Gorillaz

Χαμένοι κάπου μέσα στις παιδικές τους αναμνήσεις, οι Damon Albarn και Jamie Hewlett βρήκαν μυρωδιές από ανατολίτικα αρώματα και την πλούσια ινδική μουσική παράδοση. Γυρνώντας στην πραγματικότητα, οι δυο τους βρήκαν έναν κόσμο να καταρρέει εντός πολέμων και αναχρονιστικών απόψεων, κυβερνήσεων και νομοθεσιών, αλλά και τη σκληρή πραγματικότητα της ανθρώπινης θνητότητας, μιας που η μοίρα τους φύλασσε ένα παράξενο παιχνίδι, αυτό του να χάσουν και οι δύο τον πατέρα τους, σε κοντινή χρονική περίοδο. Όσο έμφυτα στενάχωρο και να είναι το συγκεκριμένο γεγονός, το προτέρημά του είναι πως βίωσαν την απώλεια μαζί και παράλληλα, στα πλαίσια ταξιδιών τους στην Ινδία η οποία στόχευαν, ούτως ή άλλως, να είναι η θεματική βάση του νέου δίσκου των Gorillaz.

Έτσι, σαν σε ταινία του Jodorowsky στο σύγχρονο κόσμο, γεννιέται το "The Mountain" ("Parvat" η αγγλική προφορά του από την ινδική γραφή Devenagari, ο πρωτότυπος δηλαδή τίτλος του). Ένας δίσκος όπου με βάση την ινδική χερσόνησο, εκτείνεται σε πολλά μήκη και πλάτη του κόσμου, μιλώντας για την απώλεια, τη θλίψη, αλλά και την αλληλεγγύη που γεννιέται μέσα από δύσκολες καταστάσεις. «Μιλά» σε πολλές γλώσσες, Αγγλικά, Ισπανικά, Χίντι, Αραβικά, Γιορούμπα. Αυτή την πολυτέλεια και στολίδι, την οφείλει εν μέρει στη μεγάλη πληθώρα συμμετοχών του. Όχι μια ενέργεια στην οποία οι Gorillaz δεν μας έχουν συνηθίσει, ωστόσο στη συγκεκριμένη περίπτωση ξεπερνούν τους εαυτούς τους φιλοξενώντας έναν εντυπωσιακό αριθμό καλλιτεχνών, τραγουδιστές, ράπερς, οργανοπαίχτες, μεταξύ τους ακόμη και άνθρωποι που δεν βρίσκονται πλέον δυστυχώς στη ζωή, εντείνοντας τη νότα της απώλειας με έναν ιδιαίτερο και συμμετοχικό τρόπο. Χαρακτηριστικές φιγούρες ο Johnny Marr και η Annouska Shankar που συμμετέχουν στα περισσότερα τραγούδια.

Η πρώτη επαφή με το πληθωρικό νέο εγχείρημα των Gorillaz, ίσως να αφήσει το ακροατήριο χαμένο στο θεαματικό σύνολο μουσικών αναφορών. Σε πιο προσεκτικές ακροάσεις όμως, ο μαγικός κόσμος που κατοικεί μέσα στο βουνό των Gorillaz, ανοίγει μπροστά μας ένα εντυπωσιακό μουσικό έργο, άξιο θαυμασμού. Τα βουνά ιστορικά, αποτελούν βασική μυθολογική σκηνογραφία και κεντρικό τοπίο σε πολλές θρησκείες και δοξασίες, ακριβώς καθώς το δυσπρόσιτο στοιχείο της κορυφής τους και η υπόσχεση της πιθανότητας ενός κούφιου εσωτερικού γεμάτου είτε με προστασία είτε με μυστικά, τους επιφέρει μια εγγενή ιερότητα. Γύρω από το βουνό των Gorillaz, στήνεται ένα γιορτινό πανηγύρι συνάντησης πολιτισμών, χρωμάτων κι αρωμάτων - η ινδική μουσική παράδοση φέρει μεγάλο φορτίο αυτής της πανήγυρης, πράγμα φανερό από το ομώνυμο εναρκτήριο.

Έντονα χαρακτηριστικά αυτής της πλούσιας μουσικής κληρονομιάς, κουβαλούν κι αργότερα τα "Damascus" και "The Shadowy Light", όπου μια ομάδα καλλιτεχνών - Omar Souleyman, Yasiin Bay στο μεν και Asha Bhosle, Gruff Rhys, Ajay Prasanna, Amaan Ali Bangash, Ayaan Ali Bangash στο δε - δημιουργούν ιερή συμμαχία για ένα αποτέλεσμα διαπολιτσμικού μομυσικού σταυροδρομιού που εντυπωσιάζει. Κι υπάρχει μια έντονη χορευτικότητα, αυτή που οι Gorillaz έχουν χαράξει προσεκτικά στη μουσική τους ταυτότητα, από το όμορφο "The Moon Cave" μέχρι το ξέσπασμα του "Delirium" με τη φωνή του εκλιπόντα Mark Smith των The Fall (κομμάτι που θυμίζει και πολύ Pet Shop Boys, μέσα σε όλα). Από τα βουνά στους μελαγχολικούς λόφους για τους οποίους έχουν γίνει επίσης γνωστοί οι Gorillaz, το "The Happy Dictator», το "The Plastic Guru" και το "The Sweet Prince", αλληλοσυμπληρωματικά και με υπέροχους στίχους, ξεχωρίζουν.

Λίγο περισσότερο όμως έχουν νόημα τα αναπάντεχα σημεία, δημιουργώντας μέσα στο The Mountain συναισθηματικές κορυφές πρωτόγνωρες, αλλά και πεδία ταύτισης για πάρα πολλούς ανθρώπους διαφορετικής ταυτότητας και διαδρομής. Το εισαγωγικό "The Hardest Thing" προετοιμάζει με μια progressive χροιά το πραγματικά σπαραξικάρδιο στιχουργικά "Orange Country" παρά το εύθυμο μουσικό παρουσιαστικό του - το κομμάτι που πλέον μιλάει ευθέως για τον τελευταίο αποχαιρετισμό, χτισμένο περίτεχνα με παραδοσιακά ινδικά όργανα, εναρμονισμένα πλήρως με μια σύγχρονη pop, πιο επίκαιρη και οικουμενική από πολλούς.

Προετοιμάζουν μόνο, τα δυο τους, το έδαφος για το ασυναγώνιστο back-to-back του δίσκου. Οι punk ψυχές θα βρουν την ταύτιση στο "The God Of Lying", με την φωνή του Joe Talbot των Idles να παρατείνει την επαναστατική ταυτότητα αυτού του δίσκου, σε μια εκπληκτική αρμονία με τη φωνή του animated alter ego του Albarn, 2-D. Και το στιχουργικό αποκύημα, σκληρό - το βίωμα της απώλειας δεν είναι παρά το αποτέλεσμα των θρησκευτικών σου πιστεύω, συνειδητοποίηση ικανή να οδηγήσει στην κατάχρηση. Θα ήταν σκληρό, αν το "The Empty Dream Machine" δεν ακολουθούσε ακόμη σκληρότερο με την απροσπέλαστη ανάγκη να μοιραστείς το χαμό με άλλους ζωντανούς ανθρώπους. Με διαφορά η αγαπημένη μου σύνθεση του δίσκου, όπου οι Black Thought και Jonny Marr λγοοδοτούν στα συμπληρωματικά φωνητικά των 2-D και Noodle, πάνω από το ονειρικά μπλεγμένο με τα samples, σιτάρ της Annouska Shankar.

Μόνος τρόπος να αποκλίμακώσεις την χτισμένη ένταση, ένα τραγούδι σαν το όνομα και πράγμα, "The Manifesto", όπου στη γλώσσα του καθενός, οι Trueno και Proof ραπάρουν δίχως αύριο δίπλα στο «λευκό» τραγουδιστικό ρεφρέν του Albarn, σαν ένας ύμνος στην πολυπολιτισμικότητα. Ξανά, στιχουργία για σεμινάριο. Λοιπές πινελιές, το κινηματογραφικό "Casablanca" και το τελειωτικό χτύπημα του "The Sad God", αφήνουν το ιερό ταξίδι των Albarn και Hewlett γλυκόπικρο, μιας που βρήκαν έναν θεό, χωρίς να έχει ιδιαίτερη σημασία ποιας θρησκείας, μα αυτός δηλώνει απογοητευμένος με το πως χειριστήκαμε ως είδος την βουλή και τον κόσμο που μας χάρισε (σε animated ταινία μικρού μήκους απολαμβάνουμε την τριπλέτα "The Mountain", "The Moon Cave" και "The Sad God").

Οι Gorillaz, κάνουν στη μουσική ακριβώς αυτό που πιστεύω ότι πράττει ένα πετυχημένο animation - αίροντας τους αυστηρούς περιορισμούς που επιβάλλει ο παρωχημένος, ρεαλιστικός κόσμος των ανθρώπων, χρησιμοποιεί τον ανορίοτο χαρακτήρα του φανταστικού χωροχρόνου των μορφών κινουμένου σχεδίου, για να χτίσει κόσμους μαγικούς και να παρουσιάσει παραβολές και υπερβολές που εξηγούν καλύτερα τα συναισθήματά μας, από ότι μπορεί μια ρεαλιστική απεικόνιση. Οι μορφές της εικονικής τετράδας 2-D, Murdoc, Russel Hobbs και Noodle σηκώνουν στους ώμους τους έναν κόσμο πιο ιδεατό, στενάχωρο αλλά προσγειωμένο, ομορφότερο όμως από αυτόν που εμείς ζούμε κι ενδεχομένως να ευχόμασταν ο δικός τους να είναι πραγματικός, καθότι δικαιότερος. Παρότι τεχνικά αθάνατοι, ωριμάζουν και ταξιδεύουν εξερευνώντας τις προσωπικές απώλειες των πραγματικών ανθρώπινων δημιουργών τους, ενώ γίνονται σύμβολα της σωστής μεριάς της ιστορίας κυματίζοντας περήφανα τη σημαία της Παλαιστίνης, στην πρώτη ζωντανή εκτέλεση του "Damascus" για το Together For Palestine. Η pop μουσική μπορεί να είναι, συγκινητική και δραματικά μουσικά πολύπλοκη, μα και σε περιπτώσεις, η πιο αντιδραστική και επιδραστικότερη όταν τολμά, χωρίς να αναλογίζεται συνέπειες προερχόμενες από όσους διαλαλούν το άδικο.

Bandcamp