The Hirsch Effekt

Όσοι γνωρίζουν καλά το ευρωπαϊκό progressive metal έχουν, ενδεχομένως, συναντήσει ξανά το όνομα των The Hirsch Effekt. Πρόκειται για ένα γκρουπ με καταγωγή από το Hannover της Γερμανίας που δισκογραφεί από το 2009 κι έχει αποκτήσει την φήμη ενός σχήματος με πολύ εκλεκτικές ηχητικές αναφορές, από το σύγχρονο prog και το math core, ως το alt και την κλασική μουσική. Πρόκειται για ένα αρκετά καταξιωμένο γκρουπ εντός Γερμανίας που είναι όμως μάλλον παραγνωρισμένο εκτός. Κι αν κρίνουμε από το ολοκαίνουριο, έβδομο συνολικά άλμπουμ τους με τίτλο "Der Brauch", μπορούν να χαρακτηριστούν "εγκληματικά" παραγνωρισμένοι.

Είναι γεγονός πως οι The Hirsch Effekt έχουν κυκλοφορήσει μόνο καλά άλμπουμ ως σήμερα, ίσως με το "Holon:Anamnesis" του 2012 να αποτελεί το κορυφαίο. Σε όλα, παρουσιάζουν ένα αεικίνητο στυλ που ελίσσεται ανάμεσα στο σύγχρονο prog metal των Leprous και την τεχνοκρατική βία των The Dillinger Escape Plan, δοσμένο μέσα από ένα πρίσμα αλλόκοτου δομικά songwriting και ηχητικών ανατροπών που έρχονται από το εναλλακτικό rock και το post-hardcore. Το "Der Brauch" όμως έρχεται λίγο να αλλάξει τις ισορροπίες, μειώνοντας αρκετά τις πιο extreme metal εκρήξεις, εντάσσοντας αρκετά κλασικότροπα στοιχεία και φτιάχνοντας συνθέσεις πιο οργανικές, συνθέσεις που αναπνέουν με μεγαλύτερο χώρο.

Πριν αναλύσουμε περαιτέρω, ας μιλήσουμε για τον ελέφαντα στο δωμάτιο: οι The Hirsch Effekt είναι γερμανόφωνοι. Καταλαβαίνω πως αυτός ο παράγοντας ίσως είναι αποτρεπτικός για κάποιους, άσχετα που - ειδικά το κοινό του progressive metal - έχουμε αγαπήσει διαχρονικά δίσκους σε ιταλικά, γαλλικά, σουηδικά, νορβηγικά κ.ο.κ. Άποψη μου είναι πως θα είναι μεγάλο κρίμα να στερήσεις από τον εαυτό σου την δυνατότητα να τους απολαύσεις λόγω γλώσσας, ειδικά όταν οι στίχοι τους είναι ιδιαίτερα αξιόλογοι (από όσο μπόρεσα να μεταφράσω) και το όλο θέμα είναι μάλλον ζήτημα συνήθειας. Μετά την τέταρτη-πέμπτη ακρόαση, είχα ξεχάσει εντελώς τι γλώσσα άκουγα και στεκόμουν ζαλισμένος μπροστά στην ομορφιά της μουσικής.

Όσοι λοιπόν αποφασίσουν να προσπεράσουν τον γλωσσικό "σκόπελο" θα συναντήσουν ένα σωρό θαύματα και περιπέτειες. Στην συνείδηση μου οι The Hirsch Effekt δεν είναι καθόλου μακριά από γκρουπ όπως οι (προ δεκαετίας) Leprous και οι Tesseract, με μια όμως μεγάλη διαφορά: οι δομές των συνθέσεων είναι ακόμα απρόβλεπτες, ελεύθερες και περιπετειώδεις. Σπάνε τον φορμαλισμό και την μονοτονία, θυμίζοντας λίγο τις εποχές που το prog είχε συνθετικά μεγαλύτερη φαντασία και τόλμη. Όποτε κάποιος θα μου λέει πως οι (λατρεμένοι) Leprous δεν είχαν πια άλλο περιθώριο παρά να έχουν αναμενόμενες πλέον δομές, θα αντιπροτείνω The Hirsch Effekt. Το ηθικό δίδαγμα; Αν θέλεις, γίνεται…

Τα παραδείγματα μέσα από το "Der Brauch" είναι πολλά. Το ομώνυμο που ανοίγει τον δίσκο εμφανίζει κλασικές κιθάρες και εκτεταμένες ατμόσφαιρες εκεί που περιμένεις το κρεσέντο. Στο "Der Faden", ο μπασίστας Ilja John Lappin αφήνει το μπάσο για το τσέλο κι η σύνθεση χτίζεται αργά με τσέλο, τύμπανα και κλασική κιθάρα πριν γίνει χείμαρρος - πρόκειται για τον ορισμό του slowburner. Το δε "Der Doppelgänger", η πλέον αριστουργηματική στιγμή του άλμπουμ, τολμάει να παρακάμψει το εκπληκτικό του ρεφρέν για ένα μεγάλο ορχηστρικό - χορωδιακο μέρος, πριν καταλήξει σε ένα ορμητικό hardcore/thrash φινάλε.

Δεν τελειώνουμε όμως εδώ. Το καταπληκτικό "Das Seil" εισάγει μια ανορθόδοξη industrial αίσθηση και μια "γερμανικού τύπου" κλειστοφοβία που ίσως θυμίσει κάτι λίγο από Disillusion. Το "Das Nachsehen", παρά την Leprous φωνητική του γραμμή, ολισθαίνει αργά προς το deathcore ενώ τα δυσοίωνα synths δημιουργούν μια αλά Dark κινηματογραφική αίσθηση. Και δίπλα έχεις ένα "Die Brücke" που, ούτε λίγο ούτε πολύ, φλερτάρει με το shoegaze/post-rock. Όμως, το εντυπωσιακό εδώ είναι πως οι The Hirsch Effekt δεν ηχούν συγκεχυμένοι. Αντίθετα, όλα αυτά τα πράγματα που παίζουν μοιάζουν λογικά, είναι σφιχτά, έχουν νόημα. Η αιτία ίσως βρίσκεται στο ότι το γκρουπ είναι trio, με πάρα πολλά πράγματα να περνάνε από το μυαλό και τα χέρια του κιθαρίστα/τραγουδιστή Nils Wittrock, το ταλέντο του οποίου δεν κρύβεται.

Αν φύγουμε πάλι προς την μεγάλη εικόνα, το "Der Brauch" είναι ένα άλμπουμ που σε καλεί σε πολλές ακροάσεις, ακριβώς εξαιτίας της ποικιλίας και του πολυπρόσωπου χαρακτήρα του, στο τέλος όμως θα σε κερδίσει καθαρά με την δύναμη των τραγουδιών του. Οι μελωδίες κι οι εναλλαγές του σε τραβούν όλο και πιο βαθιά σε έναν κόσμο που είναι ταυτόχρονα μοντέρνος και λυρικός. Κι ενώ κανένα από τα στοιχεία που χρησιμοποιεί το γκρουπ δεν είναι πρωτάκουστο, το σύνολο έχει ξεκάθαρα την προσωπική του σφραγίδα. Μια σφραγίδα που είναι αδύνατο να κρυφτεί, ακόμα κι αν η παραγωγή του άλμπουμ όπως και τα φωνητικά του Wittrock έχουν τις μικρό-ατέλειες τους. Κατά έναν περίεργο τρόπο, το αποτέλεσμα έτσι ηχεί ακόμα πιο αυθεντικό.

Η ποιότητα του "Der Brauch" είναι αρκετή για να συγκαταλέξω τους The Hirsch Effekt ανάμεσα στις πιο εντυπωσιακές και αξιόλογες progressive metal μπάντες του σήμερα, πιστεύω μάλιστα πως θα ήταν πολύ μεγαλύτεροι αν ήταν αγγλόφωνοι. Μικρή όμως σημασία έχουν αυτά. Αυτό που πρέπει να μείνει είναι πως εδώ έχουμε ένα καλά κατεργασμένο διαμάντι, ένα αληθινά τολμηρό και ταλαντούχο γκρουπ που απεύθυνεται σε ανθρώπους που ακόμα αναζητούν το προοδευτικό ως κυριολεξία κι όχι σαν όρο κενό περιεχομένου. Αν μη τι άλλο, το "Der Brauch" είναι ικανό να σου δείξει ότι υπάρχουν κι άλλοι δρόμοι, ότι το progressive metal δεν είναι ακόμα χαμένη υπόθεση.

Bandcamp