμο.

Καθόλη την διάρκεια του δίσκου, οι συνθέσεις επωφελούνται ιδιαιτέρως από τα υπέροχα εκκεντρικά φωνητικά. Αν και φωνητικά συνεισφέρουν και οι εννέα, βασικοί τραγουδιστές είναι οι Mataio Austin Dean και Nick Granata, ο πρώτος με μια ένρινη, τραχιά φωνή κι ο δεύτερος με μια πιο λυρική παρουσία που μου θύμισε από Antony And The Johnsons μέχρι Robbie Basho. Καθώς αυτές οι χροιές συνδυάζονται, η μουσική ελίσσεται ανάμεσα σε δύναμη, έπος ή μελαγχολία, ανάλογα με την ερμηνεία. Ως αποτέλεσμα, οι μεταμορφώσεις είναι συχνές και η ροή του άλμπουμ πάντα ζωντανή, υποβοηθούμενη κι από μερικά εξαιρετικά ατμοσφαιρικά ιντερλούδια εύστοχων field recordings.

Πέραν όμως των μουσικών τους στοιχείων, δεν θα καταλάβεις καλά τους Shovel Dance Collective αν δεν αντιληφθείς και την πολιτική τους υπόσταση: η μπάντα αντιλαμβάνεται την μουσικη και την ύπαρξη της με 100% ταξικό χαρακτήρα, βλέποντας τα πράγματα από την σκοπιά των αδικημένων και φυσικά της εργατικής τάξης. Οι συνθέσεις είναι στρατηγικά επιλεγμένες: το "Jowl, Jowl And Listen Lads" είναι τραγούδι για τους ανθρακωρύχους κι ο γδούπος του ενώνει τον θόρυβο της αξίνας στην πέτρα με εκείνον από τις αλυσίδες των σκλάβων, σε μια μοίρα πικρή και κοινή. Το "Bald Captain Avery" βλέπει την πειρατεία ρομαντικά, ως πράξη αντίστασης στους άρχοντες του κόσμου. Το δε "A Hundred Stretches Hence/I Wish There Was No Prisons" που κλείνει συγκινητικά το άλμπουμ, φαντάζεται έναν αναρχικό κόσμο χωρίς φυλακές. Μέσα από τις σκόρπιες λέξεις, η ελευθερία του ανθρώπου αναδύεται ως το κρυφό concept του "Everything In Readiness" - ή μάλλον η ελευθερία της ψυχής συνολικά, όπως υπονοεί κι ο ύμνος προς την κυνηγημένη, αλλά κι ελεύθερη πλέον αλεπού της αρχικής τριλογίας.

Η νεκρή αλεπού, το κοράκι που απαντάει στις καμπάνες, γλυκόπικρες μελωδίες κι εννιά μουσικοί που διαμαρτύρονται μέσω της δημοκρατικής τους ένωσης: πολλά πράγματα έχουν πλεχτεί μαζί - ή έχουν μπαλωθεί - για να ηχεί το "Everything In Readiness" τόσο ευρύχωρο, τόσο ενεργητικό, τόσο συναισθηματικά διαθεσιμο. Με αυτό το έργο, οι Shovel Dance Collective μοιάζουν να αναδεικνύονται σιγά-σιγά σε κορυφαίους εκπροσώπους της σύγχρονης βρετανικής folk, και να αποτελούν τους νέους εκφραστές μιας διαχρονικής folk θέασης για έναν πιο δίκαιο κόσμο. Το παρελθόν και το παρόν του ήχου ενώνονται, ρίχνουν λίγο χρώμα στους γκρίζους καιρούς, φτιάχνουν έναν όμορφο κύκλο από αυτούς εδώ τους εννέα.

Bandcamp