Underground Express #54: Στο πατάρι, στη σοφίτα, στο υπόγειο…

"All the world's a stage". Ο μεσαιωνικός στίχος του Shakespeare γίνεται όλο και πιο επίκαιρος σε κάθε περαστικό αιώνα, πάντα όμως πέρα από τα λαμπερά φώτα και τις μεγάλες σκηνές, σε κακοφωτισμένα προβάδικα, σε μικρά υπόγεια και γκαράζ, σε κάθε γωνιά αυτής της τρελής σφαίρας, η μουσικη του αύριο παίζεται ήδη σήμερα.

Το τρένο της φαντασίας μας που βαφτίσαμε Underground Express θα κάνει ένα ταξίδι κάθε δύο μήνες προς κάθε πιθανό και απίθανο προορισμό με μόνο σκοπό να ανακαλύψει μουσικές χωρίς σύνορα και συμβάσεις, ρίχνοντας φευγαλέες ματιές στον πολιτισμό των πόλεων που επισκέπτεται.

Ταξίδι #54 - Νοέμβριος 2026: Στο πατάρι, στη σοφίτα, στο υπόγειο, υπάρχουν φωτογραφίες ανθρώπων που δεν γνωρίσαμε ποτέ. Γράμματα κιτρινισμένα, σε φακέλους που έχουν να ανοιχτούν δεκαετίες. Βιβλία σε γλώσσες που δεν μιλάμε, παιχνίδια από άλλες εποχές, και αναμνηστικά που δεν ξέρουμε τη σημασία τους. Όργανα με σκουριασμένες χορδές και χαλαρά πλήκτρα. Κουρτίνες και έπιπλα από σπίτια που δεν ξέρουμε την διεύθυνσή τους. Στο πατάρι, στη σοφίτα, στο υπόγειο, υπάρχουν τρίχες απ’ τα μαλλιά ενός ανθρώπου που μπήκε βιαστικά, άφησε κάτι, κι έφυγε. Πριν δεκατρία χρόνια, μάλιστα, νομίζω ότι πέθανε από κάποια ασθένεια, μπορεί γηρατειά. Υπάρχει και μία πατημασιά στον τοίχο, εκεί που ακούμπησε μια στιγμή με την πλάτη να πάρει μία ανάσα. Ύστερα έκλεισε το φως, τράβηξε την πόρτα πίσω του, κι εξαφανίστηκε.

Το Underground Express επιστρέφει για τρίτη φορά φέτος, και θυμάται αυτό που έχει μείνει ξεχασμένο μέσα απ’ τα ίχνη που άφησε. Ταξιδεύει πάλι σε διάφορες χώρες (αν και αυτή τη φορά επικεντρώνεται μάλλον στα Ευρωπαϊκά εδάφη), και ανασκάπτει μουσικές τόσο διαφορετικές όσο και οι τρεις μηχανοδηγοί του, experimental pop απ’ την Ισπανία, progressive death απ’ την Γαλλία, hardcore από Πορτογαλία. [ΜΚΟ]

Εικόνα εξωφύλλου: λεπτομέρεια απ’ το εξώφυλλο του τεύχους της 22^ης Οκτωβρίου 1955 του The New Yorker, φιλοτεχνημένο απ’ τον Perry Barlow

Στάση 1η: Porto, Πορτογαλία
Καλλιτέχνης: Haverá Futuro?
Άλμπουμ: A Ilusão Do Progresso
Είδος: Mangel Punk
Εταιρεία: Roachleg Records / Educación Cínica
Ημερομηνία Κυκλοφορίας: 03-07-26
Bandcamp

H πρώτη κασέτα των Πορτογάλων (με εσάνς Βραζιλίας) Haverá Futuro? Αποτελείται από έξι κομμάτια κολασμένου hardcore punk/d-beat με τρόπο που συνενώνει δύο ολόκληρες σχολές. Η επιρροή των Βραζιλιάνων Ratos de Porão με την κολασμένη mangel punk επίθεση σχημάτων όπως οι Totalitär, Anti-Cimex (των EP), Mob 47 και πάει λέγοντας. Εκκωφαντικός ήχος τίγκα ‘80s, κιθάρες που ξυρίζουν, φωνητικά της Marina Castroεντελώς άγρια σε σημείο που ανακαλώ τα Jalang, και εξώφυλλο και όνομα αναφορά στους καλτ θρύλους Olho Seco. Αντικαπιταλισμός, αντιφασισμός, απελευθερωτική αντίσταση των Παλαιστινίων, οικολογική καταστροφή και αντισπισισμός, συνοψίζουν τις θεματικές μιας μπάντας ικανής να γράψει τη δική της ιστορία στο μέλλον. Σίγουρα, η «ψευδαίσθηση της προόδου», είναι ένα από τα καλύτερα άλμπουμ φρενήρους, πολιτικοποιημένου ωμού hardcore που μπορείτε να ακούσετε. Και το "Narcotráfico" είναι ένα από τα κομμάτια της χρονιάς. Και διαβάζετε και συνέντευξή τους εδώ. {Α.Ζ}

• Η πόλη ονομάζεται «Ανίκητη». Το Cidade Invicta είναι το ιστορικό προσωνύμιό της. Κέρδισε αυτή τη φήμη κατά τους Φιλελεύθερους Πολέμους (1832–1834), όταν άντεξε σε μια μακρά πολιορκία από τις απολυταρχικές δυνάμεις.

• Κατά τη γαλλική εισβολή του Ναπολέοντα το 1809, χιλιάδες κάτοικοι προσπάθησαν να διαφύγουν από μια πλωτή γέφυρα στον Douro. Η γέφυρα κατέρρευσε υπό το βάρος του πλήθους, προκαλώντας μαζικό πνιγμό. Το γεγονός έμεινε γνωστό ως Tragédia da Ponte das Barcas.

• Αν αναζητείτε κάτι παρόμοιο ηχητικά, τσεκάρετε το νέο δίσκο των Lasso, για τους οποίους τα είπαμε στο γειτονικό An Arsonist’s Player. Total '80s hardcore/d-beat.

• Αν εμπιστεύεστε το google translate ή γνωρίζετε πορτογαλικά, το άρθρο του JPN Para eles, o punk é liberdade, καταγράφει την ιστορία και τη σημερινή κατάσταση της DIY hardcore σκηνής, από συλλογικότητες μέχρι στέκια. Το βρίσκετε εδώ.

Στάση 2η: Mason City, Iowa, Η.Π.Α.
Καλλιτέχνης: Why Bother?
Άλμπουμ: Beyond Step One
Είδος: Punk / Garage Rock
Εταιρεία: Feel It Records
Ημερομηνία Κυκλοφορίας: 07-08-26
Bandcamp

Πριν από 8 «τεύχη» της στήλης, βρισκόμασταν στα ίδια μέρη, μιλώντας για την ίδια μπάντα. Για κάποιο λόγο όμως επιστρέφουμε αγαπητό αναγνωστικό κοινό. Οι Why Bother? βλέπετε, είναι ένα από τα κορυφαία, αν όχι το καλύτερο, garage punk σχήματα του σήμερα. Στο νέο τους άλμπουμ, το “Beyond Step One”, το σχήμα από την Iowa διευρύνει τον ήχο του με τρόπο εντυπωσιακό. Από πειραματικά spoken word μέρη με noise υπόβαθρο, μέχρι μια εντονότερη weird αίσθηση, και από κομματάρες όπως το “Come Undone” ή το δίπολο synths και riffs του “The Final Ride”, ο δίσκος έχει πολλά να πει. Κυρίως όμως, οι Why Bother?, που αποδεικνύονται άξια τέκνα της παράδοσης του Detroit, κυκλοφορούν ένα εξωστρεφές, φορτωμένο ηχητικά, μα και βαθιά εσωτερικό έργο, ικανό να σε απομονώσει εντός του αστικού πυρήνα, με τηλεμεταφορά. {Α.Ζ.}

• H Iowa είναι η μοναδική πολιτεία των Η.Π.Α. με δύο παράλληλα ποτάμια να ορίζουν τις πλευρές της, τον Μισισιπή ανατολικά και το Μισούρι δυτικά.

• Η φυλή αυτοχθόνων Meskwaki αγόρασε δική της γη στην Iowa το 1857, διατηρώντας μια ιδιαίτερη μορφή αυτονομίας. Σήμερα αποτελεί τη μοναδική ομοσπονδιακά αναγνωρισμένη αυτόχθονη φυλή της πολιτείας.

• Ο Grant Wood εμπνεύστηκε τον διάσημο πίνακα American Gothic (1930) από ένα μικρό σπίτι στο Eldon της Iowa. Οι δύο μορφές του πίνακα έχουν γίνει ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα σύμβολα της αμερικανικής τέχνης.

• Για ακόμη μια φορά, η Feel it Records μεγαλουργεί στο πειραματικό underground rock, με τα νέα εξαιρετικά άλμπουμ των The Drin, "I Lost My Way For Centuries" (αναμένετε αναλυτική παρουσίαση) αλλά και των λατρεμένων egg-punks/power pop stars Spread Joy, που με το "III" παραμένουν ένα από τα πιο εκκεντρικά σχήματα που μπορείτε να γνωρίσετε.

Στάση 3η: Claix, Auvergne-Rhône-Alpes, Γαλλία
Καλλιτέχνης: Epitaphe
Άλμπουμ: III
Είδος: Death, doom, progressive
Εταιρεία: Aesthetic Death/Gurgling Gore
Ημερομηνία κυκλοφορίας: 11-09-2026
Bandcamp

Ομολογώ πως οι Epitaphe δεν είναι από τις μπάντες που συναντάω συχνά: ενώ ανήκουν στον ευρύτερο προοδευτικό death metal χώρο, η μουσική τους δυσκολεύεται να χωρέσει στα σημερινά συμφραζόμενα. Περισσότερο θυμίζουν ατμοσφαιρικά death σχήματα της δεκαετίας του ‘90, όπως τους πολύ παλιούς Opeth ή ακόμα και τους πειραματισμούς των Maudlin Of The Well, αφού οι μεγάλες συνθέσεις τους έχουν εντελώς αλλοπρόσαλλες δομές και μελωδικές περιπλανήσεις. Η παρουσία σαξοφώνου προσθέτει μια έξτρα νότα εκλεκτικότητας όμως ο ήχος είναι αρκετά lo-fi, χτίζοντας μια συνολική εμπειρία που διαθέτει μυστήρια και αντιφάσεις. Ενώ δεν είναι πραγματικά σπουδαίο, είναι απίστευτα γοητευτικό και σε μαγνητίζει μέσα στους λαβύρινθους του. Σε προσωπικό επίπεδο, κατέληξε να είναι από τα πιο ακουσμένα extreme άλμπουμ της χρονιάς, με εγγυημένο replay value. (A.K)

• Βρισκόμαστε στο Claix, μια κωμόπολη της νοτιοανατολικής Γαλλίας που βρίσκεται στους πρόποδες των Άλπεων. Κάτι από το ειδυλλιακό τοπίο έχει περάσει στις εκτεταμένες μελωδίες των Epitaphe.

• Ανήκει στην περιοχή Isère, που παίρνει το όνομα της από τον ομώνυμο ποταμό. Βρίσκεται σε υψόμετρο λίγο κάτω από τα 1000 μέτρα και αποτελεί μια από τις 83 περιοχές (departments) στις οποίες χωρίστηκε διοικητικά η χώρα το 1790 κατά την Γαλλική Επανάσταση.

• Ακούσαμε πολλά καλά από την Γαλλία πρόσφατα. Ας ξεχωρίσουμε το φευγάτο ονειρικό rock των Omertá και το κολασμένο death/grind των Profanation.

Στάση 4η: Βαρκελώνη, Ισπανία
Καλλιτέχνης: Marina Herlop
Άλμπουμ: Dja Dja
Είδος: Experimental Pop / Avant-Garde
Εταιρεία: Self-Released
Ημερομηνία Κυκλοφορίας: 09-10-2026
Bandcamp

Το 2017 η Bjork κυκλοφορεί το “Utopia” , ένα καλειδοσκοπικό έργο που κυλιέται σε μία συμφωνική λάσπη, μέσα ηλεκτρονικούς και avant-garde λάκκους. Όχι το πιο εύπεπτο άλμπουμ της, όμως αποκάλυπτε έναν ηχητικό κόσμο που σαγήνευε. Η Marina Herlop είναι η πιο άξια διάδοχος για να μας ξαναπάει σ’ εκείνον τον τόπο. Έχοντας κυκλοφορήσει δύο δίσκους κατά βάση πιανιστικής πειραματικής pop, το 2022 κάνει μία στροφή σε πολύ πιο πειραματικά, αλλόκοτα, και πολυπρισματικά μονοπάτια με το “Pripyat”. Τώρα με το “Dja Dja” μας οδηγεί ακόμη βαθύτερα σ’ εκείνο το σύμπαν – και πολύ καλύτερα απ’ την πρώτη διδάξασα, θα προσθέσω, κι ας ακουστώ βλάσφημος. Σε καθένα απ’ τα πενήντα λεπτά της διάρκειάς του, το “Dja Dja” δείχνει ανεξάντλητο στις ιδέες και τους ήχους του, παραδομένο άλλοτε στον νατουραλισμό και το folk, άλλοτε στο neo-classical, και συχνά προς την ηλεκτρονική. Ένα σπουδαίο έργο που μετά χαράς ανακηρύσσουμε άλμπουμ του μήνα. [ΜΚΟ]

• Παρά τον εξευγενισμό και την αθρόα επισκεψιμότητα τουριστών, η Βαρκελώνη εξακολουθεί να συναρπάζει ως πόλη και να διατηρεί την γοητεία της. Η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Ισπανίας μετά τη Μαδρίτη, η Βαρκελώνη είναι ίσως η πιο περίφημη συμπρωτεύουσα της Ευρώπης.

• Δεν γίνεται να πας στη Βαρκελώνη χωρίς να θαυμάσεις τα αρχιτεκτονικά έργα του Gaudi όπως τη Sagrada Familia, την εκκλησία που χτίζεται από το 1882 και θα ολοκληρωθεί ένας θεός ξέρει πότε, και το Park Guell, αλλά και πιο μοντέρνα έργα, όπως το εκθεσιακό περίπτερο των Mies van der Rοhe και Lily Reich, τη βιβλιοθήκη του Gabriel García Márquez, το στέγαστρο της λαϊκής αγοράς Els Encants, και πολλά άλλα.

• Η Ισπανία έχει σημαντική λογοτεχνική παράδοση, οπότε να πούμε ότι αξίζει να διαβαστεί η πρόσφατη κυκλοφορία “Η Χερσόνησος Με Τα Άδεια Σπίτια” του David Uclés, που μέσα απ’ τα εργαλεία του μαγικού ρεαλισμού εξετάζει την περίοδο του ισπανικού εμφυλίου. Για ακόμη πιο δοκιμασμένο αναγνωστικό κοινό, υπάρχει και το “Μάτια σου Έδωσα κι Εσύ Κοίταξες το Σκοτάδι” της Irene Solá, που με παρόμοιο τρόπο ταξιδεύει στις ανεμοδαρμένες κορυφές της Καταλονίας παρακολουθώντας μία οικογένεια μαγισσών.

Στάση 5η: Wuhan, Κίνα
Καλλιτέχνης: 春山後潮 Spring Hill Post Tide
Άλμπουμ: 打開城邦的門 The City Portal Will Be Open
Είδος: Avant-Garde / Experimental / Drone
Εταιρεία: WV Sorcerer Productions 巫唱片
Ημερομηνία κυκλοφορίας: 16-10-2026
Bandcamp

Το ντεμπούτο των Spring Hill Post Tide ξεδιπλώνεται γύρω από ψυχεδελικά τζαμαρίσματα και space rock ηχοτοπία. Εμπνευσμένη απ’ το ζεστό αλλά και ρυθμικό ήχο παλαιότερων δεκαετιών, η πολυμελής ορχήστρα των SHPT ανοίγει μία κοσμική πόρτα και μας βγάζει σε σκονισμένα jazz μπαρ που πνίγονται στην αιθάλη, αφήνει να διαρρεύσουν μέσα στη μουσική της ήχοι από την καθημερινότητα ή από κάποια ξεχασμένη μετάδοση, ενώ ερωτοτροπεί προσεκτικά με την folk, σ’ ένα, όμως, λίγο new-age πλαίσιο. Η WV Sorcerer Productions είναι ένα label – μανούλα για κάτι τέτοιες κυκλοφορίες, και εμείς εμπιστευόμαστε τυφλά. [ΜΚΟ]

• Η Wuhan έγινε ευρέως γνωστή πριν από μερικά χρόνια, για την εκκίνηση ενός μάλλον ασήμαντου γεγονότος που θα έχετε ήδη ξεχάσει: την πανδημία της COVID-19.

• Αποτελεί πρωτεύουσα της Hubei, και είναι η έβδομη πιο πυκνοκατοικημένη πόλη της Κίνας, με πληθυσμό που ξεπερνάει αυτόν ολόκληρης της Ελλάδας, απαριθμώντας περίπου 14 εκ. κατοίκους. Έχει διατελέσει πρωτεύουσα της Κίνας δύο φορές, το 1927 και το 2937.

• Την πόλη διαπερνάει ο ποταμός Yangtze, τον οποίο είχαμε την τύχη να δούμε από κοντά ένα ξημέρωμα του 2023.

Στάση 6η: Glasgow, Σκωτια
Καλλιτέχνης: Moni Jitchell
Άλμπουμ: Aware
Είδος: Noise-rock, post-hardcore
Εταιρεία: Self-released
Ημερομηνία κυκλοφορίας: 23-10-2026
Bandcamp

Αν και το όνομα της μπάντας βλάπτει σοβαρά το OCD μας, η μουσική τους έχει κάτι το καθαρτικό: ενώ όπως η πλειοψηφία των noise-rock συγκροτημάτων δανείζονται στοιχεία από το hardcore - ή το αντίθετο, δεν είμαι σίγουρος - αυτοί εδώ οι δύο τύποι προσθέτουν και μια φουσκωτή κουταλιά από math rock και no wave και μετατρέπουν τον ήχο τους σε κάτι αρκετά περιπετειώδες και ρευστό. Αυτό είναι το δεύτερο τους άλμπουμ και παρά την σύντομη του διαρκεία (21 λεπτά) , ξεδιπλώνει αρκετές αρετές όσο κυλάει - μην βιαστείς να το κρίνεις από τα πρώτα 2-3 τραγούδια! Μόνο του μειονέκτημα τα σχετικά επίπεδα φωνητικά που αφήνουν την μουσική να κάνει όλη την βρώμικη δουλειά και να δώσει χρώμα στις συνθέσεις. Όμως, κοίτα να δεις, το καταφέρνει! (Α.Κ)

• Αχ, Γλασκωβάρα! Η πιο μεγάλη σε πληθυσμό πόλη της Σκωτίας (όχι όμως και πρωτεύουσα) έχει λιγότερο από ένα εκατομμύριο κατοίκους. Την διατρέχει ο ποταμός Clyde.

• Αν και το όνομα της πόλης πιθανότατα σημαίνει “αγαπημένος πράσινος τόπος”, πρόκειται για μια αρκετά γκρίζα πόλη - όμως με πολύ γοητευτικό τρόπο. Υπάρχει κάτι το πολύ γοτθικό στις γκρίζες πέτρες της!

• Η ιστορία λέει πως η πόλη ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα μετά Χριστόν από τον Saint Mungo. Φυσικά κάτοικοι υπήρχαν από πολύ πιο παλιά, αφού ο Clyde ήταν πολύ αποδοτικός για τους ψαράδες.

• Και για να μην ξεχνιόμαστε, η Σκωτία είναι χώρα. Μην πιστέψετε κανέναν που λέει το αντίθετο!

Ο «Αναπάντεχος» Προορισμός του Μήνα

Στην καρδιά της Ρουμανίας βρίσκεται η πόλη Timisoara, ανεπίσημη πρωτεύουσα της επαρχίας Banat και το οικονομικό/πολιτιστικό κέντρο της δυτικής πλευράς της χώρας. Αποτελεί εκπαιδευτικό κέντρο της Ρουμανίας αφού από τους 250 χιλιάδες κατοίκους οι 40 χιλιάδες περίπου είναι φοιτητές - η πόλη έχει έξι πανεπιστήμια. Ονομάζεται επίσης “μικρή Βιέννη” λόγω των πολλών ιστορικών της μνημείων, ενώ την διαπερνάει ο ποταμός Begas που ξεκινάει από τα Καρπάθια Όρη. Η περιοχή έχει φυσικά κατακτηθεί κι έχει αλλάξει χέρια άπειρες φορές, ευτυχώς όμως η υπέροχη αυτή χώρα δείχνει να διανύει μια σταθερή και θετική περίοδο. Φυσικά αλίμονο αν δεν υπήρχε καλό ατμοσφαιρικό black metal στην χώρα των Καρπαθίων - ανακαλύψτε τους θαυμάσιους Paenil Era και το πρόσφατο post-black τους διαμάντι με τίτλο “A Wilting Fountain”. (ΑΚ)

Από Re-Issues Έχεις Τίποτα;

Είκοσι χρόνια πριν, οι ψυχεδελάδες Psychic Ills από τη Νέα Υόρκη κυκλοφόρησαν το ντεμπούτο τους, "Dins". Οκτώ συνθέσεις μέσα στη θολούρα του reverb και την krautrock ρυθμικότητα. Μαζί με το πέμπτο τους άλμπουμ, "Inner Journey Out", που φέτος κλείνει τα δέκα, η δισκογραφική εταιρεία Sacred Bones αναλαμβάνει να τα επανακυκλοφορήσει σε περιορισμένες κόπιες. Η καριέρα τους μπορεί να κράτησε μία δεκαετία, όμως για λάτρεις του αυτοσχεδιαστικού και τολμηρού ψυχεδελικού τζαμαρίσματος, εξακολουθούν να αποτελούν ένα κρυμμένο διαμάντι.

- Family of Saltimbanques (1905) - Pablo Picasso

«Εσύ, αγοραίε καρπέ της αταραξίας,
πάντα αλλιώτικα βαλμένε πάνω σε όλα τα αιωρούμενα
μονόζυγα της ισορροπίας»

- Rainer Maria Rilke - «H Πέμπτη Ελεγεία»