Haken: «Αυτή είναι η αρχή της αναγέννησης της μπάντας»

  Οι Haken δεν είναι απλώς ένα από τα κορυφαία συγκροτήματα της σύγχρονης progressive metal σκηνής, αλλά και μία από τις πιο ξεχωριστές και ενδιαφέρουσες μπάντες εκεί έξω, καθώς δεν εφησυχάζουν ποτέ και δείχνουν διαρκώς πρόθυμοι να εξερευνήσουν νέες μουσικές κατευθύνσεις. Μετά την κυκλοφορία του εκπληκτικού "Fauna", αφού περιόδευσαν εκτενώς για την υποστήριξη του άλμπουμ και κυκλοφόρησαν ένα εντυπωσιακό live CD/DVD, όλα έδειχναν πως ήταν έτοιμοι να ανοίξουν ένα νέο κεφάλαιο στην πορεία τους και να ανεβάσουν τον πήχη ακόμη ψηλότερα. Όμως, εντελώς απροσδόκητα, ο κιθαρίστας Charlie Griffiths και ο μπασίστας Conner Green αποχώρησαν από το συγκρότημα, εγείροντας ερωτήματα σχετικά με το μέλλον της μπάντας…

Τα εναπομείναντα μέλη, Ross Jennings (φωνητικά), Ray Hearn (τύμπανα), Richard Hensall (κιθάρα) και Peter Jones (πλήκτρα), αποφάσισαν να συνεχίσουν ως τετραμελές σχήμα και, δουλεύοντας μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, ηχογράφησαν ένα νέο (εκπληκτικό) EP, το "in a fever dream", αποτελούμενο από πέντε καινούργια τραγούδια και μια ολόφρεσκια μουσική προσέγγιση.

Όλα τα παραπάνω σήμαιναν πως είχαμε πολλές ερωτήσεις. Έτσι, με μεγάλη χαρά και ενθουσιασμό συνομιλήσαμε με τον Peter, προκειμένου να μάθουμε τι συνέβη στις τάξεις του συγκροτήματος, πώς δημιουργήθηκε το νέο EP, τι οδήγησε σε αυτή τη μουσική αλλαγή κατεύθυνσης, καθώς και πολλά ακόμη ενδιαφέροντα θέματα σχετικά με την τωρινή κατάσταση των Haken και τα μελλοντικά τους σχέδια.

Γεια σου, Peter.

Γεια σου, Chris.

Πώς είσαι;

Είμαι καλά. Εσύ πώς πας;

Κι εγώ μια χαρά είμαι. Πέρασε καιρός...

Έχουν περάσει μερικά χρόνια, έτσι δεν είναι;

Ναι, έχουν περάσει πάνω από τρία χρόνια από την τελευταία φορά που μιλήσαμε. Ήταν λίγο πριν την κυκλοφορία του "Fauna"...

Ω Θεέ μου! Πέρασαν κιόλας τρία χρόνια...

Στο ενδιάμεσο όμως ήρθατε στην Ελλάδα, οπότε φαίνεται σαν να έχει περάσει λιγότερος καιρός.

Νομίζω ότι την τελευταία φορά που μιλήσαμε, μου έλεγες «θα έρθετε ποτέ στην Ελλάδα;». Και ήρθαμε... (γέλια)

Ναι, ήρθατε. Λοιπόν, αυτό το κάναμε πραγματικότητα. Πώς είναι όμως τα πράγματα στο εσωτερικό της μπάντα;; Γιατί το να πω ότι έχουν συμβεί πολλά από την τελευταία φορά που μιλήσαμε θα ήταν λίγο. Οπότε, πριν πάμε στο φανταστικό νέο EP, ας μιλήσουμε για κάποια πράγματα που συνέβησαν στο μεταξύ, καλά ή κακά...

Τι θέλεις να μάθεις;

Το ότι ήρθαμε στην Ελλάδα και το ότι παίξαμε με τους Dream Theater και τους Mastodon ήταν ένα highlight. Αλλά, τα πράγματα δεν είναι πάντα όπως φαίνονται…

Λοιπόν, το "Fauna" ήταν ένας εξαιρετικός δίσκος και φαινόσασταν να τα πηγαίνετε περίφημα, οπότε η αποχώρηση του Charlie και του Conner από την μπάντα ήρθε από το πουθενά... Παρόλο που υπήρχαν σημάδια ότι κάτι συνέβαινε όταν ακυρώσατε την περιοδεία με τους Coheed And Cambria...

Το εκτιμώ αυτό που λες για το "Fauna". Προφανώς, δεν μπορώ να μπω σε πολλές λεπτομέρειες για όλα όσα συνέβησαν. Αλλά, τα πράγματα δεν είναι πάντα όπως φαίνονται και το 2025 ήταν μια δύσκολη περίοδος για εμάς στην μπάντα. Προφανώς, το ότι ήρθαμε στην Ελλάδα ήταν ένα highlight, όπως και το ότι παίξαμε με τους Dream Theater και τους Mastodon ήταν ένα highlight. Αλλά τα πράγματα ήταν δύσκολα. Και υποθέτω πως αυτό οδήγησε σε ό,τι συνέβη. Ήταν μια δύσκολη περίοδος προσωπικά για μένα και για την μπάντα. Ήταν σκληρό. Κι όταν συμβαίνει κάτι τέτοιο εγείρει πολλά ερωτήματα σε αυτό το σημείο της ζωής και της καριέρας σου.

Πάντως, προσπαθήσαμε να προχωρήσουμε μπροστά. Θέλαμε να βάλουμε όλα όσα συνέβησαν εκεί σε μια διέξοδο και να δημιουργήσουμε κάτι καινούργιο, ώστε να δείξουμε ότι η μπάντα είναι ενεργή. Και ταυτόχρονα να ανασυγκροτηθούμε υπό μια νέα μορφή, με ένα νέο σχήμα και με μια νέα δομή. Θέλαμε να βγάλουμε άμεσα κάτι, παρά να χρειαστεί να περιμένουμε πολύ καιρό  ξεκινώντας ένα νέο άλμπουμ και περνώντας ξανά από όλη τη διαδικασία δημιουργίας του. Παρόλο που υπάρχουν περισσότερα πράγματα στα σκαριά, θέλαμε να βγάλουμε κάτι προς τα έξω και να αξιοποιήσουμε όλα όσα συνέβαιναν. Να έχουμε κάτι να μοιραστούμε με τη βάση οπαδών που έχουμε χτίσει όλα αυτά τα χρόνια.

Οι Haken δεν υπήρξαν ποτέ στάσιμοι σε ένα στυλ

Το πρώτο πράγμα που σκέφτηκα όταν άκουσα το νέο EP ήταν «ποια αλλαγή ήρθε πρώτη;». Αποφασίσατε να αλλάξετε μουσική κατεύθυνση επειδή αλλάξατε κάποια μέλη ή αλλάξατε κάποια μέλη επειδή θέλατε να αλλάξετε τη μουσική σας κατεύθυνση;

(γέλια) Οι Haken δεν υπήρξαν ποτέ στάσιμοι σε ένα στυλ, σωστά; Και το "Fauna" κατά κάποια έννοια είναι ένα περίεργο άλμπουμ για μέτρο σύγκρισης. Αν κοιτάξεις τον κατάλογο των Haken και μετά βάλεις δύο συνεχόμενους δίσκους τον έναν δίπλα στον άλλον, έχουν συνήθως πολλές αντιθέσεις στα στυλ τους. Έτσι, εκεί που το "Fauna" ήταν λίγο μια επιστροφή στο πιο εκλεκτικό, πολύ ποικιλόμορφο, πολύ ρυθμικά προοδευτικό κομμάτι των Haken, το νέο EP έχει διαφορετικό ήχο, είναι αρκετά απογυμνωμένο, πολύ πιο συναισθηματικά φορτισμένο και με βάρος στην ατμόσφαιρα. Συζητούσαμε ποιο θα ήταν το επόμενο βήμα από τότε που βγήκε το "Fauna", και νομίζω ότι δεν υπήρξε ποτέ πραγματικά η σκέψη ότι στον επόμενο δίσκο απλώς θα προσπαθούσαμε να ανεβάσουμε το στυλ του "Fauna" ένα σκαλί παραπάνω. Νομίζω ότι πολλοί από εμάς δεν θα ξέραμε καν πώς θα μπορούσαμε να το κάνουμε αυτό. Το "Fauna" έμοιαζε ιδιαίτερα εκλεκτικό, ποικιλόμορφο και είχε μια ζωντάνια, οπότε ξέραμε ότι ο επόμενος δίσκος θα ήταν κάπως πιο εστιασμένος.

Στη συνέχεια, ήμασταν πολύ απασχολημένοι με τις περιοδείες για το "Fauna", οπότε το να βρούμε χρόνο για να γράψουμε ήταν δύσκολο. Υπήρχαν ιδέες που αιωρούνταν ως προς το ποιος θα ήταν ο ήχος που θα ακολουθούσαμε, και ενώ ξεκινούσαμε να δουλεύουμε σε πράγματα αυτά δεν έβγαιναν όπως θέλαμε. Στην πραγματικότητα, δεν υπάρχει άμεση συσχέτιση ανάμεσα στην αλλαγή στη σύνθεση της μπάντας και στη μουσική κατεύθυνση. Η μόνη συσχέτιση θα ήταν ότι το γράψαμε αυτό μετά από εκείνη την αλλαγή στη σύνθεση. Δεν ήταν τραγούδια που τα επεξεργαζόμασταν εδώ και καιρό, αλλά είχαν ξεκινήσει εν μέσω όλων όσων συνέβησαν με την αλλαγή, από το δεύτερο μισό του 2025.

Θέλαμε να ενωθούμε ως τετραμελές σχήμα και να δουλέψουμε πολύ στενά όλοι μαζί, με έναν λίγο διαφορετικό τρόπο από πριν... δηλαδή, πραγματικά και οι τέσσερίς μας να βρισκόμαστε σε ένα δωμάτιο να γράφουμε όλο το EP μαζί, αντί απλώς ένα ή δύο άτομα να δουλεύουν πίσω από έναν υπολογιστή ή κάτι τέτοιο. Ήταν το αποτέλεσμα μιας πολύ συνεργατικής διαδικασίας και θέλαμε να βγει πολύ αληθινό και οργανικό.

Αυτό το EP είναι η αρχή της αναγέννησης της μπάντας

Είναι προφανές ότι κάτι έχει αλλάξει, κι ενδεχομένως έχει να κάνει με το ότι δουλέψατε πιο οργανικά αυτή τη φορά. Πάντως, έχω ένα παράπονο κάθε φορά που το ακούω... Θα μπορούσατε να είχατε γράψει 20 λεπτά μουσικής ακόμα και να βγάλετε άλμπουμ...

(γέλια) Υποθέτω ότι η θετική πλευρά σε αυτό είναι ότι υπάρχει πολλή περισσότερη μουσική στα σκαριά. Η ιδέα είναι τα επόμενα χρόνια να είναι πολύ ενεργά για την μπάντα. Έχουμε προφανώς μια περιοδεία που έρχεται και θα ακολουθήσουν κι άλλες περιοδείες. Αλλά, θα έχουμε κι άλλη μουσική. Αυτό το EP είναι κατά κάποια έννοια η αρχή της αναγέννησης (σ.σ.: rediscovery) της μπάντας. Πάντως, σε καμία περίπτωση δεν θα χρειαστεί να περάσουν χρόνια αναμονής για περισσότερη μουσική.

Εξερευνούμε διαφορετικούς τρόπους παρουσίασης της μουσικής μας και χτίζουμε ένα ολοκαίνουργιο live show, με το οποίο είμαστε αρκετά ενθουσιασμένοι

Αυτή η νέα εποχή σημαίνει ότι θα διατηρήσετε τον πυρήνα σας ως τετραμελές σχήμα και θα συνεργάζεστε με κάποιον εξωτερικό μπασίστα ή/και δεύτερο κιθαρίστα, ή ψάχνετε για μόνιμους αντικαταστάτες που θα εμπλακούν ενεργά στη δημιουργική διαδικασία της μπάντας;

Είμαστε σε συζητήσεις για διάφορες επιλογές, ειδικά όσον αφορά τον μπασίστα για τις περιοδείες....

Θα χρειαστείτε έναν σύντομα...

Ναι! Υπάρχουν σχέδια σε εξέλιξη επί αυτού. Έχουμε περιοδεία σε δύο μήνες, οπότε προφανώς θα έχουμε έναν μπασίστα μαζί μας. Αλλά εξερευνούμε τα πάντα... Αρχικά, προσπαθούμε να παρουσιάσουμε ένα πολύ διαφορετικό είδος live set. Αξιοποιούμε αυτές τις στιγμές για να εξερευνήσουμε διαφορετικούς τρόπους παρουσίασης της μουσικής μας και χτίζουμε ένα ολοκαίνουργιο live show για το οποίο είμαστε αρκετά ενθουσιασμένοι. Ταυτόχρονα, εξερευνούμε μέσα από αυτό, πώς θα προσαρμόσουμε τα κομμάτια ως πενταμελές σχήμα.

Μακροπρόθεσμα, εξακολουθούμε να αξιολογούμε τις επιλογές μας. Όπως λες, αυτός ο δίσκος γράφτηκε ως τετραμελές σχήμα, έχοντας καλεσμένους μπασίστες. Μας ενδιαφέρει φυσικά να εξερευνήσουμε την ιδέα κάποιος να έρθει σε μια πιο μόνιμη βάση, και να αποτελεί περισσότερο μια δημιουργική δύναμη πίσω από τη μουσική, αλλά θα δούμε.

Ναι, το καταλαβαίνω. Λοιπόν, αφού αναφέραμε τους καλεσμένους μουσικούς, πώς καταλήξατε στον Brian και τον Adam και τι πρόσφεραν στο τελικό προϊόν; Τι στοιχείο θέλατε να προσθέσουν στο EP;

Και οι δύο έχουν σχέσεις με κάποιον στην μπάντα. Προφανώς, ο Nolly έχει δουλέψει στενά με τους Haken, καθώς έκανε τη μίξη στα "Vector" και "Virus". Όσο για τον Brian, νομίζω ότι αυτή η επαφή ήρθε μέσω του Ray, που έπαιξε στο σόλο άλμπουμ του Brian πριν από μερικά χρόνια. Είναι σε επαφή και τον έχουμε γνωρίσει μέσα από συναυλίες των The Aristocrats κλπ. Απλώς ήμασταν σε επαφή όταν  προσπαθούσαμε να εξερευνήσουμε πώς θέλουμε να ακούγεται το μπάσο σε αυτόν τον δίσκο.

Επίσης, η ιδέα να έχουμε δυο μπασίστες ταίριαξε αρκετά όμορφα στη δομή, επειδή είχαμε πέντε τραγούδια, ένα εκ των οποίο έχει εξ ολοκλήρου synth μπάσο, το "Eclipsed by You", το οποίο μάλιστα κάθεται κάπως στη μέση του EP. Οπότε, μετά είχαμε αυτά τα τέσσερα τραγούδια, τα οποία χωρίστηκαν σε ζευγάρια με βάση το vibe τους... Δύο από αυτά ανοίγουν και κλείνουν το EP και μετά έχουμε τα δύο άλλα. Οπότε, είχαμε αυτή την ιδέα να πάρουμε δύο διαφορετικούς μπασίστες που έχουν ελαφρώς διαφορετικά στυλ και που θα μπορούσαν να ταιριάξουν σε αυτά τα τραγούδια με διαφορετικό τρόπο.

Έτσι, για τα "Delirium" και "Bleeding Sky", ο Nolly ήρθε απλώς στο μυαλό ως κάποιος που έχει δουλέψει στα "Vector" και "Virus" και ήταν σχετικά προφανής η επιλογή του. Εν συνεχεία, τα "The Fever Dreams" έχουν μια ελαφρώς διαφορετική αίσθηση... Συγγνώμη, θα έπρεπε να πω τα "In A Fever Dream" και "Lotus", απλά αυτός ήταν ο τίτλος με τον οποίο τα δουλεύαμε, καθώς αποτελούσαν και τα δύο μέρος του ίδιου τραγουδιού. Για αυτά, ο Brian ήρθε στο μυαλό, καθώς έχει έναν αρκετά πολύχρωμο τρόπο παιξίματος.

Εν τέλει μας άρεσε πολύ η σκέψη αυτή, αντί να έχουμε έναν μόνο καλεσμένο μπασίστα, ειδικά καθώς ήταν αρκετά νωρίς μετά την αλλαγή στη σύνθεση. Αντί να δεσμευτούμε με έναν μουσικό, σκεφτήκαμε ότι θα ήταν ωραίο να έχουμε δυο διαφορετικούς ήχους.

Ο George Lever στην πραγματικότητα μας τράβηξε λόγω του δίσκου των Loathe. Aποδείχθηκε ότι ήταν ήδη οπαδός των Haken και λάτρευε το "Affinity"

Αυτό με το οποίο απόρησε πολύς κόσμος είναι όταν είδε το όνομα του George Lever στην παραγωγή του άλμπουμ. Γιατί είναι κυρίως γνωστός για τη δουλειά του με τους Sleep Token. Και με τους Loathe επίσης, αλλά κυρίως με τους Sleep Token... Οπότε αναρωτιόμουν γιατί θελήσατε να τον έχετε μαζί σας και πόσο επηρέασε το τελικό αποτέλεσμα; Γιατί, είστε αρκετά έμπειροι σε επίπεδο παραγωγής και δεν χρειάζεται πραγματικά να βασιστείτε σε κάποιον εξωτερικό παραγωγό...

Έχει ενδιαφέρον πως προέκυψε... Συζητούσαμε την ιδέα να χρησιμοποιήσουμε παραγωγό εδώ και περίπου δύο χρόνια και δεν είχαμε καταλήξει σε κανέναν, κυρίως γιατί δεν είχαμε καταλήξει στον ήχο που θα ακολουθούσαμε. Αλλά μας ενδιέφερε αυτή η ιδέα του να έχουμε ένα είδος αντικειμενικού τρίτου προσώπου που θα φέρει μια φρέσκια ματιά ήχο μας. Κι οποίος μερικές φορές θα μπορεί να μεσολαβεί, κυρίως όταν μια ομάδα δημιουργικών ανθρώπων όπως εμείς, δεν συμφωνούμε, απόλυτα αλλά δεν έχουμε ξεκάθαρο τρόπο να το λύσουμε. Έτσι, σκεφτήκαμε ότι θα ήταν ωραίο αν έχουμε κάποιον άλλον να πει «νομίζω ότι αυτό είναι το καλύτερο μονοπάτι» ή «αυτή είναι μια ενδιαφέρουσα προσέγγιση».

Εξερευνούσαμε αυτή την ιδέα εδώ και χρόνια και όταν αρχίσαμε να γράφουμε το "In A Fever Dream", λόγω του ήχου που θέλαμε και της ατμόσφαιρας, ο George Lever μας ήρθε στο μυαλό... Το ενδιαφέρον είναι ότι μας ήρθε στο μυαλό λόγω των Loathe... αυτή ήταν η δουλειά του που μας ενδιέφερε. Ειδικά ο δεύτερος δίσκος τους, του 2020, του οποίου είμαστε όλοι τεράστιοι θαυμαστές... ο τρόπος που ακούγονται οι κιθάρες, η μίξη και η παραγωγή είναι στοιχεία που μας άρεσαν πολύ. Προφανώς έχει επίσης στο βιογραφικό του και τους Sleep Token, αλλά τα άλμπουμ των Sleep Token στα οποία συμμετείχε είναι τα πρώτα, τα οποία δεν είναι αυτά που ξέρει όλος ο κόσμος, γιατί ήταν πριν εκτοξευθούν σε απίστευτα επίπεδα. Αλλά στην πραγματικότητα μας τράβηξε λόγω του δίσκου των Loathe. Οπότε, ξεκινήσαμε κάποιες χαλαρές συζητήσεις μαζί του και αποδείχθηκε ότι ήταν οπαδός των Haken και λάτρευε το "Affinity". Οπότε είπαμε «Ω, αυτό ίσως δημιουργήσει ένα ενδιαφέρον μείγμα». Και τα πράγματα απλώς προχώρησαν από εκεί.

Παρεμπιπτόντως, προσπαθώ να μπω στο νόημα του νέο άλμπουμ των Loathe. Είναι λίγο διαφορετικό από τα συνηθισμένα ακούσματά μου, αλλά το προσπαθώ...

Δεν το έχω ακούσει ακόμα. Τα άλλα παιδιά στην μπάντα μού λένε να το ακούσω γιατί είναι φοβερό, αλλά έχω ακούσει μόνο τα singles. Τα βρήκα αρκετά έντονα. Ήμουν σε φάση «Ουάου, αυτό είναι αρκετά εκτός των συνηθισμένων». Ανυπομονώ να βυθιστώ μέσα στο άλμπουμ. Αλλά ναι, σίγουρα ακολουθούν ένα αρκετά ενδιαφέρον μονοπάτι.

Πάντως, από πλευράς μάρκετινγκ, είναι αρκετά ηχηρή δήλωση το ότι έχετε τον παραγωγό των Sleep Token. Παρόλο που τον διαλέξατε λόγω των Loathe... μπορείς να το καταλάβεις αυτό...

Ναι, εννοείται, φυσικά και το καταλαβαίνω. Ποτέ δεν ξέρεις πώς θα γίνουν αντιληπτά τα πράγματα από τον κόσμο. Έχει ένα ενδιαφέρον, γιατί όλοι συνδέουν τους Sleep Token με τον ήχο τους στους δύο τελευταίους δίσκους τους, με τους οποίους ο George δεν είχε καμία σχέση. Αλλά, όπως λες, όταν πρόκειται για το μάρκετινγκ, τα πράγματα απλώς λειτουργούν με συγκεκριμένο τρόπο και οι τίτλοι ταξιδεύουν μακριά…

Μπορώ να σκεφτώ έναν τίτλο όπως «Οι prog ήρωες που ξεπουλήθηκαν στους Sleep Token»... (γέλια) Αλλά, αυτό θα το βλέπαμε σε άλλη εποχή, νομίζω έχουμε ξεπεράσει εκείνες τις μέρες που τα πάντα ήταν ξεπούλημα.

Ναι, συμφωνώ.

Προσωπικά, λατρεύω τους Sleep Token, τόσο τα παλιότερο όσο και τα πιο πρόσφατο υλικό, οπότε δεν βρίσκω τίποτα κακό στη συσχέτιση...

Το ίδιο κι εγώ. Δεν τους ήξερα πολύ καλά, μέχρι που παίξαμε μαζί τους, ακριβώς πριν από αυτούς, σε ένα φεστιβάλ στο Ηνωμένο Βασίλειο το 2023. Ήταν ακριβώς η στιγμή που βρίσκονταν σε τεράστια άνοδο. Τότε άρχισα να τους ακούω. Ως τότε είχα ακούσει μόνο το πιο πρόσφατο άλμπουμ τους, που ήταν το "Take Me Back To Eden", αλλά μετά άκουσα και τα προηγούμενα και ήμουν σε φάση «Ναι, όλα είναι υπέροχα. Πραγματικά τους απολαμβάνω γι' αυτό που είναι».

Μιας και είναι μόνο πέντε κομμάτια, ας πάμε να τα πιάσουμε κομμάτι-κομμάτι και να μου πεις πώς διαμορφώθηκε το καθένα, γιατί λατρεύω τα πάντα σε αυτό το EP. Ξεκινώντας με το ομώνυμο κομμάτι, το οποίο είναι μάλλον το αγαπημένο μου, κυρίως λόγω του ρεφρέν, που έχει κολλήσει στο μυαλό μου από την πρώτη φορά που το άκουσα. Πώς προέκυψε λοιπόν αυτό το τραγουδι; Ήταν το πρώτο που γράψατε για το EP;

Ναι, νομίζω ότι αυτό ήταν ένα από τα πρώτα που γράψαμε. Αρχικά, είχε περίπου τη διάρκεια που κατέληξε να έχει και σκεφτόμασταν ότι ήταν πολύ μεγάλο, οπότε το χωρίσαμε σε δύο κομμάτια, που ήταν τα "In A Fever Dream" και "Lotus". Και στο τέλος καταλήξαμε και τα δύο να έχουν παρόμοια διάρκεια με το αρχικό τραγούδι... (γέλια). Αρχικά, ήταν ένας συνδυασμός θεμάτων και από τα δύο αυτά τραγούδια, τα οποία τελικά χωρίσαμε. Και γι' αυτό κατά κάποιον τρόπο ανοίγουν και κλείνουν το EP.

Μεγάλη επιρροή για όλους μας είναι - και ήταν πάντα - οι Radiohead

Κάτι κατάλαβα, καθότι επανέρχεται το θέμα του «fever dream» στους στίχους. Στο παρελθόν οι Haken θα το άφηναν ένα ενιαίο τραγούδι, 10 ή 15 λεπτών, βάζοντας και μερικά σόλο στη μέση.

Αυτό ήταν το πρώτο τραγούδι που γράψαμε και προοριζόταν να είναι αμέσως πι μελαγχολικό από ότι συνήθως. Μια μεγάλη επιρροή για όλους μας είναι - και ήταν πάντα - οι Radiohead. Οπότε είχαμε στο μυαλό ιδέες που έμοιαζαν με σκοτεινούς Radiohead, κυρίως σε κάποια σημεία της εισαγωγής και στα verses. Αλλά μετά προφανώς περνάει από ένα ολόκληρο ταξίδι μέχρι να ολοκληρωθεί το τραγούδι. Και νομίζω ότι καθώς το γράφαμε, αρχίσαμε να γέρνουμε όλο και περισσότερο προς το σκοτάδι, σε σημείο που σκεφτήκαμε «ίσως πρέπει να βάλουμε growls εδώ». Γι' αυτό, και στα δύο αυτά τραγούδια, επαναφέραμε τα growls για πρώτη φορά μετά από αρκετά μεγάλο διάστημα στη μουσική των Haken. Ήταν μια πραγματικά διασκεδαστική διαδικασία πειραματισμού, κατά τη διάρκεια της οποίας ήμασαν σε φάση «αυτό είναι που χρειάζεται αυτό το σημείο τώρα, οπότε ας το κάνουμε».

Και μετά ακολουθεί το "Delirium", που είναι επίσης σούπερ κολλητικό και έχει ένα υπέροχο βίντεο. Και πέρα από όλα τα άλλα που έχουμε συζητήσει ως τώρα, υπάρχει ένα στοιχείο Steven Wilson και Porcupine Tree, ειδικά στις φωνητικές γραμμές. Ή μου φαίνεται μόνο εμένα;

Το άκουγα να το αναφέρουν αυτό πολύ για το "Bleeding Sky", το οποίο ήταν το δεύτερο single. Ο κόσμος έλεγε ότι υπήρχε μια αίσθηση Steven Wilson ή Porcupine Tree. Αλλά υποθέτω πως αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι ο Steven Wilson παίζει πάρα πολύ καλά έναν «προσγειωμένο» prog ήχο, υπό την έννοια ότι μένει μακριά από τη θεατρικότητα που έχει συνήθως το είδος.

Με το "Delirium", το να βγει το βίντεο τελευταίο ήταν σκόπιμο, γιατί τα δύο πρώτα singles είχαν απλώς αυτά τα πιο αφηρημένα visualizers, και δεν είχαμε ακόμα αποκαλύψει πολλά ως εκείνη τη στιγμή. Οπότε η ιδέα ήταν ότι όταν θα φτάναμε στο "Delirium" θα ήταν πλέον λίγο πιο φανερό τι συνέβαινε, πως ότι είχαμε ένα EP που θα κυκλοφορούσε κλπ.

Οπότε οι Haken θα γράφουν τρίλεπτα, βασισμένα σε synth τραγούδια όπως το "Eclipsed By You" από εδώ και πέρα;

(γέλια) Το "Eclipsed By You" ήταν ένα πραγματικά διασκεδαστικό κομμάτι. Έμοιαζε σαν ένα από τα πιο πειραματικά πράγματα για τους Haken στο EP, όσον αφορά την παραγωγή των φωνητικών, αλλά και ως προς τη δομή. Όπως λες, διαρκεί περίπου στα τρία με τρεισήμισι λεπτά, αλλά συμβαίνουν αρκετά πράγματα μέσα σε αυτά τα τρεισήμισι λεπτά. Έχει μια πολύ γραμμική δομή, που απλώς χτίζεται και μετά τελειώνει. Στην αρχή, όταν το γράφαμε, σκεφτόμασταν ότι θα λειτουργούσε απλώς ως ένα μικρό ιντερλούδιο στη μέση, κάτι σαν πέρασμα. Όμως, μετά όσο το τραγούδι άρχισε να χτίζεται ήμασταν σε φάση «Δεν δικαιολογείται να πούμε ότι είναι απλώς ένα ιντερλούδιο». Κατέληξε να έχει μια μεγάλη κορύφωση και έμοιαζε πλέον σαν αυτόφωτο τραγούδι. Ομολογουμένως, όμως, είναι σύντομο για τα δεδομένα των Haken.

Θα ήταν ριψοκίνδυνο, αλλά θα ήταν διασκεδαστικό να το βγάλετε αυτό ως πρώτο single και, ξέρεις, να έχεις τους πάντες να λένε...

...Τι είναι αυτό;

Ναι!

Θεωρώ ότι σχεδόν το κάναμε λίγο αυτό με το "Fauna" όταν βγάλαμε το "The Alphabet Of Me". Ήταν μια λίγο περίεργη επιλογή ως πρώτο single, αλλά μερικές φορές πρέπει να πειραματιστείς με αυτά τα πράγματα...

Καλά, ήταν σούπερ κολλητικό το συγκεριμένο…

(γέλια) Καλά, ναι...

Το EP προοριζόταν εξαρχής να δίνει την αίσθηση ενός ενιαίου κομματιού

Δεν γινόταν να μην αρέσει σε κάποιον αυτό το τραγούδι. Πάντως, όντας στη μέση του EP, το "Eclipsed By You" λειτουργεί πραγματικά καλά. Όταν ξεκινάς με το "In A Fever Dream" και μετά πηγαίνεις στο "Delirium", τότε το "Eclipsed By You" έρχεται πολύ φυσικά. Δεν εκπλήσσεσαι πια εκείνη τη στιγμή, γιατί βλέπεις ότι ηχητικά πηγαίνει σε ένα τέτοιο μέρος. Και νομίζω ότι αυτό είναι το κύριο πλεονέκτημα του EP. Ρέει. Αντί να διαλέξω ένα τραγούδι από μέσα, προτιμώ να το ακούω από την αρχή μέχρι το τέλος...

Αυτός είναι ένας απολύτως δίκαιος τρόπος να αφομοιώσεις αυτό το EP. Και είναι αρκετά σύντομο σε διάρκεια. Ίσως όχι για τα δεδομένα ενός EP, αλλά σε σχέση με ένα άλμπουμ είναι πολύ πιο εύκολο να το ακούσεις ξανά. Προοριζόταν να δίνει την αίσθηση ενός ενιαίου κομματιού, να έχει μια ενιαία διάθεση… Να υπάρχει προφανώς κάποια ποικιλία εκεί μέσα, αλλά είναι κάτι που μπορείς απλώς να καταναλώσεις ως σύνολο, να βυθιστείς σε αυτή την ατμόσφαιρα, η οποία —όπως λες κι εσύ— ρέει από την αρχή ως το τέλος.

Πάντως, έχε υπόψη ότι την τελευταία φορά που οι Haken κυκλοφόρησαν EP, είχαν ένα και μόνο τραγούδι που ήταν μεγαλύτερο σε διάρκεια από ολόκληρο το EP...

(γέλια) Πόσο έχει αλλάξει η μουσική βιομηχανία από τότε που βγήκε το "Restoration"! (γέλια)

Όσους ανθρώπους ρωτήσεις, τόσες διαφορετικές απόψεις θα πάρεις για το τι είναι κλασικοί Haken

Μετά, το "Bleeding Sky" είναι άλλο ένα ατμοσφαιρικό τραγούδι που σταδιακά γίνεται πιο βαρύ, αλλά θυμίζει και λίγο περισσότερο κλασσικούς Haken σε κάποια σημεία, έτσι δεν είναι;

Δεν μπορώ να ξεχωρίσω πια. Όσους ανθρώπους ρωτήσεις, τόσες διαφορετικές απόψεις θα πάρεις για το τι είναι κλασικοί Haken. Αλλά συμφωνώ εν μέρει. Έχει ένα μεγάλο, κολλητικό ρεφρέν και έχει μια ενδιαφέρουσα δομή, δεν είναι απλώς μια τυπική δομή τραγουδιού. Έχει κάποια ελαφρώς τεχνικά κιθαριστικά riffs και τέτοια στοιχεία. Αλλά και πάλι, είναι μια αρκετά συμπυκνωμένη εκδοχή των κλασικών Haken, γιατί είναι ένα αρκετά σύντομο τραγούδι. Αλλά ναι, νομίζω ότι όντως έχει πολλά από αυτά τα χαρακτηριστικά, όπως λες.

Και τέλος, στο «Lotus», πρέπει να πω ότι αυτό που μου αρέσει περισσότερο είναι το φινάλε με τα φωνητικά, τύπου χορωδίας. Ξέρεις, αυτό το ονειρικό κλείσιμο το EP που επαναφέρει το «fever dream» κομμάτι. Νομίζω ότι ήταν μια εξαιρετική ιδέα.

Αυτό είναι κάτι που κάναμε και στο "In A Fever Dream" και στο "Lotus". Η ιδέα ήταν να τραγουδάμε όλοι μας αυτές τις βασικές γραμμές σαν ψαλμωδία, σαν ομάδα. Και βγήκε πράγματι ωραίο. Το έχουμε κάνει μερικές φορές στο παρελθόν, πχ το κάναμε και στο "Fauna", στο «Alphabet Of Me» και σε κάποια άλλα σημεία όπου τραγουδάμε ως ομάδα, όπως στο "Sempiternal Beings". Αλλά αυτή τη φορά έμοιαζε σχεδόν σαν χορωδία, όπως λες κι εσύ. Αυτός ήταν ο ήχος που θέλαμε στο συγκεκριμένο σημείο.

Με όλο τον σεβασμό στα άλλα παιδιά, νομίζω ότι τα πλήκτρα σου δίνουν τον τόνο για όλη την ατμόσφαιρα σε αυτό το EP, οπότε πρέπει να πειραματίστηκες πολύ και να δοκίμασες πραγματικά διαφορετικά πράγματα. Πώς δούλεψες σε αυτό EP και πόσο διαφορετικά σε σχέση με τις προηγούμενες φορές;

Ναι, σίγουρα. Όπως είπες κι εσύ, πρόκειται για ένα διαφορετικό είδος μουσικής. Οι ενορχηστρώσεις είναι διαφορετικές, υπάρχει περισσότερος χώρος για διάθεση και ατμόσφαιρα, οπότε υπάρχει περισσότερος χώρος για πλήκτρα και synths μερικές φορές. Οπότε, προσπάθησα πραγματικά να δημιουργήσω πολύ αυτή την ατμόσφαιρα. Ως προς την προσέγγισή μου, προσπάθησα να την απλοποιήσω λίγο. Κινήθηκα πιο αναλογικά. Για να αποτυπώσω πραγματικά αυτή τη συναισθηματική διάθεση που προσπαθούσαμε να δημιουργήσουμε, έπρεπε να απλοποιήσω τη δική μου διαδικασία. Μεγάλο μέρος είναι ένα ή δύο analog synths που περνούν ήχους μέσα από πετάλια κιθάρας και προφανώς λίγο πιάνο. Ήθελα μια αρκετά συνεκτική ηχητική παλέτα σε όλο το EP για να το δέσει μεταξύ του, αντί κάθε τραγούδι να ακούγεται τελείως διαφορετικό. Πάντα πειραματίζομαι ανά τραγούδι, αλλά ήθελα να υπάρχει μια συνέπεια όσον αφορά στη διάθεση. Οπότε προσπάθησα να το δημιουργήσω αυτό σε όλα τα soundscapes με το sound design και τα synths μου.

Θα συνεχίσουμε να δημιουργούμε περισσότερες διαφορετικές δουλειές και να εξερευνούμε διαφορετικές προσεγγίσεις στη σύνθεση τραγουδιών

Πέρα από τη μουσική κατεύθυνση, ήταν επίσης μια - κατά κάποιον τρόπο - δήλωση το ότι δεν είχατε κιθαριστικά σόλο,. Ούτε ένα όμως…

(γέλια) Αυτός ήταν απλώς ο τόνος αυτού του EP. Δεν λέει τίποτα για το μέλλον της μπάντας. Όπως λες, είναι σχεδόν σαν ένα μεγάλο τραγούδι. Έχει μια διάθεση, έχει μια ατμόσφαιρα, έχει ένα μοτίβο. Σε αυτή τη δουλειά δεν νιώθαμε ότι χρειαζόταν κάποιο σόλο, αλλά θα συνεχίσουμε να δημιουργούμε περισσότερες διαφορετικές δουλειές και να εξερευνούμε διαφορετικές προσεγγίσεις στη σύνθεση τραγουδιών.

Το EP ήταν πάντα μέρος μιας μεγαλύτερης περιόδου δουλειάς πάνω σε νέες μουσικές. Δεν είναι ένα απομονωμένο project.

Έχετε λοιπόν συζητήσει ποιο θα είναι το επόμενο βήμα στη δισκογραφία σας; Αν ναι, έρχεται νωρίτερα παρά αργότερα;

Ναι! Χωρίς να αποκαλύψω λεπτομέρειες, αρκεί να πω ότι είμαστε βαθιά χωμένοι στη δουλειά. Το EP ήταν πάντα μέρος μιας μεγαλύτερης περιόδου δουλειάς πάνω σε νέες μουσικές. Δεν είναι ένα απομονωμένο project.

Είμαι εντάξει με αυτό. Και μετά, απλώς για να κλείσουμε αυτή τη συζήτηση, δεν ξέρω τι feedback πήρες εσύ, αλλά εγώ μάζεψα πολύ σπουδαία σχόλια, καθώς όλοι ήταν ενθουσιασμένοι με την εμφάνισή σας εδώ στην Ελλάδα, ειδικά κάτω από τον ήλιο με τόση ζέστη. Όλοι είχαν μείνει άναυδοι. Και έκανε τόση ζέστη. α

Έκανε τόση ζέστη! (γέλια) Δεν νομίζω ότι έχω παίξει ποτέ πιο ζεστή συναυλία. Καλά, έχω παίξει και με μεγαλύτερη ζεστή, αλλά όχι με το φως του ηλίου να με χτυπάει στο πρόσωπο και να έχει κάπου 45 βαθμούς. Έκανε πραγματικά πολλή ζέστη, αλλά ήταν πολύ διασκεδαστικά.

Ενώ παίζατε, ανέβασα μια φωτογραφία στα social media μας και έγραψα «Αυτή τη στιγμή, οι Haken είναι η πιο καυτή μπάντα στον κόσμο! Κυριολεκτικά!»

(γέλια) Το πιστεύω αυτό!

Με όλο αυτό το σπουδαίο feedback, σκέφτηκα ότι θα ήταν θέμα χρόνου να επιστρέψετε για μια headline συναυλία. Και εξακολουθώ να πιστεύω ότι υπάρχουν καλές πιθανότητες, γιατί περισσότερος κόσμος ξέρει πλέον τι πρεσβεύετε και πόσο καλοί είστε στη σκηνή. Φυσικά, δεν συμπεριλαμβανόμαστε στο σκέλος του φθινόπωρου, αλλά έχεις ακούσει κάποια συζήτηση ή έχεις κάποια ένδειξη ότι θα επιστρέψετε για μια headline συναυλία;

Θα θέλαμε πολύ να επιστρέψουμε στην Ελλάδα και θα κάνουμε ό,τι μπορούμε για αυτό. Λατρέψαμε τη συναυλία που δώσαμε. Και προφανώς, λατρεύω τη χώρα, καθώς έχω δεσμούς με την Ελλάδα και θα ήθελα πολύ να επιστρέψω. Θέλουμε οπωσδήποτε να επιστρέψουμε και μόλις μπορέσουμε να το κάνουμε να συμβεί, θα το κάνουμε. Δεν ερχόμαστε στην Ελλάδα στην περιοδεία που κάνουμε σε δυο μήνες, αλλά όπως είπα και πιο πριν, είμαστε εν μέσω πολλών συζητήσεων για να κλείσουμε πολύ περισσότερα πράγματα για το 2027. Οπότε ευελπιστώ ότι θα είμαστε πάλι εκεί έξω σύντομα.